<\/p>\n
\n
W tym samym czasie dosta\u0142am gar\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z Lanzhou, przedstawiaj\u0105cych wielu kolorowych, u\u015bmiechni\u0119tych i pos\u0119pnych Budd\u00f3w i Bodhisattw\u00f3w. To nie by\u0142y \u015bwi\u0105tynne malowid\u0142a, tylko obrazy artysty, kt\u00f3ry podpisa\u0142 je tybeta\u0144skim imieniem Szerab.<\/p>\n
Nazywa\u0142 si\u0119 Liu Yi. Spotkali\u015bmy si\u0119 kiedy\u015b i s\u0142ysza\u0142am, \u017ce jest buddyst\u0105.<\/p>\n
\n
2.<\/p>\n
Drugi raz widzieli\u015bmy si\u0119 na wystawie w Pekinie w 2000 roku. Od jego obraz\u00f3w, zatytu\u0142owanych \u201eUstanie i wgl\u0105d\u201d, trudno by\u0142o oderwa\u0107 oczy.<\/p>\n
\u201eUstanie\u201d pochodzi z zenu, za\u015b \u201ewgl\u0105d\u201d z prad\u017cni. \u201eO ile praktykowa\u0107 b\u0119dzie jeno ustanie \u2013 powiada indyjski bodhisattwa A\u015bwagosza \u2013 umys\u0142 jego ugrz\u0119\u017anie w gnu\u015bnym samozadowoleniu, rado\u015bci nie znajduj\u0105c w czynieniu dobra i oddalaj\u0105c si\u0119 od wielkiego wsp\u00f3\u0142czucia. Trzeba mu przeto tak\u017ce \u0107wiczenia wgl\u0105du\u201d. Arty\u015bci tacy jak Liu Yi potrafi\u0105 p\u0119dzlem i farb\u0105 przela\u0107 medytacj\u0119 na p\u0142\u00f3tno. Widzowie skar\u017c\u0105 si\u0119, gdy\u017c niewiele na nim widz\u0105, na tym przecie\u017c polega \u201eustanie\u201d, podczas gdy \u201ewgl\u0105d\u201d nie ma nic wsp\u00f3lnego z nimi, pozostaj\u0105c domen\u0105 malarza.<\/p>\n
\u201eUstanie i wgl\u0105d\u201d powstawa\u0142o niemal dziesi\u0119\u0107 lat. Poci\u0105gni\u0119cia p\u0119dzla, kt\u00f3re z daleka przypominaj\u0105 warstwy li\u015bci, a z bliska wygl\u0105daj\u0105 jak rz\u0119dy liter, natychmiast przywodz\u0105 na my\u015bl klasztor Kumbum w Amdo. Tamtego roku podziwia\u0142am w nim s\u0142ynne drzewo, brzemienne zas\u0142ug\u0105.<\/p>\n
\n
\n
Ale potem znajduj\u0119 mal\u0119, t\u0119 mal\u0119.<\/p>\n
\n
\n
\n
Mo\u017ce Liu Yi te\u017c zazna\u0142 tego szcz\u0119\u015bcia?<\/p>\n
\n
3.<\/p>\n
\u017byjemy w epoce wygnania. Sama uwa\u017cam si\u0119 za mieszkaj\u0105c\u0105 w stolicy imperium uciekinierk\u0119 z Tybetu.<\/p>\n
Czy Liu Yi te\u017c jest uchod\u017ac\u0105? A mo\u017ce emigracja to normalny stan serca artysty, kt\u00f3re zawsze mieszka gdzie indziej?<\/p>\n
W autobiografii Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci \u201eWolno\u015b\u0107 na wygnaniu\u201d nie ma cienia goryczy, tylko rado\u015b\u0107 i niewys\u0142owione pi\u0119kno. To zes\u0142anie najwy\u017csze, niedo\u015bcignione.<\/p>\n
Obrazy Liu Yi przez d\u0142ugie lata kr\u0105\u017cy\u0142y wok\u00f3\u0142 ustania i wgl\u0105du. Medytacja, rzecz jasna, trwa ca\u0142e \u017cycie. Ba, ca\u0142e \u017cywoty. Jak jednak piel\u0119gnowa\u0107 sw\u0105 karm\u0119 w tym skomplikowanym, ze\u015bwiecczonym \u015bwiecie, w dodatku jako banita?<\/p>\n
\n
4.<\/p>\n
