Kiedy si\u00f3dmego czerwca zbiega\u0142em rano po schodach, wyros\u0142o przede mn\u0105 kilku m\u0119\u017cczyzn. Dw\u00f3ch z nich pracowa\u0142o w wydziale instytucji kulturalnych sto\u0142ecznego Biura Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, pozosta\u0142ych widzia\u0142em po raz pierwszy. Porucznik Cao powiedzia\u0142, \u017ce musimy porozmawia\u0107 i \u017ce wypada to zrobi\u0107 w miejscu pozwalaj\u0105cym na protok\u00f3\u0142owanie.<\/p>\n\n\n\n\n\n
Samoch\u00f3d \u2013 ze mn\u0105 w \u015brodku \u2013 skr\u0119ci\u0142 na p\u00f3\u0142noc, w kierunku dzielnicy Changping. Po kilku minutach wyj\u0119li czarny worek i za\u0142o\u017cyli mi go na g\u0142ow\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce powinienem odpocz\u0105\u0107. Zna\u0142em to z opowie\u015bci wielu znajomych, wi\u0119c nie pr\u00f3bowa\u0142em stawia\u0107 oporu (co zreszt\u0105 i tak nie mia\u0142oby sensu).<\/p>\n
Na miejsce dojechali\u015bmy \u2013 najpierw ulicami, potem dziuraw\u0105 drog\u0105 \u2013 jakie\u015b p\u00f3\u0142 godziny p\u00f3\u017aniej. Bezwiednie si\u0119gn\u0105\u0142em do kaptura, ale kto\u015b warkn\u0105\u0142 \u201enie\u201d i dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn z\u0142apa\u0142o mnie za r\u0119ce. Weszli\u015bmy do \u015brodka i zosta\u0142em posadzony na czym\u015b, co wyda\u0142o mi si\u0119 k\u0105tem kanapy. S\u0142ysza\u0142em kroki wchodz\u0105cych i wychodz\u0105cych, a potem g\u0142os, kt\u00f3ry powiedzia\u0142: \u201ePrzypomnij sobie teraz, co ostatnio robi\u0142e\u015b. Dobrze si\u0119 zastan\u00f3w, bo b\u0119dziemy ci\u0119 o to pyta\u0107 wieczorem\u201d. Siedzia\u0142em bez ruchu i bez s\u0142owa.<\/p>\n
Przechodzi\u0142o przez to wielu przyjaci\u00f3\u0142: Tang Jitian, Teng Biao, Li Xiongbing, Li Fangping, Jiang Tianyong. Spodziewa\u0142em si\u0119 obelg, raz\u00f3w i kopniak\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y spa\u015b\u0107 w ka\u017cdej chwili. Czeka\u0142em.<\/p>\n
Bodaj po godzinie rozleg\u0142y si\u0119 kroki i m\u0119ski g\u0142os zapyta\u0142, czy ju\u017c si\u0119 zastanowi\u0142em. Nie odpowiedzia\u0142em. Kto\u015b podszed\u0142 i ods\u0142oni\u0142 mi oczy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce siedz\u0119 na skraju \u0142\u00f3\u017cka w pokoju hotelowym.<\/p>\n
Po chwili pojawi\u0142 si\u0119 porucznik Cao i powiedzia\u0142, \u017ce to nic powa\u017cnego: zamierza tylko zada\u0107 kilka pyta\u0144 o Obywatela i sporz\u0105dzi\u0107 protok\u00f3\u0142. Odpar\u0142em: \u201eNie musicie stosowa\u0107 takich metod, je\u015bli chcecie porozmawia\u0107. Nie odpowiem na \u017cadne pytanie na znak protestu przeciwko czarnemu workowi i bezprawnemu zatrzymaniu\u201d. I poprosi\u0142em o zrozumienie.<\/p>\n
