{"id":8535,"date":"2019-05-30T06:21:27","date_gmt":"2019-05-30T04:21:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhr.org.pl\/tybet\/?p=8535"},"modified":"2019-05-27T12:41:19","modified_gmt":"2019-05-27T10:41:19","slug":"wang-lixiong-zamiast-samospalenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8535","title":{"rendered":"Wang Lixiong: Zamiast samospalenia"},"content":{"rendered":"

Z analizy statystycznej testament\u00f3w Tybeta\u0144czyk\u00f3w<\/a>, kt\u00f3rzy dokonali samospale\u0144, wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwa\u017ca\u0142a ten akt za \u201edzia\u0142anie\u201d, a gwa\u0142towne zwi\u0119kszenie liczby owych wyst\u0105pie\u0144 w czasie XVIII Zjazdu Komunistycznej Partii Chin \u015bwiadczy o tym, \u017ce liczyli, i\u017c przyczyni\u0105 si\u0119 one do rozwi\u0105zania problemu Tybetu. Co za tym idzie, samospalenie nie by\u0142o celem samym w sobie, lecz dzia\u0142aniem, do kt\u00f3rego \u2013 z braku innych \u2013 uciekali si\u0119 ludzie, pragn\u0105cy co\u015b zrobi\u0107. Gdyby wi\u0119c istnia\u0142 plan, pozwalaj\u0105cy na uczestnictwo ka\u017cdemu Tybeta\u0144czykowi i przynosz\u0105cy wymierne rezultaty, nikt nie widzia\u0142by potrzeby rzucania si\u0119 w ogie\u0144.<\/p>\n\n\n\n\n\n

Zmiana polityki etnicznej, osi\u0105gni\u0119cie celu Drogi \u015arodka czy zdobycie niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 to wszystko wznios\u0142e zadania i przeci\u0119tny cz\u0142owiek nie mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 ich cz\u0119\u015bci\u0105 na co dzie\u0144. Ruchy powszechne, narodowe, wymagaj\u0105 pot\u0119\u017cnych struktur koordynuj\u0105cych, na kt\u00f3rych utworzenie nigdy nie pozwoli autorytarne pa\u0144stwo. Wielkie cele wymagaj\u0105 silnego zaplecza, bowiem bez niego re\u017cim z \u0142atwo\u015bci\u0105 zgasi rozproszone, indywidualne ogniska oporu. Bez takiej koordynacji ludzie musz\u0105 albo biernie czeka\u0107 na g\u0142os elit, albo wyj\u015b\u0107 samemu przed szereg, \u201ezaostrzaj\u0105c walk\u0119<\/a>\u201d \u2013 na przyk\u0142ad podpalaj\u0105c si\u0119.<\/p>\n

Proponowana przez Dalajlam\u0119 Droga \u015arodka tak d\u0142ugo nie przynosi\u0142a \u017cadnych rezultat\u00f3w, \u017ce rosn\u0105ca frustracja Tybeta\u0144czyk\u00f3w podsyci\u0142a nastroje niepodleg\u0142o\u015bciowe: skoro nie dzia\u0142a kompromis, r\u00f3bmy co\u015b przeciwnego, walczmy, zyskuj\u0105c w ten spos\u00f3b cho\u0107by godno\u015b\u0107. Nie ma narodu, kt\u00f3ry nie chcia\u0142by niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 pytanie tylko, jak j\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107? Jedyn\u0105 przeszkod\u0105 dla rozwi\u0105zania proponowanego przez Dalajlam\u0119 jest rz\u0105d Chin, natomiast na drodze do niepodleg\u0142o\u015bci stanie ponad miliard Han\u00f3w. Demokratyzacja usunie problem rz\u0105du, za to, oddaj\u0105c w\u0142adz\u0119 wi\u0119kszo\u015bci, wzmocni Chi\u0144czyk\u00f3w. Nie neguj\u0119 niczyjego prawa do niepodleg\u0142o\u015bci, jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 koszty, nie uwa\u017cam jej za najlepsze rozwi\u0105zanie problemu Tybetu. Slogany nie przynios\u0105 niezale\u017cno\u015bci, a bior\u0105c pod uwag\u0119 dysproporcj\u0119 si\u0142, mo\u017ce jej nie da\u0107 nawet ofiara najwy\u017csza. Umrze\u0107 za niepodleg\u0142o\u015b\u0107 jest godnie, lecz zdoby\u0107 wolno\u015b\u0107 i \u017cy\u0107 \u2013 lepiej, i za tym w\u0142a\u015bnie optuje Dalajlama.<\/p>\n

