{"id":6632,"date":"2018-06-11T06:21:28","date_gmt":"2018-06-11T04:21:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=6632"},"modified":"2018-06-11T14:55:46","modified_gmt":"2018-06-11T12:55:46","slug":"oser-terazniejszosc-tybetu-przyszloscia-hongkongu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6632","title":{"rendered":"Oser: Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 Tybetu przysz\u0142o\u015bci\u0105 Hongkongu"},"content":{"rendered":"

Dziesi\u0105ty marca jest wa\u017cnym dniem<\/a> w historii Tybetu i dlatego wybrano go na inauguracj\u0119 przegl\u0105du film\u00f3w dokumentalnych o tematyce tybeta\u0144skiej, kt\u00f3ry po raz pierwszy odbywa si\u0119 w Hongkongu w tym roku. Czytam, \u017ce imprez\u0119 zorganizowa\u0142o \u201eStudio Muke\u201d z Chin w\u0142a\u015bciwych, interesuj\u0105ce si\u0119 t\u0105 problematyk\u0105 od dawna, we wsp\u00f3\u0142pracy z wieloma lokalnymi organizacjami. Do kwietnia poka\u017c\u0105 siedem obraz\u00f3w \u2013 co do jednego zakazanych gdzie indziej w Chi\u0144skiej Republice Ludowej. Napisali, \u017ce pragn\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na problem naruszania praw cz\u0142owieka w Tybecie, gdy\u017c jego \u201etera\u017aniejszo\u015b\u0107\u201d jest \u201eprzysz\u0142o\u015bci\u0105 Hongkongu\u201d.<\/p>\n

<\/p>\n

Ta kr\u00f3tka notka obudzi\u0142a wspomnienia kilku wydarze\u0144. W zesz\u0142ym roku sp\u0119dzi\u0142am w Lhasie trzy miesi\u0105ce i pewnego dnia w jakim\u015b zau\u0142ku star\u00f3wki wpad\u0142am na star\u0105 znajom\u0105<\/a>, kt\u00f3ra pozna\u0142a mnie i rozp\u0142aka\u0142a si\u0119, opowiadaj\u0105c szeptem, \u017ce jej m\u0105\u017c dosta\u0142 trzy lata za film z buddyjskimi wyk\u0142adami Dalajlamy. W\u0142adze lokalne uznaj\u0105 za \u201ereakcyjne\u201d nawet pie\u015bni przypominaj\u0105ce ludziom o Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci i budz\u0105ce narodow\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2013 w 2008 roku za ich \u201enielegalne\u201d \u015bci\u0105ganie z internetu<\/a> aresztowali pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dziewi\u0119ciu m\u0142odych ludzi. W ostatnich latach pie\u015bniarze z Khamu i Amdo zacz\u0119li otwarcie m\u00f3wi\u0107 o Dalajlamie, naszej zakazanej fladze, wi\u0119zionych lamach i emigracyjnych przyw\u00f3dcach, za co wielu trafi\u0142o ju\u017c za kraty<\/a>.<\/p>\n

Obejrzenie kt\u00f3regokolwiek z tych siedmiu dokument\u00f3w w Tybecie wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z wielkim ryzykiem. Wielu nie chce w to wierzy\u0107, ale w Lhasie huczy od plotek o przes\u0142uchiwaniu, a w powa\u017cniejszych przypadkach tak\u017ce aresztowaniu i skazywaniu ludzi na wi\u0119zienie tylko za ogl\u0105danie film\u00f3w, kt\u00f3re nie podobaj\u0105 si\u0119 w\u0142adzy. Samo powtarzanie takich historii jest najlepszym \u015bwiadectwem nieokie\u0142znanego d\u0105\u017cenia do obcowania z prawd\u0105; podobnie jak \u201egwarantowane\u201d zabezpieczenia w rodzaju od\u0142\u0105czania kabl\u00f3wki czy zalepiania wtyczek ta\u015bm\u0105, \u017ceby zakazany owoc nie pojawi\u0142 si\u0119 przypadkiem na ekranach s\u0105siad\u00f3w. To tak\u017ce dow\u00f3d ogromu l\u0119ku \u2013 ale i determinacji w podejmowaniu ryzyka.<\/p>\n

