{"id":8822,"date":"2019-08-08T06:21:22","date_gmt":"2019-08-08T04:21:22","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8822"},"modified":"2019-08-08T06:31:45","modified_gmt":"2019-08-08T04:31:45","slug":"oser-pamiec-zakleta-w-zdjeciach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8822","title":{"rendered":"Oser : Pami\u0119\u0107 zakl\u0119ta w zdj\u0119ciach"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">W marcu 2015 roku odwiedzi\u0142 mnie ameryka\u0144ski dziennikarz, przygotowuj\u0105cy materia\u0142 o \u201epodziemnych historykach\u201d, kt\u00f3rzy dokumentuj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i ujawniaj\u0105 publicznie prawd\u0119 o niej w \u201epa\u0144stwie zadekretowanej amnezji\u201d.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">\u201eRz\u0105dz\u0105ca partia komunistyczna \u2013 napisa\u0142 potem \u2013 skrupulatnie narzuca w\u0142asn\u0105 wizj\u0119 historii Chin. Wiele z jej najnowszych rozdzia\u0142\u00f3w zdo\u0142ano wymaza\u0107 lub zbagatelizowa\u0107, kontroluj\u0105c zawarto\u015b\u0107 podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych, ksi\u0105\u017cek, muze\u00f3w i g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w \u017cycia publicznego. Wyzwanie tej uzurpacji rzucaj\u0105 \u00bbpodziemni historycy\u00ab, kt\u00f3rzy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 pr\u00f3buj\u0105 zachowa\u0107 prawd\u0119, przekopuj\u0105 archiwa, gromadz\u0105 zdj\u0119cia i zbieraj\u0105 relacje \u015bwiadk\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Dziennikarz odwiedzi\u0142 mnie w mieszkaniu na wschodnich przedmie\u015bciach Pekinu i obejrza\u0142 ponad sto zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re, jako si\u0119 rzek\u0142o, \u201ezachowuj\u0105 prawd\u0119\u201d. <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6918\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Zrobi\u0142 je m\u00f3j ojciec<\/a> podczas rewolucji kulturalnej (g\u0142\u00f3wnie w dewastowanej przez czerwonogwardzist\u00f3w Lhasie), a w 2000 roku potajemnie wywo\u0142a\u0142 m\u00f3j m\u0105\u017c, Wang Lixiong.<\/p>\n<p class=\"western\">Wang Lixiong pokaza\u0142 je te\u017c Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamie i opisa\u0142 to w wydanej w Stanach Zjednoczonych ksi\u0105\u017cce. \u201eMoj\u0105 audiencj\u0119 wyznaczono na 24 maja 2001 roku. (&#8230;) Nim si\u0119 po\u017cegna\u0142em, wr\u0119czy\u0142em Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci fotografie, kt\u00f3re nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Tybeta\u0144czyk zrobi\u0142 w Tybecie w czasie rewolucji kulturalnej. Powiedzia\u0142em, \u017ce pami\u0119\u0107 tych wydarze\u0144 musi wywo\u0142ywa\u0107 w Tybeta\u0144czykach wielki b\u00f3l, ale historia jest histori\u0105 i nie wolno o niej zapomnie\u0107. W Tybecie jest bardzo niewiele \u015bwiadectw z tego okresu, co czyni te zdj\u0119cia niezwykle cennymi. Dalajlama ogl\u0105da\u0142 je ze spokojem. Na jednym rozpozna\u0142 arystokrat\u0119, kt\u00f3remu hunwejbini wymalowali twarz i na\u0142o\u017cyli wysok\u0105, papierow\u0105 czapk\u0119 ha\u0144by. Na innym wida\u0107 by\u0142o rewolucyjny plakat, przestawiaj\u0105cy \u00bbwyzwolonego niewolnika\u00ab, kt\u00f3ry rozprawia si\u0119 z dwoma kar\u0142ami, podpisanymi jako \u00bbDalaj\u00ab i \u00bbPanczen\u00ab. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 kilka razy, zmilcza\u0142 jednak zdj\u0119cie niew\u0105tpliwie tybeta\u0144skiej czerwonogwardzistki, kt\u00f3ra rozbija\u0142a motyk\u0105 z\u0142oty dach buddyjskiej \u015bwi\u0105tyni. Tybeta\u0144czycy bezczeszcz\u0105cy sanktuaria, w kt\u00f3rych modlili si\u0119 przez stulecia \u2013 tej zagadki najnowszej historii nie umia\u0142 najwyra\u017aniej rozwi\u0105za\u0107 sam Dalajlama\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Opowiedzia\u0142am dziennikarzowi, jak przez sze\u015b\u0107 lat zbiera\u0142am materia\u0142y i prowadzi\u0142am wywiady w Lhasie, przymierzaj\u0105c si\u0119 do pisania o tych zdj\u0119ciach. Rozmawia\u0142am z ponad siedemdziesi\u0119cioma osobami, g\u0142\u00f3wnie Tybeta\u0144czykami, ale tak\u017ce Chi\u0144czykami i Hui \u2013 emerytowanymi aparatczykami, \u017co\u0142nierzami, robotnikami, gospodyniami domowymi, urz\u0119dnikami, akademikami i buddyjskimi mnichami. Jedni nale\u017celi do czerwonej gwardii i frakcji \u201erebeliant\u00f3w\u201d, drudzy \u201esi\u0119 anga\u017cowali\u201d, trzecich zaliczono w poczet \u201epotwor\u00f3w i demon\u00f3w\u201d \u2013 chodzi\u0142am ze zdj\u0119ciami za pazuch\u0105 po ulicach i zau\u0142kach Lhasy, przekonuj\u0105c ludzi do rozmowy i mozolnie wyci\u0105gaj\u0105c na \u015bwiat\u0142o dzienne g\u0142\u0119boko zagrzebane wspomnienia.<\/p>\n<p class=\"western\">\u201eWalka z re\u017cimem \u2013 powiedzia\u0142am na koniec \u2013 to tak\u017ce walka z amnezj\u0105. Wiele os\u00f3b ju\u017c nie \u017cyje, wi\u0119c sprawa jest naprawd\u0119 pilna. Pami\u0119\u0107, tak wa\u017cna dla narodu, istnieje z lud\u017ami i wraz z nimi znika\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"https:\/\/highpeakspureearth.com\/2019\/photos-preserving-the-memory-of-the-cultural-revolution-in-tibet-by-woeser\/?fbclid=IwAR1ZmPkCn2nc-AaNjCl6OEiZZ3pYVaNJaG1G_xNpmUpQP382ISXY-PSay-4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W marcu 2015 roku odwiedzi\u0142 mnie ameryka\u0144ski dziennikarz, przygotowuj\u0105cy materia\u0142 o \u201epodziemnych historykach\u201d, kt\u00f3rzy dokumentuj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i ujawniaj\u0105 publicznie prawd\u0119 o niej w \u201epa\u0144stwie zadekretowanej amnezji\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,29],"class_list":["post-8822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8822"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8825,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions\/8825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}