{"id":8446,"date":"2019-05-06T06:21:50","date_gmt":"2019-05-06T04:21:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=8446"},"modified":"2019-05-07T09:58:14","modified_gmt":"2019-05-07T07:58:14","slug":"oser-to-co-chcecie-te-prace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8446","title":{"rendered":"Oser: To co, chcecie t\u0119 prac\u0119?"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\">Brutalna rozprawa z uczestnikami protest\u00f3w w 2008 roku powinna by\u0107 ju\u017c tylko koszmarnym wspomnieniem, jednak w\u0142adze wci\u0105\u017c nie usun\u0119\u0142y wielu ustawionych wtedy \u201eludzkich barier\u201d. Kiedy by\u0142am latem w Khamie, dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce w Sichuanie urz\u0119dnicy administracji pa\u0144stwowej musz\u0105 wype\u0142nia\u0107 formularz, w kt\u00f3rym pyta si\u0119 ich: raz, czy maj\u0105 w rodzinie mnich\u00f3w lub mniszki; dwa, czy w domu stoi o\u0142tarz; trzy, czy gdzie\u015b na widoku znajduje si\u0119 zdj\u0119cie Dalajlamy; cztery, czy kto\u015b z bliskich jest za granic\u0105; pi\u0119\u0107, czy posiadaj\u0105 paszport; sze\u015b\u0107, czy wyznaj\u0105 dwie wiary (w parti\u0119 komunistyczn\u0105 i buddyzm).<\/p>\n\n\n<!--more-->\n\n\n<p class=\"western\">Znajoma z Tajwanu, kt\u00f3ra na co dzie\u0144 obcuje z demokracj\u0105, zapyta\u0142a mnie: po kiego czorta? Je\u015bli cho\u0107 jedn\u0105 z odpowiedzi b\u0119dzie \u201etak\u201d \u2013 odpar\u0142am \u2013 jej autor znajdzie si\u0119 na cenzurowanym, same \u201enie\u201d oznaczaj\u0105 natomiast \u017cyczliwe spojrzenie partii. Ale czy oni naprawd\u0119 s\u0105 tacy g\u0142upi?, nie dawa\u0142a za wygran\u0105. Oni \u2013 wyja\u015bni\u0142am \u2013 doskonale wiedz\u0105, co czuj\u0105 i my\u015bl\u0105 Tybeta\u0144czycy, a takie pytania zadaj\u0105 tylko po to, \u017ceby ich zastraszy\u0107 i upokorzy\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\"><span lang=\"pl-PL\">W ksi\u0105\u017cce o <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6039\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u201eryku lwa\u201d w dwa tysi\u0105ce \u00f3smym<\/a>, \u201eroku myszy\u201d, pisa\u0142am, \u017ce wiele lhaskich <\/span>zak\u0142ad\u00f3w pracy<span lang=\"pl-PL\">, szk\u00f3\u0142 i komitet\u00f3w dzielnicowych zwo\u0142ywa\u0142o wtedy masowe wiece \u201ekrytyki Dalaja i separatyst\u00f3w\u201d. Wszystkim kazano pisa\u0107 te donosy i publicznie odczytywa\u0107 je na g\u0142os. Najwi\u0119ksz\u0105 katusz\u0105 by\u0142o dla ludzi to, \u017ce musieli wywo\u0142ywa\u0107 Dalajlam\u0119 z imienia i m\u00f3wi\u0107 o nim \u201eDalaj\u201d, bo forma pe\u0142na uchodzi za reakcyjn\u0105 rewerencj\u0119. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy pracowa\u0142am przed laty w stowarzyszeniu literackim, <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=2244\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">sama musia\u0142am bra\u0107 podobne \u201ep\u0142otki\u201d<\/a>. To za ich spraw\u0105 pisa\u0142am: \u201e\u00bbWszystkie istoty ludzkie rodz\u0105 si\u0119 wolne\u00ab, \u00bbka\u017cda osoba ma prawo do wolno\u015bci my\u015bli, sumienia i religii\u00ab \u2013 chyba \u017cadne inne s\u0142owa og\u0142oszonej \u015bwiatu ponad p\u00f3\u0142 wieku temu Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka nie mia\u0142y wi\u0119kszego wp\u0142ywu na ludzko\u015b\u0107. \u017badne nie s\u0105 te\u017c chyba tak iluzoryczne. Zw\u0142aszcza w Tybecie, gdzie trudno nawet marzy\u0107, \u017ce kiedykolwiek b\u0119dziemy korzysta\u0107 z powszechnych jakoby swob\u00f3d. Nie mamy tych praw. Dzie\u0144 i noc rozsadzaj\u0105 nam za to g\u0142owy dwa s\u0142owa: nie wolno, nie wolno, nie wolno!