Od tej pory w\u0142a\u015bciwie trwa\u0142a cisza, przerywana jedynie kr\u00f3tkimi wymianami zda\u0144. Dwie zas\u0142uguj\u0105 na przytoczenie.<\/p>\n
W pewnym momencie poszed\u0142em do toalety i trzydziestokilkuletni m\u0119\u017cczyzna o nazwisku Wen, kt\u00f3ry pilnowa\u0142 te\u017c chyba Tenga Biao<\/a>, upar\u0142 si\u0119, \u017ce drzwi zostan\u0105 otwarte. \u201eNie musicie si\u0119 mn\u0105 tak interesowa\u0107\u201d, powiedzia\u0142em wychodz\u0105c. \u201eNie interesuj\u0119 si\u0119 tob\u0105 \u2013 odpowiedzia\u0142. \u2013 Takich jak wy trzeba pilnowa\u0107 szczeg\u00f3lnie\u201d. \u201e\u00bbTakich jak wy\u00ab? Czy pan w og\u00f3le wie, co pan robi?\u201d, spyta\u0142em. \u201eNic mnie to nie obchodzi\u201d, odpar\u0142.<\/p>\n Drugi nosi\u0142 nazwisko Zhang, mia\u0142 ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat i by\u0142 bardziej bezpo\u015bredni. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u201etacy jak ja\u201d maj\u0105 Chiny za nic i s\u0105 \u015blepo zapatrzeni w zagranic\u0119. By\u0142 przekonany, \u017ce nie ogl\u0105dam wieczornych wiadomo\u015bci w telewizji publicznej, wi\u0119c wyja\u015bni\u0142em, \u017ce robi\u0119 to naprawd\u0119 cz\u0119sto. \u201eSkoro tak bardzo podoba ci si\u0119 Zach\u00f3d, czemu tam nie wyjedziesz?\u201d, zapyta\u0142 nagle. \u201eTo jest m\u00f3j kraj, moja ojczyzna! \u2013 tym razem to ja podnios\u0142em g\u0142os. \u2013 Oczywi\u015bcie, \u017ce tu zostan\u0119! Spoczywa te\u017c na mnie obowi\u0105zek zmieniania tego miejsca na lepsze. A ju\u017c na pewno nie pozwol\u0119, \u017ceby zniszczy\u0142 je jaki\u015b obcy \u00bbizm\u00ab\u201d. Zapyta\u0142, co mam na my\u015bli, a ja w odpowiedzi spyta\u0142em, czy naprawd\u0119 nie wie, \u017ce komunizm przyszed\u0142 z Zachodu.<\/p>\n Wieczorem dali mi pude\u0142ko z przyniesionym z knajpy obiadem, a ja odpar\u0142em: \u201ePrzepraszam, ale nie jadam podczas nielegalnych zatrzyma\u0144\u201d. Obieca\u0142em to sobie przed rokiem: skoro nie pozwala mi si\u0119 zrobi\u0107 dla spo\u0142ecze\u0144stwa nic wi\u0119cej, mog\u0119 chocia\u017c zaprotestowa\u0107 przeciwko bezprawnemu uwi\u0119zieniu g\u0142od\u00f3wk\u0105.<\/p>\n Wtedy, w czerwcu, wywie\u017ali mnie do uzdrowiska z gor\u0105cymi \u017ar\u00f3d\u0142ami w zwi\u0105zku z wi\u0119ksz\u0105 petycj\u0105 o r\u00f3wne prawa w systemie o\u015bwiaty. \u201eMia\u0142e\u015b si\u0119 dobrze bawi\u0107 i odpocz\u0105\u0107 \u2013 powiedzia\u0142 mi ubek. \u2013 A to twoje niejedzenie psuje zabaw\u0119 i nam\u201d. I potem ci\u0105gle powtarzali: \u201eDaj ju\u017c sobie spok\u00f3j. Chod\u017amy wszyscy co\u015b przek\u0105si\u0107, gdzie tylko zechcesz\u201d. Dla mnie taka \u201eturystyka\u201d by\u0142a jednak nie do przyj\u0119cia. \u201eJak zmienicie fach, p\u00f3jdziemy razem, gdzie oczy ponios\u0105, ale to jest bezprawie i jako wolny obywatel nie mog\u0119 si\u0119 na nie zgodzi\u0107\u201d.