{"id":6575,"date":"2018-05-28T06:21:37","date_gmt":"2018-05-28T04:21:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=6575"},"modified":"2018-05-25T12:00:37","modified_gmt":"2018-05-25T10:00:37","slug":"oser-katastrofa-gornicza-w-lhasie-i-nasza-woda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6575","title":{"rendered":"Oser: Katastrofa g\u00f3rnicza w Lhasie i nasza woda"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\">Zbitka s\u0142\u00f3w \u201ekatastrofa g\u00f3rnicza\u201d i \u201eLhasa\u201d krzyczy, \u017ce sprawa jest powa\u017cna i daleka od zako\u0144czenia. Oczywi\u015bcie, rzecz pierwsza to ludzkie \u017cycie. <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=2026\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pogrzebanych \u017cywcem osiemdziesi\u0119ciu trzech g\u00f3rnik\u00f3w<\/a> \u2013 g\u0142\u00f3wnie Han\u00f3w, i dw\u00f3ch Tybeta\u0144czyk\u00f3w \u2013 oraz mieszka\u0144c\u00f3w zlewni sto\u0142ecznych strumieni, kt\u00f3re tocz\u0105 w d\u00f3\u0142 wody zatrute przez przemys\u0142 wydobywczy.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Lhasa nigdy wcze\u015bniej nie widzia\u0142a takiej tragedii, poniewa\u017c i tam, i gdzie indziej w Tybecie raczej nie wydobywano nic z ziemi, a ju\u017c na pewno nie na wielk\u0105 skal\u0119. I w \u017cadnym razie nie dlatego, \u017ce \u00f3wcze\u015bni panowie tego kraju nie zdawali sobie sprawy z tego, co kryje si\u0119 pod jego powierzchni\u0105. W rozdziale po\u015bwi\u0119conym bogactwom naturalnym wspania\u0142ej \u201ePolitycznej historii Tybetu\u201d Szakabpy \u0141angczuka Dedena czytamy, \u017ce w ludowych pie\u015bniach minera\u0142y nazywano \u201eposiad\u0142o\u015bciami demona\u201d, kt\u00f3ry \u2013 niepokojony przez g\u00f3rnik\u00f3w \u2013 zrewan\u017cuje si\u0119 ludziom suszami, trz\u0119sieniami ziemi, epidemiami i g\u0142odem. Tybeta\u0144czycy najwyra\u017aniej uwa\u017cali, \u017ce zlokalizowanie owych bogactw nie nastr\u0119cza \u017cadnych trudno\u015bci, jednak ich eksploatacja przypomina\u0142a im picie drogiej herbaty i trunk\u00f3w w okresie dobrobytu, zwiastuj\u0105c korupcj\u0119 i \u0142upie\u017ccze podatki.<\/p>\n<p class=\"western\">Wypadek w Lhasie wywo\u0142a\u0142 \u017cyw\u0105 dyskusj\u0119 na Weibo, w kt\u00f3r\u0105 natychmiast wkroczy\u0142a cenzura. Szybko\u015b\u0107 i metodyczno\u015b\u0107 znikania post\u00f3w jest jednoznacznym dowodem rz\u0105dowego nakazu zamykania okre\u015blonych w\u0105tk\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z moich sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu wpis\u00f3w na tym serwisie wyparowa\u0142a, stara\u0142am si\u0119 jednak natychmiast kopiowa\u0107 to, co czyta\u0142am, a wypowiadali si\u0119 tak\u017ce fachowcy i naoczni \u015bwiadkowie.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eTak, kopali tam na ca\u0142ego, ale nie fatygowali si\u0119 instalowaniem systemu monitorowania szk\u00f3d ani wczesnego ostrzegania\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eNie by\u0142o ani intensywnych opad\u00f3w, ani wstrz\u0105s\u00f3w skorupy ziemskiej, kt\u00f3re mog\u0142yby spowodowa\u0107 obsuni\u0119cie si\u0119 stoku. Ze zdj\u0119\u0107 wynika jednoznacznie, \u017ce przyczyn\u0105 katastrofy by\u0142y odpady g\u00f3rnicze\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eZnam to miejsce, pracowali tam te\u017c moi koledzy z klasy, po prostu wiem, jak jest. Na zdj\u0119ciach wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce zasypa\u0142 ich gruz i \u017ce potem pr\u00f3bowano to zatuszowa\u0107. M\u00f3dlmy si\u0119. M\u00f3dlmy si\u0119, \u017ceby wszystkie chi\u0144skie koncerny, kt\u00f3re tam kopi\u0105, przejrza\u0142y wreszcie na oczy\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Wymowa innych komentarzy by\u0142a jeszcze smutniejsza.