{"id":7545,"date":"2018-12-17T06:21:44","date_gmt":"2018-12-17T05:21:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=7545"},"modified":"2018-12-17T06:31:59","modified_gmt":"2018-12-17T05:31:59","slug":"oser-z-lhasy-na-odchodne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=7545","title":{"rendered":"Oser: Z Lhasy na odchodne"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\">Opowiem wam histori\u0119 kilku klisz. Zawsze marzy\u0142am o fotografowaniu Lhasy starym aparatem Zeissa, kt\u00f3rym m\u00f3j <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6918\">ojciec robi\u0142 zdj\u0119cia<\/a> ponad czterdzie\u015bci lat temu. Bez \u017cadnych politycznych podtekst\u00f3w, tylko dla sztuki. I w\u0142a\u015bnie z t\u0105 my\u015bl\u0105 zabra\u0142am z sob\u0105 ca\u0142\u0105 mas\u0119 rolek.<\/p>\n<p class=\"western\"><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Ka\u017cdy w Lhasie wie, \u017ce paramilitarna policja na chybi\u0142 trafi\u0142 sprawdza aparaty fotograficzne w poszukiwaniu zdj\u0119\u0107, na kt\u00f3rych j\u0105 uwieczniono. Mojego urz\u0105dzenia z klisz\u0105 nie daje si\u0119 kontrolowa\u0107 tak \u0142atwo jak cyfrowych, a ka\u017cda pr\u00f3ba zajrzenia do \u015brodka oznacza bezpowrotne uszkodzenie negatywu. Dlatego te\u017c fotografowa\u0142am z najwi\u0119ksz\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, staraj\u0105c si\u0119 nie rzuca\u0107 w oczy mundurowym. Jest ich tylu, \u017ce wymaga\u0142o to nie lada akrobacji, ale w ko\u0144cu wypstryka\u0142em jako\u015b dziewi\u0119tna\u015bcie rolek w pal\u0105cym lhaskim s\u0142o\u0144cu. Nie wiedz\u0105c, <a href=\"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet_old\/raport.php?raport_id=1825\">jak d\u0142ugo przyjdzie mi zosta\u0107 w mie\u015bcie<\/a>, odda\u0142am je pewnej m\u0142odej Chince z pro\u015bb\u0105 o wywiezienie z Tybetu i jak najszybsze wywo\u0142anie.<\/p>\n<p class=\"western\">Filmy wr\u0119czy\u0142am jej u mnie w domu w przeddzie\u0144 wyjazdu; nikogo przy tym nie by\u0142o, nie rozmawia\u0142y\u015bmy te\u017c o zdj\u0119ciach przez telefon. Kiedy jednak nast\u0119pnego dnia przechodzi\u0142a przez kontrol\u0119 na lotnisku, oskar\u017cono j\u0105 o ukrycie w torbie z filmami no\u017cyka do owoc\u00f3w, kt\u00f3rego nie widzia\u0142a przedtem na oczy. Funkcjonariusze zabrali baga\u017c \u201edo dalszej kontroli\u201d w ustronne miejsce, ka\u017c\u0105c dziewczynie czeka\u0107 za zamkni\u0119tymi drzwiami. Rzeczy zwr\u00f3cono jej w ostatniej chwili \u2013 ledwo zd\u0105\u017cy\u0142a dobiec na pok\u0142ad i dopiero tam zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce dziewi\u0119tna\u015bcie moich film\u00f3w Fuji 120 ASA podmieniono na dziesi\u0119\u0107 Kodak\u00f3w 135 ASA i pi\u0119\u0107 innych rolek Fuji. Trzymam teraz te substytuty w swoim peki\u0144skim mieszkaniu, a dzie\u0142o sztuki, kt\u00f3re w pocie czo\u0142a tworzy\u0142am na lhaskich ulicach, znik\u0142o w czarnej dziurze trzewi machiny tego pa\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"western\">Aparat bezpiecze\u0144stwa mamy wszechobecny, wci\u0105\u017c jednak nie wiem, sk\u0105d wiedzieli, \u017ce ta dziewczyna ma mi pom\u00f3c wywo\u0142a\u0107 zdj\u0119cia. Zainstalowali kamer\u0119 