{"id":5500,"date":"2017-12-21T06:21:36","date_gmt":"2017-12-21T05:21:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=5500"},"modified":"2017-12-21T07:18:50","modified_gmt":"2017-12-21T06:18:50","slug":"oser-pajak-z-jabszi-takceru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=5500","title":{"rendered":"Oser: Paj\u0105k z Jabszi Takceru"},"content":{"rendered":"
Tego dnia ostre \u015bwiat\u0142o<\/div>\n
przydawa\u0142o zwyk\u0142ym, pospolitym twarzom z\u0142otego blasku,<\/div>\n
jakby jego dotkni\u0119cie zmienia\u0142o kamienie w bezcenne skarby.<\/div>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

Szli\u015bmy ulic\u0105 Jiangsu.<\/div>\n
Tak, t\u0105 w po\u0142udniowej dzielnicy Lhasy.<\/div>\n
Rozumiecie, \u017ce sama nazwa<\/div>\n
jest gwa\u0142tem, obcym wtr\u0119tem?<\/div>\n
Cho\u0107 starsza od moich dw\u00f3ch towarzyszy,<\/div>\n
jestem od nich o g\u0142ow\u0119 ni\u017csza.<\/div>\n
M\u00f3wimy po chi\u0144sku, tybeta\u0144sku i angielsku,<\/div>\n
ale ja znam tylko dwa pierwsze.<\/div>\n
Szli za nami.<\/div>\n
Nie wiem, ilu ich by\u0142o.<\/div>\n
S\u0105 jak ogon, kt\u00f3rego nie da si\u0119 pozby\u0107.<\/div>\n
Wystaj\u0105 na rogach,<\/div>\n
maj\u0105 chytre, szczurze oczy<\/div>\n
i pod\u0142e, s\u0142u\u017calcze serca.<\/div>\n
W cieniu ulicznych drzew<\/div>\n
przed sklepami t\u0142oczyli si\u0119 ludzie,<\/div>\n
matowo bladzi, nerwowi,<\/div>\n
rozmawiaj\u0105cy tylko o interesach.<\/div>\n

 <\/p>\n

Szli\u015bmy Centraln\u0105 Peki\u0144sk\u0105.<\/div>\n
To \u015bwi\u0119te miasto d\u017awiga na sobie<\/div>\n
mn\u00f3stwo obcych nazw.<\/div>\n
Ka\u017cda jest sama w sobie okupacj\u0105.<\/div>\n
Mamy ich tyle, \u017ce wszyscy zd\u0105\u017cyli si\u0119 przyzwyczai\u0107<\/div>\n
i o\u015blepn\u0105\u0107 na niestosowno\u015b\u0107.<\/div>\n
S\u0142o\u0144ce, z\u0142ote s\u0142o\u0144ce<\/div>\n
przesuwa\u0142o nasze rozgrzane cienie<\/div>\n
po kolorowej kostce chodnika.<\/div>\n
Policyjne kamery obmacywa\u0142y z dach\u00f3w<\/div>\n
nasze cia\u0142a, przeszywaj\u0105c plecy zimnym dreszczem.<\/div>\n
Nie chcia\u0142am przystawa\u0107 ani si\u0119 za siebie ogl\u0105da\u0107,<\/div>\n
tylko i\u015b\u0107 naprz\u00f3d, wi\u0119c szli\u015bmy,<\/div>\n
coraz bardziej wyci\u0105gaj\u0105c nogi.<\/div>\n
Chichotali\u015bmy i wybuchali\u015bmy \u015bmiechem,<\/div>\n
pi\u0119kni, pijani chwil\u0105 z\u0142udnej wolno\u015bci,<\/div>\n
recytowali\u015bmy slogany naje\u017ad\u017acy<\/div>\n
o \u201erado\u015bci i szcz\u0119\u015bciu\u201d.<\/div>\n

 <\/p>\n

Prosto, prosto, w prawo \u2013<\/div>\n
ile razy wraca\u0142am do Jabszi Takceru?<\/div>\n
Rezydencja, zbudowana sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu<\/div>\n
dla najbli\u017cszych Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci,<\/div>\n
le\u017cy w ruinie.<\/div>\n
Nie chc\u0119 jednak znowu opowiada\u0107 jej historii \u2013<\/div>\n
szcz\u0119\u015bliwych wspomnie\u0144, gromu z jasnego nieba,<\/div>\n
po\u017cegnalnych \u0142ez i pospiesznej ucieczki.<\/div>\n
Ani opisywa\u0107 tych, kt\u00f3rzy przyszli potem<\/div>\n
w zielonych i niebieskich mundurach,<\/div>\n
g\u0142odnych duch\u00f3w odrodzonych jako kraby,<\/div>\n
wpe\u0142zaj\u0105ce w cudze muszle.<\/div>\n
Stary ogr\u00f3d i sad zmieniono w parking<\/div>\n
domu towarowego i syczua\u0144skiej restauracji.<\/div>\n
Dach zapad\u0142 si\u0119 w wielu miejscach,<\/div>\n
wybito wszystkie okna.<\/div>\n