<\/p>\n<p class=\"western\">Po po\u0142udniu zamkn\u0119\u0142am si\u0119 w barakopodobnym s\u0142u\u017cbowym pokoju przeczesuj\u0105c centymetr po centymetrze \u015bciany i p\u00f3\u0142ki. Delikatnie dotyka\u0142am rzeczy, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y mi od lat: wyblak\u0142ej thangki, prostych, lecz dla mnie \u015bwi\u0119tych lampek z o\u0142tarza, zdj\u0119\u0107 lam\u00f3w zrobionych przeze mnie lub przyniesionych przez przyjaci\u00f3\u0142, i mieszkaj\u0105cej w relikwiarzu glinianej figurynki Buddy o kruczoczarnych w\u0142osach i kryszta\u0142owo czystej twarzy, naznaczonej jednak \u2013 co zauwa\u017cy\u0142am wtedy po raz pierwszy \u2013 pewn\u0105 melancholi\u0105. Te artefakty by\u0142y dzie\u0142ami sztuki i symbolami wiary. Teraz musia\u0142am zebra\u0107 je i ukry\u0107 w k\u0105cie, poniewa\u017c wydano nam kategoryczny zakaz posiadania przedmiot\u00f3w o charakterze religijnym, a nast\u0119pnego dnia zamierzali chodzi\u0107 od drzwi do drzwi i \u00bbkontrolowa\u0107\u00ab. Tak w\u0142a\u015bnie: \u00bbkontrolowa\u0107\u00ab! Kiedy wk\u0142ada\u0142am moje skarby do kartonu, prze\u0142yka\u0142am gorzkie \u0142zy wstydu\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Wszystkie te \u201eludzkie bariery\u201d, \u201ep\u0142otki\u201d i rewizje s\u0105 rytua\u0142ami partii, odbywaj\u0105cymi si\u0119 wedle utartych procedur. Po czwartym czerwca osiemdziesi\u0105tego dziewi\u0105tego by\u0142o to samo: czystka, nagonka, wiece, deklaracje, zeznania na pi\u015bmie, samooceny \u2013 i do teczki. Tak te\u017c rozjechali Falun Gong; wielu praktykuj\u0105cych, kt\u00f3rzy nie chcieli wyprze\u0107 si\u0119 przekona\u0144, wyrzucono z pracy i zes\u0142ano do oboz\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">Khampowie opowiadali mi, \u017ce poza wype\u0142nianiem formularzy w\u0142adze maj\u0105 dla nich wiele innych atrakcji, takich jak \u015bpiewanie \u201eczerwonych pie\u015bni\u201d, nabo\u017ce\u0144stwa dzi\u0119kczynne czy wypominki \u201edawnych smutk\u00f3w\u201d i celebracje \u201edzisiejszych rado\u015bci\u201d. Ka\u017c\u0105 ludziom stawa\u0107 przed kamer\u0105 i rycze\u0107 w obiektyw: \u201eDalajowi na pohybel, za Parti\u0119!\u201d. \u017beby mo\u017cna si\u0119 by\u0142o wyrzyga\u0107 do ko\u0144ca, mimochodem tr\u0105caj\u0105 przy tym ludzi \u0142okciem i rzucaj\u0105: \u201eTo co, chcecie t\u0119 prac\u0119, czy nie?\u201d.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">23 marca 2012<\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brutalna rozprawa z uczestnikami protest\u00f3w w 2008 roku powinna by\u0107 ju\u017c tylko koszmarnym wspomnieniem, jednak w\u0142adze wci\u0105\u017c nie usun\u0119\u0142y wielu ustawionych wtedy \u201eludzkich barier\u201d. Kiedy by\u0142am latem w Khamie, dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce w Sichuanie urz\u0119dnicy administracji pa\u0144stwowej musz\u0105 wype\u0142nia\u0107 formularz, w kt\u00f3rym pyta si\u0119 ich: raz, czy maj\u0105 w rodzinie mnich\u00f3w lub mniszki; dwa, czy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8447,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,26,35],"class_list":["post-8446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-polityka","tag-reedukacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8446"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8472,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8446\/revisions\/8472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}