Przed trzema laty przeciwko chi\u0144skim rz\u0105dom we w\u0142asnym kraju powstali Tybeta\u0144czycy od Lhasy po Lithang. Na pocz\u0105tku tygodnia podpali\u0142 si\u0119 nasz mnich \u2013 to ju\u017c drugie w tym roku takie \u015bwiadectwo nieustannych chi\u0144skich represji i tybeta\u0144skiego ducha oporu. Nie zach\u0119camy do protest\u00f3w, lecz wspieranie pozbawianych g\u0142osu, dzielnych rodak\u00f3w jest \u015bwi\u0119tym obowi\u0105zkiem.<\/p>\n
<\/p>\n
W 1950 roku, gdy armia chi\u0144ska wkracza\u0142a do Tybetu, obiecywano socjalistyczny raj. Po ponad sze\u015bciu dekadach katastrofalnych rz\u0105d\u00f3w nasza ojczyzna nim nie jest. Nie ma socjalizmu, tylko kolonializm, nie ma raju, jedynie tragedia.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy Tybeta\u0144czycy pomagali budowa\u0107 drogi do Chin, za co uprzejmi i grzeczni ichni \u017co\u0142nierze p\u0142acili srebrnymi monetami. Kiedy jednak oddano szosy na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, strategiczne miasta zosta\u0142y otoczone przez czo\u0142gi, ci\u0119\u017car\u00f3wki ruszy\u0142y prosto w brzemienne minera\u0142ami g\u00f3ry, a nap\u0142ywowi robotnicy zacz\u0119li zagarnia\u0107 warte miliardy z\u0142oto, mied\u017a, uran. Z dnia na dzie\u0144 co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o. Jako i mili Chi\u0144czycy, kt\u00f3rzy nagle dumnie podnie\u015bli g\u0142owy i pokazali pazury. Si\u0119gn\u0119li po karabiny. Wybuch\u0142y walki, nios\u0105ce \u015bmier\u0107 i zag\u0142ad\u0119.<\/p>\n
Ci\u0105g\u0142e represje polityczne, asymilacja kulturalna, marginalizacja gospodarcza i dewastacja \u015brodowiska naturalnego budz\u0105 nasz ogromny sprzeciw. Nowe poci\u0105gi przywo\u017c\u0105 do Lhasy ci\u0119\u017ckie maszyny g\u00f3rnicze i rzesze imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 stanowi\u0107 w Tybecie wi\u0119kszo\u015b\u0107. Dzi\u015b ponad siedemdziesi\u0105t procent lokalnych firm nale\u017cy do Chi\u0144czyk\u00f3w (przy okazji z g\u00f3r\u0105 po\u0142owy kadry urz\u0119dniczej), podczas gdy czterdzie\u015bci procent tybeta\u0144skich absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich i wy\u017cszych skazanych jest na bezrobocie. Co gorsza, Hanowie traktuj\u0105 ich jak swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, zgrywaj\u0105c feudalnych pan\u00f3w.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku roku wielu chi\u0144skich przyw\u00f3dc\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0142o w Lhasie wizyty z okazji sze\u015b\u0107dziesi\u0105tej rocznicy tak zwanego \u201epokojowego wyzwolenia\u201d. W istocie obchodom towarzyszy\u0142a atmosfera nieog\u0142oszonego stanu wojennego. Maszeruj\u0105ce sto\u0142ecznymi ulicami oddzia\u0142y uzbrojone by\u0142y w bro\u0144 automatyczn\u0105, na dachach rozstawiono snajper\u00f3w. Ze sceny, rzecz jasna, usuni\u0119to wszystkich cudzoziemc\u00f3w.<\/p>\n
Tybeta\u0144ska elita polityczna pozostaje wierna niestosowaniu przemocy i poszukiwaniu pokojowego rozwi\u0105zania w dialogu. B\u0119dziemy nadal i\u015b\u0107 nasz\u0105 \u201edrog\u0105 \u015brodka\u201d, d\u0105\u017c\u0105c do prawdziwej autonomii w granicach Chi\u0144skiej Republiki Ludowej, na czym wygraj\u0105 i Tybeta\u0144czycy, i Chi\u0144czycy.<\/p>\n
Chiny marz\u0105 o statusie supermocarstwa. Maj\u0105 szybko rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 gospodark\u0119 wspieran\u0105 przez rosn\u0105c\u0105 armi\u0119, niestety jednak ich oddzia\u0142ywanie moralne pozostaje daleko w tyle. Autorytetu moralnego nie kupi si\u0119 na bazarze ani nie wymusi pod luf\u0105 karabinu. Trzeba na\u0144 sobie zas\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n
P\u00f3ki Tybeta\u0144czycy b\u0119d\u0105 w swej ojczy\u017anie obywatelami drugiej kategorii, p\u00f3ty stawi\u0105 op\u00f3r chi\u0144skim rz\u0105dom. Wypracowanie trwa\u0142ego rozwi\u0105zania kwestii Tybetu poprawi wizerunek Chin w oczach \u015bwiata oraz pomo\u017ce strzec ich terytorialnej integralno\u015bci i suwerenno\u015bci.<\/p>\n
Pokojowy dialog mo\u017ce przynie\u015b\u0107 prawdziw\u0105 autonomi\u0119 Tybetu w Chinach. Takie rozstrzygni\u0119cie s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dzie interesom obu stron, stanowi\u0105c zwyci\u0119stwo nie tylko Tybeta\u0144czyk\u00f3w, ale wszystkich marginalizowanych narod\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
<\/p>\n
16 sierpnia 2011<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Lobsang Senge \u2013 demokratycznie wybrany kalon tipa, nowy \u201epremier\u201d, szef gabinetu Centralnej Administracji Tybeta\u0144skiej w Indiach \u2013 zosta\u0142 wy\u0142oniony w kwietniu i zaprzysi\u0119\u017cony 8 sierpnia 2011 roku. P\u00f3\u017aniej tradycyjny tytu\u0142 formalnie zast\u0105pi\u0142 \u201esikjong\u201d, \u201eprzyw\u00f3dca polityczny\u201d (w oficjalnych t\u0142umaczeniach oddawany jako \u201eprezydent\u201d).<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przed trzema laty przeciwko chi\u0144skim rz\u0105dom we w\u0142asnym kraju powstali Tybeta\u0144czycy od Lhasy po Lithang. Na pocz\u0105tku tygodnia podpali\u0142 si\u0119 nasz mnich \u2013 to ju\u017c drugie w tym roku takie \u015bwiadectwo nieustannych chi\u0144skich represji i tybeta\u0144skiego ducha oporu. Nie zach\u0119camy do protest\u00f3w, lecz wspieranie pozbawianych g\u0142osu, dzielnych rodak\u00f3w jest \u015bwi\u0119tym obowi\u0105zkiem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8773,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[24,26],"class_list":["post-8770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-diaspora","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8770"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8786,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8770\/revisions\/8786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}