 <\/p>\n

Patrzyli\u015bmy w d\u00f3\u0142 z dachu pobliskiej hali.<\/div>\n
Nie mog\u0142am oderwa\u0107 oczu od niegoj\u0105cej si\u0119 rany<\/div>\n
ani nadziwi\u0107 si\u0119, \u017ce tak st\u0105d blisko do Potali.<\/div>\n

 <\/p>\n

\u0141yka\u0142am \u0142zy, nie szcz\u0119dz\u0105c sobie gorzkich s\u0142\u00f3w:<\/div>\n
bezradna, zupe\u0142nie bezu\u017cyteczna.<\/div>\n

 <\/p>\n

Weszli\u015bmy w przestw\u00f3r zewn\u0119trznego dziedzi\u0144ca,<\/div>\n
poro\u015bni\u0119tego kwiatami i chwastami,<\/div>\n
pe\u0142nego rower\u00f3w i motocykli,<\/div>\n
zmienionego w zaniedbane podw\u00f3rze.<\/div>\n
Min\u0119li\u015bmy proletariack\u0105 par\u0119 z plastikowymi torbami.<\/div>\n
Kilka mastif\u00f3w na ci\u0119\u017ckich \u0142a\u0144cuchach<\/div>\n
patrzy\u0142o przed siebie z rozpacz\u0105,<\/div>\n
g\u0142ucho warcz\u0105c i bezradnie obna\u017caj\u0105c k\u0142y.<\/div>\n
Nale\u017ca\u0142y do w\u0142a\u015bciciela restauracji,<\/div>\n
kt\u00f3ry liczy\u0142, \u017ce we\u017amie za nie niez\u0142\u0105 sumk\u0119.<\/div>\n
Kiedy zakradli\u015bmy si\u0119 tam kilka dni p\u00f3\u017aniej,<\/div>\n
akurat przyszed\u0142 je nakarmi\u0107.<\/div>\n
Napuszy\u0142 si\u0119 jak pan \u015bwiata,<\/div>\n
ale nie zrobi\u0142 na mnie wra\u017cenia.<\/div>\n
Wezwa\u0142 wi\u0119c tybeta\u0144skiego ochroniarza w mundurze,<\/div>\n
\u017ceby nas przegoni\u0107.<\/div>\n
Spyta\u0142am tamtego po naszemu,<\/div>\n
do kogo tak naprawd\u0119 nale\u017cy to miejsce,<\/div>\n
na co szeroko otworzy\u0142 usta, nie mog\u0105c wykrztusi\u0107 s\u0142owa.<\/div>\n

 <\/p>\n

Weszli\u015bmy na pi\u0119tro z us\u0142anego \u015bmieciami parteru,<\/div>\n
wstrzymuj\u0105c oddech na widok sp\u0119kanych \u015bcian korytarza.<\/div>\n
Sprowadzona z Indii, pokryta rdz\u0105 balustrada<\/div>\n
trzyma\u0142a si\u0119 mocno i z pomoc\u0105 s\u0142o\u0144ca<\/div>\n
malowa\u0142a na murze egzotyczne cienie.<\/div>\n
Oparci o ni\u0105 wodzili\u015bmy wzrokiem<\/div>\n
po liszaju bia\u0142ych niegdy\u015b \u015bcian<\/div>\n
i potrzaskanych futrynach, zamieszkiwanych<\/div>\n
przez rze\u017abione \u015bwi\u0119te stwory, magiczne chmury i lotosy.<\/div>\n
Przegni\u0142e drewno kolumn mozolnie d\u017awiga\u0142o sufit<\/div>\n
nad ko\u015blawymi sto\u0142ami i krzes\u0142ami,<\/div>\n
porzuconymi przez ostatnich biesiadnik\u00f3w w mrocznym holu.<\/div>\n
Promienie \u015bwiat\u0142a przedziera\u0142y si\u0119 przez wiruj\u0105ce drobiny kurzu,<\/div>\n
wyczarowuj\u0105c zjawy mnich\u00f3w poch\u0142oni\u0119tych mistycznym ta\u0144cem.<\/div>\n
W strasz\u0105cej od\u0142amkami szk\u0142a ramie okna<\/div>\n
dostrzeg\u0142am podrang<\/em>, pa\u0142ac Potala, wrota przesz\u0142o\u015bci<\/div>\n
z konturem Szlachetnego M\u0142odzie\u0144ca, pe\u0142nego determinacji<\/div>\n
mimo rozpaczy i chaosu pierwszych lat okupacji.<\/div>\n
Odwr\u00f3ciwszy g\u0142ow\u0119, zamar\u0142am na widok<\/div>\n
p\u0119kni\u0119tego lustra na filarze.<\/div>\n
Nagle wisia\u0142am tam w powietrzu,<\/div>\n
bezradna, z wymalowanym w oczach pragnieniem<\/div>\n
zapadni\u0119cia si\u0119 g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0119.<\/div>\n
Nie odwa\u017cy\u0142am si\u0119 podej\u015b\u0107 bli\u017cej.<\/div>\n
Ba\u0142am si\u0119, \u017ce dostrzeg\u0119 w mroku cie\u0144,<\/div>\n
umykaj\u0105cy st\u0105d pospiesznie w pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym dziewi\u0105tym.<\/div>\n
Albo us\u0142ysz\u0119 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ry sp\u0119dziwszy<\/div>\n
wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia na obczy\u017anie, powie cicho:<\/div>\n
\u201eTw\u00f3j dom, przyjaciele, ojczyzna \u2013 wszystko stracone\u201d.<\/div>\n

