{"id":4992,"date":"2017-08-31T06:21:26","date_gmt":"2017-08-31T04:21:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=4992"},"modified":"2017-08-31T10:09:13","modified_gmt":"2017-08-31T08:09:13","slug":"oser-aresztowanie-panczena-rinpoczego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=4992","title":{"rendered":"Oser: Aresztowanie Panczena Rinpoczego"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\"><em>Yuan Zha (prawdziwe nazwisko), Tybeta\u0144czyk, piastowa\u0142 stanowisko wiceprzewodnicz\u0105cego w administracji Szigace. Kiedy z nim rozmawia\u0142am (rankiem 21 wrze\u015bnia 2001 roku), by\u0142 emerytem. Wkr\u00f3tce potem zmar\u0142.<\/em><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">W 1959 roku przyj\u0119to mnie do Centralnej Szko\u0142y Polityki i Prawa, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142em pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej i zosta\u0142em w niej nauczycielem. W tym czasie by\u0142y tam dwie klasy mniejszo\u015bci, tybeta\u0144ska i ujgurska \u2013 ponad dwustu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu Tybeta\u0144czyk\u00f3w oraz dokszta\u0142caj\u0105cy si\u0119 funkcjonariusze bezpiecze\u0144stwa publicznego z ca\u0142ego kraju. Po og\u0142oszeniu \u201ewytycznych z 16 maja\u201d (ok\u00f3lnika Biura Politycznego, kt\u00f3ry \u201ewywo\u0142a\u0142\u201d rewolucj\u0119 kulturaln\u0105) w szkole pojawili si\u0119 czerwonogwardzi\u015bci. Mia\u0142em wtedy dwadzie\u015bcia cztery lata. Raz studenci zawiesili plakat, oskar\u017caj\u0105c mnie o nieczu\u0142o\u015b\u0107 wobec proletariatu. Posz\u0142o o dziewczyn\u0119, kt\u00f3r\u0105 podda\u0142em krytyce, gdy rozpacza\u0142a po \u015bmierci ojca, poniewa\u017c ba\u0142em si\u0119, \u017ce odbije si\u0119 to na jej wynikach w nauce. Ale nie spad\u0142 mi w\u0142os z g\u0142owy, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na gazetce.<\/p>\n<p class=\"western\">W tamtych latach wi\u0119kszo\u015b\u0107 Tybeta\u0144czyk\u00f3w uczy\u0142a si\u0119 w Pekinie w Centralnym Instytucie Mniejszo\u015bci. Oni r\u00f3wnie\u017c powo\u0142ali Czerwon\u0105 Gwardi\u0119, kt\u00f3ra nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nasz\u0105. Na pocz\u0105tku sierpnia urz\u0105dzili u siebie wielki wiec \u201eobna\u017cania i krytyki\u201d Panczena Rinpoczego. Mia\u0142o w nim uczestniczy\u0107 jakie\u015b osiemdziesi\u0105t os\u00f3b \u2013 sami Tybeta\u0144czycy, uczniowie i nauczyciele z obu szk\u00f3\u0142. Wsiedli\u015bmy w autobusy i pojechali\u015bmy aresztowa\u0107 Rinpoczego w jego kwaterze w akademii cesarskiej. Siedzia\u0142 w swoim pokoju, zupe\u0142nie spokojny i opanowany. Nie okaza\u0142 cienia strachu. Czerwonogwardzi\u015bci zatrzymali ca\u0142\u0105 rodzin\u0119, mi\u0119dzy innymi Pejang, \u017con\u0119 jego m\u0142odszego brata i moj\u0105 kole\u017cank\u0119 z klasy w Szigace. Pami\u0119tam, \u017ce kazali jej kl\u0119cze\u0107 w autobusie. By\u0142o bardzo gor\u0105co i mia\u0142a na sobie cienkie spodnie. Kiedy zacz\u0119\u0142o trz\u0105\u015b\u0107, wali\u0142a kolanami o drewnian\u0105 pod\u0142og\u0119, podsun\u0105\u0142em wi\u0119c stopy, \u017ceby oszcz\u0119dzi\u0107 jej b\u00f3lu. Potem ci z Instytutu donie\u015bli, \u017ce jeden z nauczycieli sympatyzowa\u0142 z wyzyskiwaczami, ale oczywi\u015bcie wszystkiego si\u0119 wypar\u0142em i zn\u00f3w dali mi spok\u00f3j.