Obrazy ustania i wgl\u0105du pe\u0142ne s\u0105 Budd\u00f3w i Bodhisattw\u00f3w, a obrazy wcze\u015bniejsze przypominaj\u0105 tybeta\u0144skie thangki. Nasze \u201ethang<\/em>\u201d kojarzy si\u0119 z bezmiarem i nieskr\u0119powaniem. Jak wyja\u015bni\u0142 mi raz stary mistrz tej sztuki, na kawa\u0142ku p\u0142\u00f3tna mo\u017cna namalowa\u0107 i tysi\u0105c Budd\u00f3w \u2013 albo tylko jednego. Thangka, stworzona z nale\u017cytym szacunkiem i skupieniem, powinna tchn\u0105\u0107 buddyjsk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do wszystkich czuj\u0105cych istot.<\/p>\n Tybeta\u0144czycy kochaj\u0105 swoje thangki, kt\u00f3re s\u0105 dla nich niczym przeno\u015bne \u015bwi\u0105tynie. S\u0142u\u017c\u0105 za wsparcie do modlitwy i medytacji. Opatrzone odpowiednim astrologicznym diagramem, chroni\u0105 zmar\u0142ych w bardo<\/em>, stanie po\u015brednim mi\u0119dzy \u015bmierci\u0105 a odrodzeniem. Ka\u017cdy klasztor jest pe\u0142en malowide\u0142, kt\u00f3re prowadz\u0105 wiernych przez \u017cycie. Najwi\u0119ksze, zajmuj\u0105ce ca\u0142e g\u00f3rskie zbocza, rozwija si\u0119 tylko z bardzo szczeg\u00f3lnych okazji.<\/p>\n \u201eUstanie i wgl\u0105d\u201d nie jest thangk\u0105. Liu Yi stworzy\u0142 w\u0142asny gatunek, emanuj\u0105cy szczeg\u00f3ln\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i pi\u0119knem. Wiem, co m\u00f3wi\u0119, bo mieszkam \u2013 niedaleko od tw\u00f3rcy \u2013 z jego dwoma obrazami. Kiedy sk\u0142adam pok\u0142ony przed male\u0144kim o\u0142tarzykiem, cz\u0119sto doznaj\u0119 ukojenia, jakie ci pi\u0119kni Buddowie nios\u0105 mojemu sko\u0142atanemu sercu.<\/p>\n \n 5.<\/p>\n Dla mnie uk\u0142adanie wierszy ma w sobie co\u015b z poszukiwania pami\u0119ci minionych \u017cywot\u00f3w. Pisz\u0119 z poczuciem misji \u2013 \u017ceby si\u0119 przemieszcza\u0107, \u017ceby si\u0119 modli\u0107, \u017ceby dawa\u0107 \u015bwiadectwo.<\/p>\n Liu Yi m\u00f3wi z kolei, \u017ce t\u0119skni za \u015bwiatem innym, czystym i doskona\u0142ym, op\u0142akuj\u0105c wulgarno\u015b\u0107 i marno\u015b\u0107 zastanego. Namalowa\u0142 wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c \u201e1989\u201d, \u201eNoc w Pekinie\u201d i \u201eTiananmen\u201d oraz nieme treny o zag\u0142adzie \u201e\u015awi\u0119tego miasta Lhasa\u201d i spustoszonego trz\u0119sieniem ziemi Juszu, z kt\u00f3rego ruin \u2013 spragnionych pociechy (obecnego tylko na obrazie w obrazie) Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy \u2013 dobywali ofiary buddyjscy mnisi. Potem zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 samospale\u0144c\u00f3w, oddaj\u0105c cze\u015b\u0107 ofierze \u017cycia stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu ju\u017c kobiet i m\u0119\u017cczyzn. Ostatni obraz, zn\u00f3w kolorowy, to monumentalny (trzy na osiem metr\u00f3w) \u201ePa\u0142ac Potala\u201d. Tybeta\u0144ski poeta Gade Cering napisa\u0142 o nim: \u201eKa\u017cdy krok znaczy rozk\u0142ad. Szczyt \u015bwiata na kraw\u0119dzi. Nast\u0119pny powiew wiatru mo\u017ce mu by\u0107 ostatnim oddechem\u201d.<\/p>\n Prawdziwy artysta nigdy nie zamyka si\u0119 w wie\u017cy z ko\u015bci s\u0142oniowej, a prawdziwy buddysta nigdy nie opuszcza tego pado\u0142u \u0142ez.<\/p>\n Mo\u017ce wi\u0119c Liu Yi tak\u017ce maluje, \u017ceby si\u0119 przemieszcza\u0107, \u017ceby si\u0119 modli\u0107, \u017ceby dawa\u0107 \u015bwiadectwo. W ko\u0144cu zawsze przecie\u017c idzie o to, by:<\/p>\n \n \n \n \n \n \n \n <\/p>\n <\/p>\n Pekin, 16 kwietnia 2017 (wr\u00f3ciwszy do 4 marca 2009)<\/p>\n \n \n
![\"\"](\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/LiuYi-ZiemiaJuszu.jpg\")
<\/a>\n<\/p>\n