 <\/p>\n

Czy to mo\u017cliwe,<\/div>\n
\u017ce mieszka\u0142am tu w poprzednim \u017cyciu<\/div>\n
i musia\u0142am znie\u015b\u0107 wszystkie te po\u017cegnania?<\/div>\n
Czy to mo\u017cliwe,<\/div>\n
\u017ce ogrom b\u00f3lu odebra\u0142 mi ch\u0119\u0107 do \u017cycia<\/div>\n
i musia\u0142am opr\u00f3\u017cni\u0107 umys\u0142, by przetrwa\u0107?<\/div>\n
Coraz bardziej chcia\u0142am ucieka\u0107,<\/div>\n
ale wci\u0105\u017c tkwi\u0142am mi\u0119dzy \u015bcianami<\/div>\n
upstrzonymi strz\u0119pami przesz\u0142o\u015bci:<\/div>\n
fotosami starych hongko\u0144skich gwiazd,<\/div>\n
pierwsz\u0105 stron\u0105 gadzin\u00f3wki sprzed dw\u00f3ch dekad<\/div>\n
i relacj\u0105 z czternastego zjazdu partii komunistycznej,<\/div>\n
zblak\u0142ym zdj\u0119ciem Potali, \u201eb\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem\u201d,<\/div>\n
\u201enoworoczn\u0105 pomy\u015blno\u015bci\u0105\u201d i innymi chi\u0144skimi znakami.<\/div>\n
Na jednych z drzwi wymalowano czerwone s\u0142owo \u201ebiuro\u201d,<\/div>\n
obok wala\u0142o si\u0119 \u015bmiertelnie blade \u201epodanie z dnia pi\u0105tego stycznia\u201d,<\/div>\n
na kt\u00f3re gapi\u0142 si\u0119 ze \u015bciany chi\u0144ski b\u00f3g od\u017awiernych,<\/div>\n
dzier\u017c\u0105cy pagod\u0119 w prawej i \u017celazny m\u0142ot w lewej r\u0119ce.<\/div>\n
W rogu le\u017ca\u0142a kozia czaszka z pustymi oczodo\u0142ami<\/div>\n
i rogami rozczapierzonymi, jakby wyci\u0105ga\u0142y si\u0119 kiedy\u015b po pomoc.<\/div>\n
Nieopodal spod zerwanej pod\u0142ogi wyrasta\u0142a k\u0119pa<\/div>\n
tchn\u0105cej \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 i wol\u0105 \u017cycia trawy.<\/div>\n
Niedu\u017cy kawa\u0142ek drewna musia\u0142 niegdy\u015b wie\u0144czy\u0107 pilastr,<\/div>\n
o czym za\u015bwiadcza\u0142y \u015blady d\u0142uta i p\u0119dzla.<\/div>\n
Zakl\u0119ta w nim esencja tego domu opu\u015bci\u0142a go w moim plecaku.<\/div>\n

 <\/p>\n

Zawieszony na szyi turkus, m\u00f3j sekretny przewodnik,<\/div>\n
powi\u00f3d\u0142 nas do nast\u0119pnego spotkania.<\/div>\n
Dom<\/em>!<\/div>\n