Droga do niepodleg\u0142o\u015bci jest bardzo d\u0142uga, ale walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 mo\u017cna zacz\u0105\u0107 tu i teraz. Cel proponowany przez Dalajlam\u0119 \u2013 faktyczna autonomia Tybetu<\/a> \u2013 te\u017c mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 podnios\u0142y i odleg\u0142y, je\u015bli jednak rozbi\u0107 go na zadania mniejsze, takie jak autonomia ka\u017cdej wioski, wydaje si\u0119 o wiele bli\u017cszy. Z perspektywy obowi\u0105zuj\u0105cego dzi\u015b w Chinach prawa ta ostatnia jest legalna. Autorytarny rz\u0105d nie wprowadza tego w \u017cycie, niemniej obranie za cel samorz\u0105du wioski sprawia, \u017ce niezb\u0119dna koordynacja pokrywa si\u0119 z mechanizmami \u017cycia spo\u0142ecznego wsi: nie trzeba budowa\u0107 nic nowego, w\u0142adza nie ma czego rozbija\u0107 i wszyscy mog\u0105 w tym aktywnie uczestniczy\u0107. A kiedy ludzie wypracuj\u0105 w\u0142asnymi kana\u0142ami konsensus i postanowi\u0105 go wsp\u00f3lnymi si\u0142ami zinstytucjonalizowa\u0107, ich autonomia stanie si\u0119 faktem.<\/p>\n

Ma\u0142e cele powstaj\u0105 z rozcz\u0142onkowania wielkich, ale proces ten dzia\u0142a tak\u017ce w drug\u0105 stron\u0119. I wtedy ka\u017cdy mo\u017ce w nim uczestniczy\u0107, widz\u0105c wymierne rezultaty swoich wysi\u0142k\u00f3w. W ten spos\u00f3b ma\u0142ymi kroczkami osi\u0105ga si\u0119 ma\u0142e cele, kt\u00f3re razem sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na du\u017cy krok do celu wielkiego.<\/p>\n

Dalajlama pragnie prawdziwej autonomii dla ca\u0142ego Tybetu. Jej natychmiastowe urzeczywistnienie wymaga\u0142oby zgody rz\u0105du, kt\u00f3ra \u2013 czego dowodem lata bezowocnych zabieg\u00f3w i wysi\u0142k\u00f3w \u2013 jest fantazj\u0105. Natomiast koordynacja sieci autonomicznych wiosek to proces naturalny, kt\u00f3rego w\u0142adze nie mog\u0105 kontrolowa\u0107 ani blokowa\u0107, p\u00f3ki ludzie trwaj\u0105 przy w\u0142asnych decyzjach. W\u0142adza to w ko\u0144cu kwestia umowy: w osadzie pochodzi z nadania i uzgodnie\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w. Kiedy nie zgadzaj\u0105 si\u0119 oni z rz\u0105dem, nie podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 powo\u0142anemu przez niego aparatowi, tylko wybranym autonomicznie przyw\u00f3dcom, przejmuj\u0105c z czasem kontrol\u0119 nad swoj\u0105 wiosk\u0105.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie ob\u0119dzie si\u0119 bez problem\u00f3w. Rz\u0105d s\u0142ynie z twardej r\u0119ki, szczeg\u00f3lnie trudne i pe\u0142ne przeszk\u00f3d s\u0105 zawsze pocz\u0105tki. Niemniej jednak autonomia wioski jest zgodna z chi\u0144skim prawem, a wi\u0119c b\u0119dzie ono po stronie ludzi, a nie ewentualnych represji. W\u0142adzy pozostanie odpowiedzie\u0107 tylko w jeden spos\u00f3b: aresztuj\u0105c przewodnicz\u0105cego i cz\u0142onk\u00f3w komitetu wioski. Ale jak ich skaza\u0107 i za co, skoro nie ma po temu podstaw prawnych? Walka o autonomi\u0119 wioski powinna wi\u0119c \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z mniejszym ryzykiem i dawa\u0107 dobre powody do odwagi. Po ewentualnych aresztowaniach koordynacja pozostanie niezak\u0142\u00f3cona, dzi\u0119ki czemu mieszka\u0144cy szybko si\u0119 zbior\u0105 i wy\u0142oni\u0105 nowych przyw\u00f3dc\u00f3w bez szkody dla swej autonomii. W\u0142adze mog\u0105 dokona\u0107 kolejnych zatrzyma\u0144, a ludzie \u2013 nowego wyboru. Na tym w\u0142a\u015bnie polega taktyka \u201ewype\u0142niania wi\u0119zie\u0144\u201d przez ruchy spo\u0142eczne, kt\u00f3re odmawiaj\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy i nie stosuj\u0105 przemocy. W tej grze idzie o to, kto d\u0142u\u017cej wytrzyma. O ile w\u0142adze nie znajd\u0105 wi\u0119zie\u0144, w kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 mog\u0142y zamkn\u0105\u0107 ca\u0142e wioski, ich autonomia przetrwa.<\/p>\n