<\/p>\n O sprawie by\u0142o g\u0142o\u015bno, wi\u0119c odnosili si\u0119 do mnie po ludzku, ale wielu, wielu innych w ca\u0142ych Chinach traktowano z nies\u0142ychan\u0105 brutalno\u015bci\u0105. W marcu 2009 roku w \u201eczarnym wi\u0119zieniu\u201d w akademiku ko\u0142o peki\u0144skiego parku Tao Ran skatowali do nieprzytomno\u015bci szesnastoletniego ucznia z Henanu. Tamtej jesieni \u201epetentka\u201d Li Shulain z Shandongu zmar\u0142a w piwnicy czarnego wi\u0119zienia w Lungkou, a jej rodzina by\u0142a n\u0119kana przez policj\u0119, bo pr\u00f3bowa\u0142a dochodzi\u0107 sprawiedliwo\u015bci. W marcu 2012 roku w czarnym wi\u0119zieniu za\u0142o\u017conym w Pekinie przez w\u0142adze miasta Xiangfan w Hubei na czas dw\u00f3ch posiedze\u0144 rozchorowa\u0142 si\u0119 starszy m\u0119\u017cczyzna. Nie przyprowadzili lekarza i dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej ju\u017c nie \u017cy\u0142. Bliskich, kt\u00f3rzy domagali si\u0119 odszkodowania, tak\u017ce zamkni\u0119to. M\u00f3wi\u0119 tylko o sprawach, kt\u00f3re znam z pierwszej r\u0119ki. Wiem te\u017c o wielu wierz\u0105cych, kt\u00f3rych wi\u0119ziono bezprawnie ca\u0142ymi latami. Niekt\u00f3rych zam\u0119czono na \u015bmier\u0107. W ostatniej dekadzie w najrozmaitszych czarnych wi\u0119zieniach zgin\u0119\u0142o na skutek tortur tylu Chi\u0144czyk\u00f3w, \u017ce moje niewygody wygl\u0105da\u0142y przy tym jak \u017cart.<\/p>\n W nocy \u017ale spa\u0142em. Pilnowali mnie na zmian\u0119, jedni rozmawiali o czym\u015b, inni chrapali. O \u00f3smej obudzi\u0142 mnie porucznik Cao, oznajmiaj\u0105c, \u017ce pom\u00f3wi ze mn\u0105 jego zwierzchnik. A wi\u0119c czarny worek by\u0142 po prostu cz\u0119\u015bci\u0105 rytua\u0142u, maj\u0105cego mnie zmi\u0119kczy\u0107 przed w\u0142a\u015bciwym spotkaniem. Z\u0142y policjant, dobry policjant, psychologia syndromu sztokholmskiego, zaproszenie do otwarcia si\u0119 przed tym mi\u0142ym \u2013 stara sztuczka policji i dyktatur wszelkiej ma\u015bci.<\/p>\n Zaraz potem wszed\u0142 kapitan Hao. Spotkali\u015bmy si\u0119 ju\u017c przed dwoma laty. \u201eTym razem zale\u017cy mi tylko na normalnej rozmowie\u201d, powiedzia\u0142. \u201e\u015awietnie \u2013 odpar\u0142em. \u2013 Nie trzeba do tego idiotycznych kaptur\u00f3w\u201d. Zacz\u0105\u0142 wi\u0119c ze mn\u0105 \u201erozmawia\u0107\u201d w obecno\u015bci tr\u00f3jki podw\u0142adnych. Powiedzia\u0142, \u017ce Obywatel wszed\u0142 na bardzo grz\u0105ski grunt i \u017ce grozi mi oskar\u017cenie z artyku\u0142u 105 [\u201epod\u017ceganie do obalenia rz\u0105du\u201d]. \u201eTym razem nie b\u0119dzie mowy o zaleg\u0142o\u015bciach podatkowych\u201d [jak podczas rozprawy z Gongmengiem<\/a> w 2009 roku].<\/p>\n