Tybet znalaz\u0142 si\u0119 w b\u0142\u0119dnym kole \u2013 \u017caden Chi\u0144czyk ani Tybeta\u0144czyk w ChRL nie chce, \u017ceby jego nazwisko pojawi\u0142o si\u0119 w mediach w kontek\u015bcie jakichkolwiek wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z Tybetem, poniewa\u017c wie, \u017ce ka\u017cda taka historia, nawet dotycz\u0105ca \u015brodowiska naturalnego, zostanie upolityczniona. S\u0142ycha\u0107 wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie (w zachodnich \u015brodkach masowego przekazu) \u201edzia\u0142aczy praw cz\u0142owieka\u201d, cudzoziemc\u00f3w i diaspor\u0119, co dolewa tylko oliwy do tego ognia i czyni bardziej niebezpiecznym zabieranie g\u0142osu w Chinach.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak mo\u017cna powa\u017cnie my\u015ble\u0107 o rozwi\u0105zaniu problemu, gdy jego faktyczne strony nie uczestnicz\u0105 w dyskusji?<\/p>\n
Jako chi\u0144ski dziennikarz zajmuj\u0105cy si\u0119 \u015brodowiskiem przez dwa lata usi\u0142owa\u0142em przerzuca\u0107 mosty ponad komunikacyjnymi przepa\u015bciami \u2013 i widz\u0119 absolutny brak r\u00f3wnowagi, utrudniaj\u0105cy zrozumienie wyzwa\u0144, przed kt\u00f3rymi stoi Tybet, o uporaniu si\u0119 z nimi nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n
Jedna strona jest niemal nies\u0142yszalna, mimo \u017ce sprawa dotyczy w\u0142a\u015bnie jej i mimo \u017ce to ona zna j\u0105 najlepiej oraz ma na ni\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw: Tybeta\u0144czycy milcz\u0105, nawet je\u015bli posiadaj\u0105 wa\u017cne informacje, kt\u00f3rymi chcieliby si\u0119 dzieli\u0107, Chi\u0144czycy nie otwieraj\u0105 ust, nawet gdy przywi\u0105zuj\u0105 do kwestii Tybetu wielk\u0105 wag\u0119.<\/p>\n
Druga strona jest za to niezwykle ha\u0142a\u015bliwa: \u201eniepodleg\u0142o\u015bciowa\u201d diaspora, kt\u00f3rej wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 nie widzia\u0142a na oczy wsp\u00f3\u0142czesnego Tybetu; zachodni dziennikarze niemaj\u0105cy wst\u0119pu do Tybeta\u0144skiego Regionu Autonomicznego, pisz\u0105cy jednak w oparciu o ugruntowan\u0105 ideologi\u0119 oraz to, co jest w ich ograniczonym zasi\u0119gu; i wreszcie czytelnicy, w kt\u00f3rych budz\u0105 si\u0119 nagle polityczni aktywi\u015bci, gdy przychodzi do biednych, pozbawianych podstawowych praw Tybeta\u0144czyk\u00f3w i okropnego, komunistycznego, chi\u0144skiego rz\u0105du.<\/p>\n
Prawda jest taka, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ha\u0142a\u015bliwi czyni\u0105 milcz\u0105cych cichymi i grzesz\u0105 przeciw Tybetowi, sprawiaj\u0105c, \u017ce jego problemy staj\u0105 si\u0119 tabu, cho\u0107 wcale nie musi tak by\u0107 \u2013 cho\u0107by w przypadku zagro\u017ce\u0144 dla \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n
Powtarzam, \u017ce dewastacja \u015brodowiska w Tybecie nie jest w Chinach niczym wyj\u0105tkowym, a prawdziwymi winnymi s\u0105 nie Hanowie, tylko globalna komercjalizacja (cho\u0107 rzeczywi\u015bcie przysz\u0142a tam wraz z ich nap\u0142ywem). Wszyscy w ChRL dziel\u0105 mn\u00f3stwo problem\u00f3w i tak\u017ce wo\u0142aj\u0105 o czyste powietrze i wod\u0119 oraz podstawowe prawo do zdrowego \u017cycia, nie musz\u0105c domaga\u0107 si\u0119 przy tym zachodniego modelu demokracji.<\/p>\n
Chi\u0144scy dziennikarze i segmenty spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego uwa\u017caj\u0105, \u017ce kwestia \u015brodowiska nie jest zbyt politycznie dra\u017cliwa, co daje im pole do popisu. Skoro wolno m\u00f3wi\u0107 o smogu, energii wodnej i kopalniach, czemu nie o Tybecie?<\/p>\n
Dlatego \u017ce gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 ich \u201ezasady moralne\u201d albo \u201eprofesjonalizm\u201d, wielu na Zachodzie nie chce s\u0142ysze\u0107 o kompromisach w imi\u0119 wymiernych korzy\u015bci innych ludzi. \u201eLiczy si\u0119 tylko prawdziwe dziennikarstwo, a nie jego takie czy inne konsekwencje\u201d, s\u0142ysz\u0119 cz\u0119sto od wybitnych przedstawicieli tej profesji, kt\u00f3rzy lubi\u0105 pisa\u0107 o \u201eautorytarnym re\u017cimie\u201d, \u201eprawach cz\u0142owieka\u201d i \u201epolityce partyjnego betonu\u201d, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119, jak ich historie