<\/p>\n<p class=\"western\">W naszym autobusie by\u0142 jeszcze m\u0142odszy brat Rinpoczego i nauczyciel z d\u0142ug\u0105 brod\u0105. Samego Panczena wie\u017ali innym samochodem. Kiedy dojechali\u015bmy, zewsz\u0105d zbiegli si\u0119 czerwonogwardzi\u015bci i zacz\u0119li szarpa\u0107 wi\u0119\u017ania. Po chwili bili go ju\u017c i kopali. \u015aci\u0119li w\u0142osy Pejang. Podczas wielkiego wiecu t\u0142ukli Rinpoczego sk\u00f3rzanym pasem z tak\u0105 si\u0142\u0105, \u017ce odpad\u0142a sprz\u0105czka. Nawet nie j\u0119kn\u0105\u0142, ale przez ten potworny upa\u0142 by\u0142 zlany potem. Trwa\u0142o to ca\u0142y dzie\u0144, po wszystkim zamkn\u0119li go w ma\u0142ej izbie. Drugiego dnia zosta\u0142 nagle przewieziony do naszej szko\u0142y. By\u0107 mo\u017ce kto\u015b z rz\u0105du centralnego dowiedzia\u0142 si\u0119, co zasz\u0142o. U nas nie by\u0142o \u017cadnego krytykowania. Dobrze go pilnowali\u015bmy i podczas ka\u017cdego posi\u0142ku nosili\u015bmy mu jedzenie. Robi\u0142em to tak\u017ce ja, jednak jad\u0142 bardzo ma\u0142o. Nast\u0119pnego dnia znikn\u0105\u0142 z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105. Nie mia\u0142em poj\u0119cia, gdzie ich zabrali.<\/p>\n<p class=\"western\"><span lang=\"pl-PL\">Pod koniec sierpnia razem z dwoma innymi nauczycielami pojechali\u015bmy z grup\u0105 bodaj sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu uczni\u00f3w nawi\u0105zywa\u0107 rewolucyjne wi\u0119zi. Byli\u015bmy w <\/span>Chongqingu, Wuhanie, Szanghaju, Guangzhou i tak dalej. Doskonale si\u0119 bawili\u015bmy. Wsz\u0119dzie mieli stanice i jedzenie dla Czerwonej Gwardii. Nie p\u0142acili\u015bmy nawet za poci\u0105gi. Po kilku miesi\u0105cach wr\u00f3cili\u015bmy do szko\u0142y, a wiosn\u0105 1967 roku ruszy\u0142em z rewolucyjn\u0105 misj\u0105 do Lhasy. Tym razem by\u0142o nas tylko czterdziestu. Miasto wrza\u0142o, hunwejbini z ca\u0142ego kraju pr\u00f3bowali zak\u0142ada\u0107 w nim swoje kom\u00f3rki, ale my trzymali\u015bmy si\u0119 od nich z daleka. Zakwaterowa\u0142em si\u0119 w klasztorze Ceczokling, kt\u00f3ry od dawna by\u0142 o\u015brodkiem szkoleniowym bezpiecze\u0144stwa publicznego. Studenci zajmowali si\u0119 robieniem kompostu, kt\u00f3ry rozwozili potem do okolicznych gospodarstw. Na noc mogli wraca\u0107 do dom\u00f3w. Wszyscy pochodzili z Lhasy.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">22 maja 2017<\/p>\n<p class=\"western\"><em>Wyda\u0142am na Tajwanie dwie ksi\u0105\u017cki o rewolucji kulturalnej w Tybecie: \u201eZakazan\u0105 pami\u0119\u0107\u201d ze <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=2813\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zdj\u0119ciami mojego ojca<\/a> oraz zbi\u00f3r relacji uczestnik\u00f3w. Przeprowadzi\u0142am w sumie ponad siedemdziesi\u0105t wywiad\u00f3w, do publikacji wykorzysta\u0142am dwadzie\u015bcia trzy (w tym dwa z Hanami i jeden z chi\u0144skim muzu\u0142maninem). W\u015br\u00f3d moich rozm\u00f3wc\u00f3w byli hunwejbini z Lhasy ze wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem frakcji \u201ebuntownik\u00f3w\u201d na czele, czerwoni dziennikarze i \u017co\u0142nierze Armii Ludowo-Wyzwole\u0144czej, ale tak\u017ce dr\u0119czeni wtedy arystokraci, lamowie czy lekarze. W zesz\u0142ym roku min\u0119\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat od tamtych wydarze\u0144, st\u0105d moja decyzja o publikowaniu <a href=\"http:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=4906\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">najwa\u017cniejszych wywiad\u00f3w<\/a><\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"http:\/\/highpeakspureearth.com\/2017\/zha-yuan-when-the-red-guard-teachers-and-students-of-our-two-schools-went-to-the-imperial-academy-to-arrest-panchen-rinpoche-by-woeser\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yuan Zha (prawdziwe nazwisko), Tybeta\u0144czyk, piastowa\u0142 stanowisko wiceprzewodnicz\u0105cego w administracji Szigace. Kiedy z nim rozmawia\u0142am (rankiem 21 wrze\u015bnia 2001 roku), by\u0142 emerytem. Wkr\u00f3tce potem zmar\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4993,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,29],"class_list":["post-4992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4992"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5005,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions\/5005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}