Widzia\u0142am kilka z tych film\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 we w\u0142asnym domu w Pekinie. Ciekawe, \u017ce cho\u0107 tam i w Lhasie rz\u0105dzi ten sam re\u017cim, w obu miastach wolno\u015b\u0107 reglamentuje si\u0119 zupe\u0142nie inaczej. W Pekinie oddycha mi si\u0119 zwyczajnie znacznie swobodniej ni\u017c w Lhasie, cho\u0107 to oczywi\u015bcie metafora, gdy\u017c zanieczyszczenie powietrza w stolicy osi\u0105gn\u0119\u0142o pu\u0142ap niepor\u00f3wnywalny z koj\u0105c\u0105 biel\u0105 ob\u0142ok\u00f3w i b\u0142\u0119kitem lekko tylko podtrutego lhaskiego nieba.<\/p>\n

Przed kilku laty zdarza\u0142o si\u0119 zagl\u0105da\u0107 do mnie m\u0142odym Tybeta\u0144czykom ze sto\u0142ecznych akademik\u00f3w lub noclegowni \u201ejednostek pracy\u201d. Zajmowali\u015bmy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ogl\u0105daniem film\u00f3w o Tybecie. L\u0119k, \u017ce prawda o naszej ojczy\u017anie dotrze do ucha szpicla, nara\u017caj\u0105c przyjaci\u00f3\u0142 na przykro\u015bci, zawsze kaza\u0142 mi \u015bcisza\u0107 telewizor, a rodacy w milczeniu sk\u0142adali d\u0142onie do modlitwy, ilekro\u0107 na ekranie pojawia\u0142 si\u0119 \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107, albo \u0142ykali \u0142zy na widok dowod\u00f3w starych i nowych krzywd.<\/p>\n

Plot\u0119 tak w\u0142a\u015bciwie tylko dlatego, \u017ce chc\u0119 powiedzie\u0107, i\u017c ogl\u0105danie film\u00f3w ukazuj\u0105cych prawd\u0119 o Tybecie w stosunkowo bezpiecznym miejscu jest szcz\u0119\u015bciem, o kt\u00f3rym moi ciemi\u0119\u017ceni rodacy nie mog\u0105 nawet marzy\u0107. Albo, ujmuj\u0105c to najpro\u015bciej, \u017ce bycie wolnym oznacza bycie szcz\u0119\u015bliwym. Nawet je\u015bli nie wiemy, na jak d\u0142ugo.<\/p>\n

I powiem jeszcze tylko, \u017ce jednym z pokazywanych w Hongkongu film\u00f3w jest \u201ePo\u017cegnanie ze strachem<\/a>\u201d Dhondupa \u0141angczena i Gologa Dzigmego. Pierwszy, kiedy my tu rozmawiamy, odbywa kar\u0119<\/a> sze\u015bciu lat wi\u0119zienia. Drugi, wielokrotnie zatrzymywany, przepad\u0142<\/a> we wrze\u015bniu zesz\u0142ego roku. W\u0142adze \u015bcigaj\u0105 go jak bandyt\u0119<\/a>, ale nikt tak naprawd\u0119 nie wie, czy jeszcze \u017cyje<\/a>. To w\u0142a\u015bnie oznacza w Tybecie okre\u015blenie \u201efilm zakazany\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

30 marca 2013<\/p>\n

 <\/p>\n

Za High Peaks Pure Earth <\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Na zdj\u0119ciu p\u00f3\u017aniejsza o p\u00f3\u0142tora roku, nowojorska demonstracja Tybeta\u0144czyk\u00f3w w obronie \u201eparasolkowej rewolucji\u201d i demokracji w Hongkongu<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziesi\u0105ty marca jest wa\u017cnym dniem w historii Tybetu i dlatego wybrano go na inauguracj\u0119 przegl\u0105du film\u00f3w dokumentalnych o tematyce tybeta\u0144skiej, kt\u00f3ry po raz pierwszy odbywa si\u0119 w Hongkongu w tym roku. Czytam, \u017ce imprez\u0119 zorganizowa\u0142o \u201eStudio Muke\u201d z Chin w\u0142a\u015bciwych, interesuj\u0105ce si\u0119 t\u0105 problematyk\u0105 od dawna, we wsp\u00f3\u0142pracy z wieloma lokalnymi organizacjami. Do kwietnia poka\u017c\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6633,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,26,46],"class_list":["post-6632","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-polityka","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6632"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6669,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6632\/revisions\/6669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}