{"id":8020,"date":"2019-02-25T06:21:04","date_gmt":"2019-02-25T05:21:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=8020"},"modified":"2019-02-21T09:57:14","modified_gmt":"2019-02-21T08:57:14","slug":"oser-pamietam-wiec-jestesmy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8020","title":{"rendered":"Oser: Pami\u0119tam, wi\u0119c jeste\u015bmy"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\">Milan Kundera powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce zmagania cz\u0142owieka z w\u0142adz\u0105 s\u0105 walk\u0105 pami\u0119ci z zapomnieniem. Nie \u201ecz\u0142owiek\u201d, wyja\u015bnijmy dla pewno\u015bci, chce tu zapomnie\u0107 \u2013 to \u201ew\u0142adza\u201d zmusza go do tego, by utkane przez ni\u0105 k\u0142amstwa sta\u0142y si\u0119 pami\u0119ci\u0105 zbiorow\u0105. Po drodze wymazane zostaj\u0105 wspomnienia prawdziwe.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Do tej pory Tybeta\u0144czycy zdawali ten trudny egzamin, snuj\u0105c wspomnienia w kraju i na obczy\u017anie, jak cho\u0107by Nakcang Nulo, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Dalajlama czy Da\u0142a Cering (w ko\u0144cu i ja szuka\u0142am prawdy o rewolucji kulturalnej w \u201eZakazanej pami\u0119ci\u201d czy o dramacie dwa tysi\u0105ce \u00f3smego w \u201eRyku \u015bnie\u017cnego lwa w roku myszy\u201d).<\/p>\n<p class=\"western\">Na dzieje kraju sk\u0142ada\u0107 si\u0119 musz\u0105 historie jednostek. Milcz\u0105cy przez tyle lat \u015bwiadek i ocala\u0142y czasu, gdy \u201eniebo i ziemia zamieni\u0142y si\u0119 miejscami\u201d, spisa\u0142 w ko\u0144cu nie tyle wspomnienia, co najwa\u017cniejszy rozdzia\u0142 historii naszej kultury. Marz\u0119, \u017ce pewnego dnia powstanie muzeum takich opowie\u015bci, a <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=7969\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nakcang Nulo<\/a> zostanie jego patronem. Filozof z cudzej historii powiedzia\u0142 \u201emy\u015bl\u0119, wi\u0119c jestem\u201d; na murach naszego muzeum wyryjemy \u201epami\u0119tam, zatem jeste\u015bmy\u201d. Sklecimy je ze wszystkich tych \u201eja\u201d, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na Tybet, s\u0105 jego histori\u0105, sp\u0142odzi\u0142y mu dzieci, wnuki i nast\u0119pne pokolenia.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eCzy to moja karma, czy to duch dziej\u00f3w \u2013 pisze we wst\u0119pie Nakcang Nulo \u2013 sprawi\u0142y, \u017ce przysz\u0142o mi zazna\u0107 i zobaczy\u0107 morze cierpienia. Nie mnie jednemu, tysi\u0105com. Ka\u017cdy prowadzi w sercu w\u0142asny rachunek tych wydarze\u0144, wszystkie klany i rody odciskaj\u0105 histori\u0119 wzlot\u00f3w i upadk\u00f3w. Spisywanie ich ma z\u0142e strony, je\u015bli jednak nie zachowamy tego w druku, ci co przyjd\u0105 po nas, wiedzie\u0107 nie b\u0119d\u0105 niczego, a prawda pozostanie wy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 tych, kt\u00f3rym wypisano j\u0105 na sk\u00f3rze. Je\u017celi chcecie, by dzieci co\u015b o was wiedzia\u0142y \u2013 i w dodatku przela\u0142y to we wnuki \u2013 musicie im wszystko powiedzie\u0107. Pisz\u0119 zatem, wiem bowiem, \u017ce bez tej ksi\u0105\u017cki z mojej historii nie zostanie nic. To uniwersalne prawo, kt\u00f3re nie tyczy mnie tylko, lecz ka\u017cdej rodziny i narodu\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Wspomnienia