 <\/p>\n

Za strzaskanym oknem ko\u0142ysa\u0142 si\u0119 powietrzu<\/div>\n
dom<\/em>, czyli po naszemu \u201epaj\u0105k\u201d, zawieszony na nici plwociny,<\/div>\n
z kt\u00f3rej upl\u00f3t\u0142 sie\u0107 tak cienk\u0105, \u017ce prawie niewidzialn\u0105.<\/div>\n
Zmieniony ju\u017c w mumi\u0119, patrzy\u0142 w przepa\u015b\u0107 tragedii i rozpadu.<\/div>\n
Czy by\u0142 tu jedynym martwym fragmentem \u017cycia?<\/div>\n
Ostatnim stra\u017cnikiem tego miejsca?<\/div>\n
Mo\u017ce przeceni\u0142 swoje si\u0142y,<\/div>\n
staj\u0105c do walki z niezwyci\u0119\u017conymi demonami?<\/div>\n

 <\/p>\n

Zawieszony przed moj\u0105 twarz\u0105, by\u0142 kolejnym zwierciad\u0142em,<\/div>\n
b\u0142yskaj\u0105cym czarnym pancerzem w zdradliwym \u015bwietle.<\/div>\n
Zako\u0144czywszy walk\u0119, sta\u0142 si\u0119 metafor\u0105.<\/div>\n
Nie odwa\u017cy\u0142am si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 do niego r\u0119ki.<\/div>\n
Ba\u0142am si\u0119, \u017ce dotkni\u0119ty, zniknie.<\/div>\n

 <\/p>\n

Cofam si\u0119 pami\u0119ci\u0105 do tamtego dnia.<\/div>\n
M\u00f3j symbol nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 jedynym zwierz\u0119ciem w tym domu.<\/div>\n
Kiedy\u015b musia\u0142y w nim hula\u0107 myszy, koty i psy,<\/div>\n
zw\u0142aszcza lhaskie apso, \u015bcigaj\u0105ce si\u0119<\/div>\n
przez kaplice i korytarze do sypialni,<\/div>\n
\u017ceby smacznie usn\u0105\u0107 w po\u015bcieli.<\/div>\n
I, ma si\u0119 rozumie\u0107, psy du\u017ce, mastify.<\/div>\n
Stoj\u0105ce u wr\u00f3t ze stra\u017c\u0105,<\/div>\n
wierne, oddane i niezwyci\u0119\u017cone.<\/div>\n

 <\/p>\n

W tybeta\u0144skim s\u0142owie \u201edom<\/em>\u201d ostatnia g\u0142oska<\/div>\n
jest mi\u0119kka, niemal nies\u0142yszalna.<\/div>\n
W \u201edomthangu<\/em>\u201d, czyli paj\u0119czej sieci,<\/div>\n
\u201em\u201d te\u017c niemal si\u0119 po\u0142yka.<\/div>\n

 <\/p>\n

W por\u00f3wnaniu z innymi zwierz\u0119tami paj\u0105k wydaje si\u0119 \u017cywotny,<\/div>\n
poniewa\u017c \u0142atwo mu si\u0119 ukry\u0107 i przetrwa\u0107 w byle szczelinie,<\/div>\n
jest te\u017c jednak wyj\u0105tkowo nara\u017cony na \u015bmier\u0107 samotn\u0105,<\/div>\n
nienaturaln\u0105, gwa\u0142town\u0105 i niezauwa\u017con\u0105.<\/div>\n

 <\/p>\n

\u00d3w paj\u0105k, \u201eco rodzi si\u0119, by wi\u0119zi\u0107 wrog\u00f3w\u201d,<\/div>\n
ca\u0142e \u017cycie wplata \u015bwiat w sie\u0107,<\/div>\n
w kt\u00f3rej i z kt\u00f3rej \u017cyje,<\/div>\n
niezdolny oswobodzi\u0107 si\u0119 z osnowy.<\/div>\n

 <\/p>\n

Dok\u0142adnie tak samo rzecz ma si\u0119<\/div>\n
z nami i naszym niepoj\u0119tym losem.<\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Pekin, 31 lipca \u2013 3 sierpnia 2017<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Jabszi Takcer<\/a> by\u0142 lhask\u0105 rezydencj\u0105 rodziny Dalajlamy<\/em>.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tego dnia ostre \u015bwiat\u0142o przydawa\u0142o zwyk\u0142ym, pospolitym twarzom z\u0142otego blasku, jakby jego dotkni\u0119cie zmienia\u0142o kamienie w bezcenne skarby.  <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49,27,29],"class_list":["post-5500","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama","tag-historia","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5500"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5521,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5500\/revisions\/5521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}