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eW rejonie Gjamy po prostu nie ma warunk\u00f3w do naturalnych osuwisk, to mog\u0142y by\u0107 tylko odpady wydobywcze. Okropna tragedia\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eRozmawia\u0142em z cz\u0142owiekiem z ekipy telewizyjnej. To \u017cadna katastrofa naturalna, tylko ludzki b\u0142\u0105d i koszmarny brak wyobra\u017ani dyrekcji. Dziennikarze maj\u0105 przykazane z g\u00f3ry, jak informowa\u0107 ludzi. Zawali\u0142o si\u0119 nie zbocze, tylko gigantyczna, strasznie d\u0142uga g\u00f3ra lu\u017anego \u017cu\u017clu, pod kt\u00f3r\u0105 postawiono baraki dla robotnik\u00f3w. Kropka, wszystko jasne\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eJe\u015bli przy takich wysoko\u015bciach i niepewnym otoczeniu nie ma si\u0119 patentu na bezpieczne rozwi\u0105zanie problemu odpad\u00f3w, to si\u0119 po prostu nie wydobywa\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eNaturalna? Zwali\u0142a si\u0119 na nich g\u00f3ra? Przysypa\u0142 ich \u017cu\u017cel! Zrozumiano?\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eCo w tym jest naturalnego? Czy kto\u015b zabezpieczy\u0142 wydr\u0105\u017con\u0105 g\u00f3r\u0119? Minimalizuj\u0105 wydatki kosztem ludzkiego \u017cycia. Korporacje si\u0119 bogac\u0105, a konsekwencje ponosz\u0105 mieszka\u0144cy tych teren\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Je\u015bli przyczyn\u0105 tragedii by\u0142a faktycznie g\u00f3ra odpad\u00f3w wydobywczych, to naprawd\u0119 jest si\u0119 czego ba\u0107. Okazuje si\u0119, \u017ce grupie China Gold tak daleko do tego \u201e\u015bwiata\u201d, kt\u00f3rego \u201eklas\u0119\u201d reprezentuje zdaniem samej Rady Pa\u0144stwa, \u017ce nie potrafi bezpiecznie wprowadzi\u0107 z powrotem w g\u00f3r\u0119 odpad\u00f3w pe\u0142nych chemikali\u00f3w i metali ci\u0119\u017ckich, tylko pi\u0119trzy je na otwartym powietrzu, \u017ceby ca\u0142e to \u015bwi\u0144stwo mog\u0142o spokojnie dosta\u0107 si\u0119 (cho\u0107by z deszczem) do w\u00f3d gruntowych i rozp\u0142yn\u0105\u0107 w diab\u0142y na wszystkie strony ku utrapieniu mieszka\u0144c\u00f3w tego nieszcz\u0119snego regionu.<\/p>\n<p class=\"western\">Dziura w ziemi na wierzchu, \u015bmietnik pod go\u0142ym niebem, do czego to prowadzi? Rzeka, kt\u00f3ra sp\u0142ywa z tej g\u00f3ry, nazywa si\u0119 Gjama Zungczu. Swego czasu by\u0142a jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em wody (wszelkiej: do picia, pojenia, podlewania itd.) dla tutejszych, ale od kilku lat ludzie boj\u0105 si\u0119 tak, \u017ce przywo\u017c\u0105 j\u0105 sobie ze zbocza innego, odleg\u0142ego szczytu. S\u0142ysz\u0119, \u017ce ten krystaliczny niegdy\u015b strumie\u0144 bywa teraz bia\u0142y jak mleko, z sycz\u0105c\u0105 piank\u0105 na wierzchu. \u201eZosta\u0142em skierowany do tej osady \u2013 napisa\u0142 na Weibo wiejski aparatczyk \u2013 i wiem, \u017ce nie mo\u017cna tam pi\u0107 wody\u201d. W kopalni si\u0119 chyba za bardzo nie martwi\u0105, bo maj\u0105 specjalny samoch\u00f3d, kt\u00f3ry codziennie dostarcza im wod\u0119 ze stolicy okr\u0119gu.