Je\u015bli strategi\u0119 zastosuje wiele wiosek jednocze\u015bnie, w\u0142adze musz\u0105 ust\u0105pi\u0107 jako pierwsze. Ile zak\u0142ad\u00f3w karnych trzeba na pomieszczenie wszystkich si\u00f3\u0142? I jakiego bezwstydu, \u017ceby m\u00f3c nie ogl\u0105da\u0107 si\u0119 na wrzaw\u0119 w globalnych mediach? W takiej sytuacji, je\u015bli tylko ludzie wytrwaj\u0105 w swoim postanowieniu i nie skapituluj\u0105, w ko\u0144cu b\u0119d\u0105 musia\u0142y ust\u0105pi\u0107 w\u0142adze, jak sta\u0142o si\u0119 to w Wukanie, w <\/span>Guangdongu. <\/span><\/p>\n

Kluczem jest tu odwaga. Podnios\u0105 si\u0119 zaraz g\u0142osy, \u017ce co\u015b, czego nie potrafi\u0105 zrobi\u0107 Chi\u0144czycy, nie mo\u017ce uda\u0107 si\u0119 oskar\u017canym o \u201eseparatyzm\u201d Tybeta\u0144czykom. Pytanie tylko, czy to pow\u00f3d, \u017ceby nic nie robi\u0107? Bo jedynie w ten spos\u00f3b mo\u017cna unikn\u0105\u0107 przykro\u015bci. Czy\u017c nawet przy samospaleniach nie zacz\u0119li od razu aresztowa\u0107 i skazywa\u0107? Tybeta\u0144czycy maj\u0105 te\u017c przecie\u017c wielk\u0105 przewag\u0119 nad Hanami \u2013 odwag\u0119. Skoro nie boj\u0105 si\u0119 nawet sp\u0142on\u0105\u0107, jak mogliby l\u0119ka\u0107 si\u0119 represji za walk\u0119 o autonomi\u0119 wioski?<\/p>\n

Wyrazy solidarno\u015bci, uroczyste mod\u0142y i inne poczynania rz\u0105du emigracyjnego s\u0105 wy\u0142\u0105cznie dekoracj\u0105, nie tre\u015bci\u0105. Nie odciskaj\u0105 si\u0119 na rodakach w kraju, kt\u00f3rzy chc\u0105 od diaspory empirycznej wiedzy, dok\u0142adnie przebadanej, wypr\u00f3bowanej, dojrza\u0142ej taktyki oraz wolontariuszy przygotowanych i przeszkolonych do jej propagowania i wdra\u017cania. W Tybecie represje uniemo\u017cliwiaj\u0105 prowadzenie takich przygotowa\u0144, ale spo\u0142eczno\u015b\u0107 emigracyjna dysponuje strukturami, baz\u0105, \u015brodkami, swobod\u0105, wiedz\u0105, stowarzyszeniami, mediami i mi\u0119dzynarodowym wsparciem \u2013 fundamentem, kt\u00f3ry Dalajlama tworzy\u0142 ca\u0142e \u017cycie, i na kt\u00f3rym trzeba teraz zacz\u0105\u0107 budowa\u0107. To najlepszy punkt wyj\u015bcia jego Drogi \u015arodka.<\/p>\n

