{"id":4800,"date":"2017-07-17T06:21:27","date_gmt":"2017-07-17T04:21:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=4800"},"modified":"2020-08-06T11:29:35","modified_gmt":"2020-08-06T09:29:35","slug":"oser-liu-xiaobo-hanowie-nie-maja-wolnosci-tybetanczycy-autonomii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=4800","title":{"rendered":"Oser: Liu Xiaobo \u2013 \u201eHanowie nie maj\u0105 wolno\u015bci, Tybeta\u0144czycy autonomii\u201d"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\">M\u00f3j poci\u0105g doje\u017cd\u017ca\u0142 w\u0142a\u015bnie do Lhasy, kiedy przyszed\u0142 esemes od kolegi z Pekinu: \u201edosta\u0142 j\u0105!\u201d. By\u0142 8 pa\u017adziernika 2010 roku, mog\u0142o to wi\u0119c znaczy\u0107 tylko jedno: Pan Liu Xiaobo otrzyma\u0142 Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla. Rozpromieniona, natychmiast wys\u0142a\u0142am gratulacje jego \u017conie Liu Xia, ale nie wiem, czy do niej dotar\u0142y, bo ilekro\u0107 pr\u00f3bowa\u0142am dzwoni\u0107, jej telefon zachowywa\u0142 si\u0119 jak wy\u0142\u0105czony. \u201eWypijmy za zdrowie pierwszego chi\u0144skiego pokojowego noblisty\u201d, napisa\u0142am te\u017c zaraz do t\u0142umu Tybeta\u0144czyk\u00f3w, Chi\u0144czyk\u00f3w i zaprzyja\u017anionych zagranicznych dziennikarzy.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Znam Pana Liu Xiaobo od lat i, prawd\u0119 powiedziawszy, bodaj pierwszy raz m\u00f3wi\u0119 o nim tak oficjalnym, odleg\u0142ym tonem. Wci\u0105\u017c doskonale pami\u0119tam t\u0119 noc, gdy dudni\u0105cym w komputerowych membranach g\u0142osem poprosi\u0142 mnie o z\u0142o\u017cenie podpisu pod Kart\u0105 08. Zrobi\u0142am to bez chwili wahania: z szacunku, zaufania i wdzi\u0119czno\u015bci za jego zainteresowanie Tybetem. Wkr\u00f3tce potem zabrali go z domu, a rok p\u00f3\u017aniej, pod os\u0142on\u0105 bo\u017conarodzeniowych dzwoneczk\u00f3w i zakup\u00f3w, skazali na jedena\u015bcie lat wi\u0119zienia. Nigdy nie zapomn\u0119, jak Liu Xia, zapytana przez zachodniego korespondenta, co o tym s\u0105dzi, odpar\u0142a: \u201eDla mnie i jeden dzie\u0144 to za du\u017co, ale jedena\u015bcie lat?!\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Chcia\u0142abym przypomnie\u0107, co Liu Xiaobo m\u00f3wi\u0142 o Tybecie. Przede wszystkim, po wybuchu powszechnych <a href=\"http:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6039\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">protest\u00f3w<\/a> w marcu 2008 roku (kt\u00f3re zosta\u0142y brutalnie spacyfikowane, co pogorszy\u0142o sytuacj\u0119 jeszcze bardziej) trzydziestu chi\u0144skich intelektualist\u00f3w przed\u0142o\u017cy\u0142o rz\u0105dowi centralnemu <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=643\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dwana\u015bcie propozycji<\/a> rozwi\u0105zania problemu Tybetu. List odbi\u0142 si\u0119 szerokim echem nie tylko w Chinach, ale i zmobilizowa\u0142 niemal trzystu tybetolog\u00f3w oraz uczonych z ca\u0142ego \u015bwiata do wystosowania podobnego apelu do przewodnicz\u0105cego Hu Jintao. Inicjatorem \u201edwunastu sugestii\u201d by\u0142 w\u0142a\u015bnie Liu Xiaobo.<\/p>\n<p class=\"western\">Pisa\u0142 te\u017c artyku\u0142y, takie jak \u201eKryzys w Tybecie to kl\u0119ska materialistycznej dyktatury\u201d: \u201ePropagowany przez KPCh materializm nie umie poj\u0105\u0107, jak wa\u017cne miejsce w \u017cyciu cz\u0142owieka zajmuje duchowo\u015b\u0107, ani nie rozumie, kim dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w jest Dalajlama. Zmuszony do \u017cycia na wygnaniu, stanowi nie tylko dusz\u0119 Krainy \u015aniegu, ale i symbol oporu s\u0142abych, maluczkich obywateli wobec pot\u0119gi Han\u00f3w. Odbieranie tym ludziom od czterech dekad prawa do ujrzenia ich duchowego przyw\u00f3dcy odziera Tybet z jego fundamentalnych warto\u015bci. Oskar\u017canie i l\u017cenie Dalajlamy jest r\u00f3wnoznaczne z wzi\u0119ciem no\u017ca i przebiciem serca Tybeta\u0144czyk\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eP\u00f3ki sami Chi\u0144czycy \u017cyj\u0105 w jarzmie dyktatury \u2013 to ju\u017c \u00bbHanowie nie maj\u0105 wolno\u015bci, Tybeta\u0144czycy autonomii\u00ab \u2013 Tybeta\u0144czykom raczej nie uda si\u0119 zdoby\u0107 wolno\u015bci jako pierwszym. Jak d\u0142ugo na prawdziw\u0105 autonomi\u0119 nie wybij\u0105 si\u0119 mieszka\u0144cy Chin w\u0142a\u015bciwych, tak d\u0142ugo b\u0119dzie ona niedost\u0119pna dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w i innych mniejszo\u015bci. Rozwi\u0105zanie kwestii Tybetu jest ca\u0142kowicie uzale\u017cnione od uporania si\u0119 z problemami systemu politycznego w Chinach. Niezale\u017cnie od tego, jak kiedy\u015b rozstrzygnie si\u0119 los Tybetu, najpierw ca\u0142e Chiny musz\u0105 przej\u015b\u0107 proces demokratyzacji\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eJe\u015bli tak zwana wielka jedno\u015b\u0107 Han\u00f3w i Tybeta\u0144czyk\u00f3w ma przesta\u0107 by\u0107 mrzonk\u0105, ci pierwsi musz\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 szanowa\u0107 wierzenia drugich \u2013 pisa\u0142 bez ogr\u00f3dek gdzie indziej. \u2013 Najlepszym sposobem okazania tego b\u0119dzie zezwolenie na powr\u00f3t do domu duszy Krainy \u015aniegu, Dalajlamie\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy w\u0142adze ukara\u0142y mnie za napisanie ksi\u0105\u017cki o Tybecie, pan Liu Xiaobo wyst\u0105pi\u0142 w mojej obronie, pisz\u0105c \u201eWiar\u0119 Oser i ateizm partii\u201d: \u201eTradycyjny buddyzm tybeta\u0144ski jest elastyczny i promienny niczym przezroczyste promienie s\u0142oneczne na p\u0142askowy\u017cu Krainy \u015aniegu; ponad wszystko cechuje go stronienie od przemocy. Partia komunistyczna jest natomiast sztywna i ponura jak ciemny grobowiec, w kt\u00f3rym z\u0142o\u017cono szcz\u0105tki tyrana, cesarza Qin; najch\u0119tniej pos\u0142uguje si\u0119 si\u0142\u0105 i gwa\u0142tem. Konfrontacja mi\u0119dzy tybeta\u0144sk\u0105 pisark\u0105 a starym re\u017cimem to przede wszystkim zderzenie wolno\u015bci sumienia z nak\u0142adanym jej kaga\u0144cem, godno\u015bci z upokorzeniem, otwarto\u015bci wiary z bezmy\u015blno\u015bci\u0105 przemocy. Partia, jak zwykle, najpierw grozi, a nast\u0119pnie depce wierzenia religijne i kontrowersyjne pogl\u0105dy polityczne, pokazuj\u0105c \u015bwiatu brutalny pysk ateistycznego materializmu w pe\u0142nej krasie\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Korzystaj\u0105c z okazji, pragn\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 wyrazy najwy\u017cszego szacunku jak\u017ce godnemu laureatowi Pokojowej Nagrody Nobla. Kiedy kalendarz poka\u017ce pomy\u015blny dzie\u0144, p\u00f3jd\u0119 do lhaskiego sanktuarium pomodli\u0107 si\u0119, by pan Liu Xiaobo jak najszybciej odzyska\u0142 wolno\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie k\u0142aniam si\u0119 Komitetowi za to, \u017ce nie ugi\u0105\u0142 si\u0119 pod presj\u0105 Pekinu i przyzna\u0142 Nobla chi\u0144skiemu dysydentowi, kt\u00f3ry jak ma\u0142o kto uosabia prawdziwego ducha tej nagrody.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">Lhasa, 13 pa\u017adziernika 2010<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Oser-LiuXiaobo.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4801\" src=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Oser-LiuXiaobo-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Oser-LiuXiaobo-300x225.jpg 300w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Oser-LiuXiaobo.jpg 622w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\"><em> Oser by\u0142a jedyn\u0105 przedstawicielk\u0105 Tybetu w gronie pierwotnych sygnatariuszy Karty 08. Liu Xiaobo \u2013 symbol opozycji demokratycznej w Chinach \u2013 <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=4781\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">zmar\u0142 jako wi\u0119zie\u0144<\/a> 13 lipca 2017 roku.<br \/>\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3j poci\u0105g doje\u017cd\u017ca\u0142 w\u0142a\u015bnie do Lhasy, kiedy przyszed\u0142 esemes od kolegi z Pekinu: \u201edosta\u0142 j\u0105!\u201d. By\u0142 8 pa\u017adziernika 2010 roku, mog\u0142o to wi\u0119c znaczy\u0107 tylko jedno: Pan Liu Xiaobo otrzyma\u0142 Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla. Rozpromieniona, natychmiast wys\u0142a\u0142am gratulacje jego \u017conie Liu Xia, ale nie wiem, czy do niej dotar\u0142y, bo ilekro\u0107 pr\u00f3bowa\u0142am dzwoni\u0107, jej telefon zachowywa\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[51,29,26,58],"class_list":["post-4800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-chiny","tag-oser","tag-polityka","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4800"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10311,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4800\/revisions\/10311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}