takie \u0142atwo zby\u0107. Jak kto\u015b, komu \u015bmier\u0107 zabra\u0142a matk\u0119 w dzieci\u0144stwie, pami\u0119ta\u0107 mo\u017ce rodzin\u0119? Czy malec, kt\u00f3rego ojciec niesie na pielgrzymk\u0119 do Lhasy, zdo\u0142a zapami\u0119ta\u0107 majestat o\u015bnie\u017conego szczytu czy barw\u0119 wody mijanego jeziora? Sama zasypywa\u0142am autora takimi pytaniami, a on niezmiennie udziela\u0142 jednej, prostej odpowiedzi: pewne rzeczy odciskaj\u0105 si\u0119 w sercu na zawsze. Dzie\u0144 w dzie\u0144, noc w noc, on, jego brat i ziomkowie wracali do tamtych wspomnie\u0144, rozdrapuj\u0105c lata starych ran. W rzeczy samej to, co przysz\u0142o p\u00f3\u017aniej, wydaje si\u0119, w zestawieniu z najpierwszym, blade.<\/p>\n<p class=\"western\">Bez pami\u0119ci nie by\u0142oby Nakcanga, jego ojca zg\u0142adzonego kul\u0105 \u201ewyzwolenia\u201d ani tysi\u0119cy tysi\u0105c\u00f3w braci. Pami\u0119\u0107 nie mno\u017cy k\u0142amstw oprawc\u00f3w, opowiadaj\u0105c tylko dzieje jednego, prostego ocala\u0142ego. Tu niebo i ziemia staj\u0105 na g\u0142owie, masakruj\u0105c po drodze nasz nar\u00f3d i r\u00f3wnaj\u0105c z ziemi\u0105 klasztorne skarbce jego kultury, ale i koczownicy Krainy \u015aniegu wiod\u0105 swe niepowtarzalne i fascynuj\u0105ce \u017cycie. Ca\u0142y ich \u015bwiat zdaje si\u0119 oddycha\u0107 buddyzmem, a ka\u017cda o nim wzmianka wyciska mi z oczu \u0142z\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eS\u0142o\u0144ce! S\u0142o\u0144ce! \u2013 wykrzykn\u0105\u0142 naraz jeden z mich\u00f3w. \u2013 Wszyscy pielgrzymi pop\u0119dzili ku prze\u0142\u0119czy i w jasnej aureoli brzasku ujrzeli nagle z\u0142ote dachy lhaskich \u015bwi\u0105ty\u0144 i l\u015bni\u0105ce zwie\u0144czenie D\u017cokhangu. Jak jeden, wszyscy wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy si\u0119 na ziemi w pok\u0142onie i zaraz pos\u0142ali\u015bmy ku niebu wonny dym kadzid\u0142a. Ka\u017cdy oddycha\u0142 szcz\u0119\u015bciem. We mnie niewyt\u0142umaczalna rado\u015b\u0107 wezbra\u0142a z tak\u0105 moc\u0105, \u017ce wybuchn\u0105\u0142em p\u0142aczem. \u00bbO Trzy Klejnoty! O spe\u0142niaj\u0105cy wszystkie \u017cyczenia Buddo! Lhasa! Dotar\u0142em!\u00ab\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\"><br \/><br \/><\/p>\n<p class=\"western\">14 marca 2011<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em>Chi\u0144ski przek\u0142ad autobiografii Nakcanga opublikowano na Tajwanie<\/em>.<\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milan Kundera powiedzia\u0142 kiedy\u015b, \u017ce zmagania cz\u0142owieka z w\u0142adz\u0105 s\u0105 walk\u0105 pami\u0119ci z zapomnieniem. Nie \u201ecz\u0142owiek\u201d, wyja\u015bnijmy dla pewno\u015bci, chce tu zapomnie\u0107 \u2013 to \u201ew\u0142adza\u201d zmusza go do tego, by utkane przez ni\u0105 k\u0142amstwa sta\u0142y si\u0119 pami\u0119ci\u0105 zbiorow\u0105. Po drodze wymazane zostaj\u0105 wspomnienia prawdziwe.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8021,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,29,46],"class_list":["post-8020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-oser","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8020"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8023,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8020\/revisions\/8023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}