Tybeta\u0144ski rz\u0105d na wychod\u017astwie nie chcia\u0142 anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w dzia\u0142ania w kraju, boj\u0105c si\u0119 oskar\u017ce\u0144 o podsycanie wrogo\u015bci rodak\u00f3w do chi\u0144skich w\u0142adz. Propaguj\u0105c autonomi\u0119 wioski, nie nara\u017ca si\u0119 na to, bowiem wszelkie mo\u017cliwe dzia\u0142ania \u2013 opracowywanie program\u00f3w, eksperymenty, szkolenia, promocja \u2013 pomagaj\u0105 Chinom we wprowadzaniu w \u017cycie ich w\u0142asnego prawa, s\u0142u\u017c\u0105 im, a nie rzucaj\u0105 wyzwanie. Oczywi\u015bcie, nie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci Pekinu, ale przynajmniej nie daje mu si\u0119 pretekstu, a jednocze\u015bnie Tybeta\u0144czycy zyskuj\u0105 sympati\u0119 Chi\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy walcz\u0105 o ten sam samorz\u0105d.<\/p>\n

Wyj\u015bcie od propagowania autonomii tybeta\u0144skich wiosek ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119 \u2013 mniejsze, wydzielone cele nie s\u0105 bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z szersz\u0105 kwesti\u0105 narodowo\u015bci. Za\u0142atwiaj\u0105c w\u0142asne sprawy, poszczeg\u00f3lne osady mog\u0105 pomija\u0107 kwestie szersze, narodowe, kt\u00f3re \u0142atwo zmanipulowa\u0107 i przeku\u0107 we wzajemn\u0105 wrogo\u015b\u0107. Wsp\u00f3lna kampania o autonomi\u0119 wiosek oraz stanie na stra\u017cy praw i interes\u00f3w pomo\u017ce Chi\u0144czykom i Tybeta\u0144czykom zjednoczy\u0107 si\u0119 w ruchu demokratycznym lub praw cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mo\u017ce zyska\u0107 szerokie poparcie spo\u0142eczne i przyci\u0105gn\u0105\u0107 Han\u00f3w do walki o wolno\u015b\u0107 Tybetu. Pomo\u017ce to nie tylko w uzyskaniu samorz\u0105du wiosek oraz poszerzeniu wolno\u015bci Tybeta\u0144czyk\u00f3w, ale i utoruje drog\u0119 do rozwi\u0105zania ca\u0142ego problemu, zrozumienia i pojednania narod\u00f3w po demokratyzacji Chin.<\/p>\n

Prawdziwa autonomia musi zacz\u0105\u0107 si\u0119 na najni\u017cszym szczeblu. Od wioski, przez okr\u0119g, do ca\u0142ego regionu, krok po kroku. Kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 osad w okr\u0119gu osi\u0105gnie autonomi\u0119, ich przyw\u00f3dcy zbior\u0105 si\u0119 i wsp\u00f3lnie powo\u0142aj\u0105 komitet, kt\u00f3ry stanie si\u0119 elementem procesu decyzyjnego wy\u017cszego szczebla \u2013 i tak dalej, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia regionalnej autonomii narodowej. Przebieg tego procesu b\u0119dzie zale\u017ca\u0142, rzecz jasna, od historycznych sposobno\u015bci i demokratyzacji Chin, niemniej autonomia wioski jest dla niego idealnym punktem wyj\u015bcia. Co wi\u0119cej, mo\u017cna to zacz\u0105\u0107 robi\u0107 ju\u017c dzisiaj.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

17 grudnia 2012<\/p>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z analizy statystycznej testament\u00f3w Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali samospale\u0144, wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwa\u017ca\u0142a ten akt za \u201edzia\u0142anie\u201d, a gwa\u0142towne zwi\u0119kszenie liczby owych wyst\u0105pie\u0144 w czasie XVIII Zjazdu Komunistycznej Partii Chin \u015bwiadczy o tym, \u017ce liczyli, i\u017c przyczyni\u0105 si\u0119 one do rozwi\u0105zania problemu Tybetu. Co za tym idzie, samospalenie nie by\u0142o celem samym w sobie, lecz dzia\u0142aniem, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8537,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[24,26,33],"class_list":["post-8535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-diaspora","tag-polityka","tag-samospalenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8535"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8538,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8535\/revisions\/8538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}