albo mikrofon w moim pokoju? Podgl\u0105daj\u0105 mnie przez okno teleskopem? To w ko\u0144cu bez znaczenia \u2013 dziwi tylko, \u017ce urz\u0105d stoj\u0105cy jakoby na stra\u017cy prawa u\u017cywa tych cud\u00f3w techniki do kradzie\u017cy moich film\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">Szanowni stra\u017cnicy bezpiecze\u0144stwa, <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=7416\">deklaruj\u0105cy przyja\u017a\u0144 na lhaskim dworcu<\/a> i przedstawiaj\u0105cy si\u0119 jako rodacy, a nawet ziomkowie z mojego miasta \u2013 nie b\u0119d\u0119 si\u0119 krzywi\u0107, porozmawiam z wami, nawet podam r\u0119k\u0119, tylko prosz\u0119, nie u\u017cywajcie s\u0142owa \u201eprzyjaciel\u201d. Wy wiecie, ja wiem, wszyscy wiedz\u0105, \u017ce ta relacja nie ma nic wsp\u00f3lnego z przyja\u017ani\u0105. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce jako Tybeta\u0144czycy musicie za dnia wykonywa\u0107 polecenia aparatu represji, ale w \u015brodku bezsennych nocy mo\u017cecie jednak czu\u0107 brzemi\u0119 tej samej rzeczywisto\u015bci i gorycz narodowego braterstwa. To zrozumia\u0142e i oczywiste, \u017ce ludzie pragn\u0105 pozycji, pieni\u0119dzy i \u017ce funkcjonuj\u0105 w tym samym systemie. Pozw\u00f3lcie jednak, \u017ce opowiem wam o by\u0142ej Niemieckiej Republice Demokratycznej, gdzie po upadku Muru Berli\u0144skiego postawiono przed s\u0105dem \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry zastrzeli\u0142 kogo\u015b, kto przez \u00f3w mur pr\u00f3bowa\u0142 przeskoczy\u0107. T\u0142umaczy\u0142 si\u0119, \u017ce wykonywa\u0142 tylko rozkazy zwierzchnik\u00f3w, wi\u0119c to oni powinni za nie odpowiada\u0107. S\u0119dzia skaza\u0142 go jednak, wyja\u015bniaj\u0105c, \u017ce \u017caden prze\u0142o\u017cony nie zabroni\u0142 mu unie\u015b\u0107 lufy o centymetr.<\/p>\n<p class=\"western\">Innymi s\u0142owy, nawet pod opresyjnymi, autorytarnymi rz\u0105dami bronienie w\u0142asnej sk\u00f3ry i interes\u00f3w nie wyklucza zachowania odrobiny sumienia. Wystarczy przesun\u0105\u0107 karabin o milimetr, kiedy nikt nie patrzy \u2013 i kiedy wymaga tego dobro innych. To w\u0142a\u015bnie prawdziwe cz\u0142owiecze\u0144stwo, pami\u0119tania o kt\u00f3rym \u017cycz\u0119 serdecznie wszystkim rodakom.<\/p>\n<p class=\"western\">\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">19 grudnia 2012<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Za <a href=\"http:\/\/highpeakspureearth.com\/2013\/two-stories-notes-from-leaving-lhasa-part-2-by-woeser\/\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opowiem wam histori\u0119 kilku klisz. Zawsze marzy\u0142am o fotografowaniu Lhasy starym aparatem Zeissa, kt\u00f3rym m\u00f3j ojciec robi\u0142 zdj\u0119cia ponad czterdzie\u015bci lat temu. Bez \u017cadnych politycznych podtekst\u00f3w, tylko dla sztuki. I w\u0142a\u015bnie z t\u0105 my\u015bl\u0105 zabra\u0142am z sob\u0105 ca\u0142\u0105 mas\u0119 rolek.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,26],"class_list":["post-7545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7545"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7551,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545\/revisions\/7551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}