<\/p>\n<p class=\"western\">Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, sama te\u017c tam kiedy\u015b by\u0142am i <a href=\"http:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6407\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">rozmawia\u0142am z ziomkami<\/a>. Powiedzieli mi, \u017ce lokalni urz\u0119dnicy zabrali pr\u00f3bki do laboratorium w Lhasie i dowiedzieli si\u0119, \u017ce s\u0105 ska\u017cone trzema truciznami \u201ez nadmiaru o\u0142owiu, miedzi i z\u0142ota\u201d. Powtarzam s\u0142owo w s\u0142owo, ale fachowcy t\u0142umacz\u0105 mi, \u017ce owo \u201ez\u0142oto\u201d to najprawdopodobniej cyjanek. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce sto\u0142eczna instytucja odpowiedzialna za zdrowie publiczne sporz\u0105dzi\u0142a opini\u0119, kt\u00f3r\u0105 przekazano tutejszym w\u0142adzom i o kt\u00f3rej nikt ju\u017c potem nie us\u0142ysza\u0142. Wie\u015bniacy s\u0142ali do urz\u0119du ochrony \u015brodowiska w Lhasie listy ze zdj\u0119ciami pad\u0142ych zwierz\u0105t, dzikich i domowych, ale wiedz\u0105, \u017ce odsy\u0142ano je do administracji okr\u0119gu.<\/p>\n<p class=\"western\">Tak powa\u017cne ska\u017cenie nie jest przecie\u017c problemem lokalnym. Wod\u0119 do pobliskiej p\u0142ukalni (kt\u00f3r\u0105 zbudowano tu\u017c nad porzuconymi dzi\u015b polami uprawnymi) pobiera si\u0119 ze strumienia, kt\u00f3ry p\u0142ynie prosto do Lhasy. Do niego te\u017c odprowadza si\u0119 rurami lepkie \u015bcieki. Bawi\u0105 si\u0119 w to od pi\u0119ciu lat, igraj\u0105c z bezpiecze\u0144stwem naszej stolicy i najwi\u0119kszego sanktuarium.<\/p>\n<p class=\"western\">W 2011 roku organizacja Chi\u0144ski Dialog opublikowa\u0142a raport zatytu\u0142owany \u201eGro\u017ane kopalnie Tybetu\u201d. Pisz\u0105 w nim, \u017ce w wodach i \u0142o\u017cysku rzeki w dolinie poni\u017cej kopalni w Gjamie odnotowuje si\u0119 \u201eniebezpiecznie wysokie st\u0119\u017cenie metali ci\u0119\u017ckich\u201d i \u017ce truj\u0105ce \u201eplamy\u201d mog\u0105 si\u0119 przemieszcza\u0107 na skutek globalnego ocieplenia oraz intensyfikacji prac wydobywczych, rozprzestrzeniaj\u0105c zagro\u017cenie. Czytaj: w Lhasie s\u0105 od dawna, a to znaczy, \u017ce ten koszmar po prostu nie b\u0119dzie mia\u0142 ko\u0144ca.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">17 kwietnia 2013<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"http:\/\/highpeakspureearth.com\/2013\/lhasas-mining-disaster-clearly-shows-the-contamination-of-the-water-supply-will-continue-by-woeser\/?wpmp_switcher=desktop\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zbitka s\u0142\u00f3w \u201ekatastrofa g\u00f3rnicza\u201d i \u201eLhasa\u201d krzyczy, \u017ce sprawa jest powa\u017cna i daleka od zako\u0144czenia. Oczywi\u015bcie, rzecz pierwsza to ludzkie \u017cycie. Pogrzebanych \u017cywcem osiemdziesi\u0119ciu trzech g\u00f3rnik\u00f3w \u2013 g\u0142\u00f3wnie Han\u00f3w, i dw\u00f3ch Tybeta\u0144czyk\u00f3w \u2013 oraz mieszka\u0144c\u00f3w zlewni sto\u0142ecznych strumieni, kt\u00f3re tocz\u0105 w d\u00f3\u0142 wody zatrute przez przemys\u0142 wydobywczy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6576,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,29,26,34],"class_list":["post-6575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-oser","tag-polityka","tag-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6577,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6575\/revisions\/6577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}