wp\u0142yn\u0105 na opisywany problem i ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 z nim zmagaj\u0105. Nie interesuj\u0105 ich g\u0142\u0119bokie rany, b\u0119d\u0105ce tabu dla centralnego rz\u0105du Chin, takie jak pewne b\u0142\u0119dy w najnowszej historii Tybetu, nawet je\u015bli mogliby dzi\u0119ki temu pom\u00f3c rz\u0105dz\u0105cym zachowa\u0107 twarz i zdoby\u0107 si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 przynajmniej w obliczu spraw, kt\u00f3re da\u0142oby si\u0119 za\u0142atwi\u0107. Bardzo dobrym przyk\u0142adem jest zachodnia obsesja na punkcie \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re mo\u017cna wymieni\u0107 z imienia i nazwiska, przez co g\u0142osy Tybeta\u0144czyk\u00f3w i Chi\u0144czyk\u00f3w ze \u015brodka s\u0105 \u0142atwo (i cz\u0119sto skrajnie politycznie) zakrzykiwane z zewn\u0105trz.<\/p>\n
Dlatego \u017ce ideologia bywa nie na miejscu \u2013 zachodnia, taka jak ten model demokracji czy praw cz\u0142owieka, zwykle nale\u017cy do zachodniego dziennikarstwa zachodnich dziennikarzy, nawet je\u015bli sil\u0105 si\u0119 oni na obiektywizm. Tych s\u0142\u00f3w nie musi by\u0107 w tek\u015bcie, niemniej kszta\u0142tuj\u0105 narracj\u0119, zmieniaj\u0105c ka\u017cd\u0105 histori\u0119 o Tybecie w opowie\u015b\u0107 o Chinach zmierzaj\u0105cych do \u201edemokracji\u201d albo walcz\u0105cych o \u201eprawa cz\u0142owieka\u201d, co jest nieprzekonuj\u0105ce i irytuj\u0105ce nie tylko dla chi\u0144skiego rz\u0105du, ale tak\u017ce dla wielu zwyk\u0142ych Chi\u0144czyk\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c mnie. Dla ludzi takich jak ja poj\u0119cia uniwersalne to mi\u0142o\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107, natomiast prawa cz\u0142owieka, podobnie jak demokracja, podporz\u0105dkowane s\u0105 ideologii. Ludzie Zachodu nie musz\u0105 w to wierzy\u0107, powinni jednak rozumie\u0107, \u017ce je\u015bli nie od\u0142o\u017c\u0105 na bok ideologicznych schemat\u00f3w, nie b\u0119d\u0105 mieli kontaktu z lwi\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 rzeczywisto\u015bci Chin.<\/p>\n
Pytanie brzmi, co jest wa\u017cniejsze: punkt wyj\u015bcia, samozadowolenie moralnych zasad czy rezultaty?<\/p>\n
Ludzie, kt\u00f3rzy jak my znajduj\u0105 si\u0119 poza granicami Chin, mog\u0105 zrobi\u0107 dla Tybetu trzy proste rzeczy. Po pierwsze, m\u00f3wi\u0107 o konkretnych sprawach, cho\u0107by \u015brodowiska, nie ubieraj\u0105c ich w kontekst ideologii praw cz\u0142owieka czy demokracji, nie upolitycznia\u0107 i nie uog\u00f3lnia\u0107 do rozmiar\u00f3w \u201eproblemu Chin\u201d. Po drugie, skupi\u0107 si\u0119 na tym, co mo\u017cna zrobi\u0107 dla sprawy, a nie na swoim samopoczuciu albo zawodowych standardach. Po trzecie, zmieni\u0107 nastawienie i zamiast krytykowa\u0107, by\u0107 konstruktywnym, my\u015ble\u0107 o rozwi\u0105zaniach mo\u017cliwych do przeprowadzenia i pracowa\u0107 z rz\u0105dem Chin, nie przeciw niemu.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
3 maja 2013<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Huang Hongxiang, dziennikarz z Chin, studiuje na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tybet znalaz\u0142 si\u0119 w b\u0142\u0119dnym kole \u2013 \u017caden Chi\u0144czyk ani Tybeta\u0144czyk w ChRL nie chce, \u017ceby jego nazwisko pojawi\u0142o si\u0119 w mediach w kontek\u015bcie jakichkolwiek wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z Tybetem, poniewa\u017c wie, \u017ce ka\u017cda taka historia, nawet dotycz\u0105ca \u015brodowiska naturalnego, zostanie upolityczniona. S\u0142ycha\u0107 wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie (w zachodnich \u015brodkach masowego przekazu) \u201edzia\u0142aczy praw cz\u0142owieka\u201d, cudzoziemc\u00f3w i diaspor\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5617,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[51,26,34],"class_list":["post-5614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-chiny","tag-polityka","tag-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5614"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5629,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5614\/revisions\/5629"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}