{"id":8826,"date":"2019-08-01T06:21:05","date_gmt":"2019-08-01T04:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8826"},"modified":"2019-08-01T06:32:45","modified_gmt":"2019-08-01T04:32:45","slug":"nn-reedukacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8826","title":{"rendered":"NN: Reedukacja"},"content":{"rendered":"\n

Postanowi\u0142em kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w przyklasztornej szkole w prowincji Qinghai, ale 1 lipca 2017 roku dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jest to nielegalne i musz\u0119 wraca\u0107 do domu. Moich rodzic\u00f3w powiadomiono, \u017ce je\u015bli nie zrobi\u0119 tego z w\u0142asnej woli, to oni trafi\u0105 za kratki, nie b\u0119d\u0105 mogli pos\u0142a\u0107 dzieci do szko\u0142y ani zbiera\u0107 jarca gumbu<\/em> (grzyb\u00f3w g\u0105sienicowych, kt\u00f3re stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w w naszym regionie). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie mia\u0142em wyboru.<\/p>\n

<\/p>\n

Po powrocie [do Sogu (chi\u0144. Suo) w Tybeta\u0144skim Regionie Autonomicznym] funkcjonariusze z biura bezpiecze\u0144stwa zawie\u017ali mnie do nowo zbudowanego wi\u0119zienia, nosz\u0105cego nazw\u0119 \u201eo\u015brodka wychowawczego\u201d. Nie mog\u0142em tam zabra\u0107 \u017cadnych ksi\u0105\u017cek ani jedzenia \u2013 tylko ubranie, r\u0119cznik, szczoteczk\u0119 i past\u0119 do z\u0119b\u00f3w. Przy bramie sta\u0142a grupa umundurowanych kobiet, kt\u00f3re na ka\u017cde s\u0142owo funkcjonariuszy odpowiada\u0142y \u201etak jest\u201d, co wyda\u0142o mi si\u0119 do\u015b\u0107 absurdalne.<\/p>\n

\u201eTrafiasz do szko\u0142y, nie do wi\u0119zienia \u2013 powiedzia\u0142 aparatczyk i, k\u0142ad\u0105c mi r\u0119k\u0119 na g\u0142owie, doda\u0142 szyderczo \u2013 masz moje b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo\u201d. P\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce kobiety w mundurach by\u0142y internowanymi mniszkami.<\/p>\n

Weszli\u015bmy do dwupi\u0119trowego budynku, gdzie kazano mi sta\u0107 bez ruchu twarz\u0105 do \u015bciany. K\u0105tem oka widzia\u0142em korytarz pe\u0142en m\u0119\u017cczyzn i kobiet w mundurach. Po trzech godzinach zosta\u0142em zaprowadzony do gabinetu dyrektora, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Nima Cering. \u201eGdzie ci\u0119 ponios\u0142o i czego\u015b si\u0119 tam uczy\u0142, durniu?\u201d, zapyta\u0142, a ja poda\u0142em nazw\u0119 miejscowo\u015bci w Qinghai. Pyta\u0142 te\u017c, czy widzia\u0142em zdj\u0119cia i s\u0142ucha\u0142em nagra\u0144 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy. Wyra\u017anie z\u0142y, kl\u0105\u0142 i wali\u0142 r\u0119k\u0105 w st\u00f3\u0142.<\/p>\n

Kiedy kaza\u0142 mi wyj\u015b\u0107, poszed\u0142em odebra\u0107 mundur, za kt\u00f3ry musia\u0142em zap\u0142aci\u0107 150 yuan\u00f3w. Nast\u0119pnie zaprowadzono mnie do celi, w kt\u00f3rej by\u0142o sze\u015b\u0107 os\u00f3b: \u201efunkcyjny\u201d, czterech mnich\u00f3w i \u015bwiecki. Nikogo nie zna\u0142em. Jeden z duchownych by\u0142 opatem.<\/p>\n

Spisawszy moje dane, funkcyjny spyta\u0142 nagle: \u201ewierzysz Komunistycznej Partii Chin?\u201d. Nie wiedzia\u0142em, co odpowiedzie\u0107, ale widz\u0105c ukradkowe gesty wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w, przytakn\u0105\u0142em. Powiedzia\u0142, \u017ce mam trzy dni na nauczenie si\u0119 hymnu i dw\u00f3ch \u201eczerwonych\u201d pie\u015bni: chi\u0144skiej i tybeta\u0144skiej (\u201eS\u0142o\u0144ce i ksi\u0119\u017cyc s\u0105 synami jednej matki\u201d Ceten Dolmy).<\/p>\n

\u201eO\u015brodek\u201d nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego ze szko\u0142\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u201ewychowank\u00f3w\u201d stanowili mnisi i mniszki, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali studiowa\u0107 w Qinghai. Zaraz po pobudce zaczyna\u0142o si\u0119 obowi\u0105zkowe bieganie. Starsze i s\u0142absze kobiety cz\u0119sto osuwa\u0142y si\u0119 na ziemi\u0119. Pocz\u0105tkowo pomaga\u0142a im wyznaczona osoba, ale p\u00f3\u017aniej musia\u0142y sobie radzi\u0107 same, a tych, kt\u00f3rzy wyci\u0105gali do nich r\u0119k\u0119, karano.<\/p>\n

Za indywidualne przewinienia odpowiada\u0142a ca\u0142a grupa \u2013 najcz\u0119\u015bciej utrat\u0105 posi\u0142ku. Wszyscy bardzo si\u0119 wi\u0119c pilnowali, nawet je\u015bli kipieli ze z\u0142o\u015bci. Po biegu dostawali\u015bmy troch\u0119 campy<\/em> (pra\u017conej j\u0119czmiennej m\u0105ki) i czarn\u0105 herbat\u0119. Campa by\u0142a stara, pe\u0142na robak\u00f3w i \u017cwiru, cuchn\u0119\u0142a st\u0119chlizn\u0105. Wszyscy \u017culi j\u0105 bez s\u0142owa.<\/p>\n

Po posi\u0142ku zaczyna\u0142y si\u0119 zaj\u0119cia. Polega\u0142y g\u0142\u00f3wnie na l\u017ceniu nas i Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy. Wyg\u0142aszano te\u017c pogadanki o obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach, nic ciekawego. Dziecinne ur\u0105ganie s\u0119dziwemu mnichowi w odleg\u0142ym kraju by\u0142o i \u015bmieszne, i straszne.<\/p>\n

W po\u0142udnie wracali\u015bmy na chwil\u0119 do cel i zn\u00f3w jedli\u015bmy camp\u0119, a potem musieli\u015bmy sta\u0107 na baczno\u015b\u0107 na dziedzi\u0144cu. Ka\u017cdy, kto si\u0119 poruszy\u0142, by\u0142 bity przez \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rym ta zabawa najwyra\u017aniej sprawia\u0142a przyjemno\u015b\u0107. W ka\u017cdym razie g\u0142o\u015bno si\u0119 z nas \u015bmiali.<\/p>\n

Czasem noc\u0105 zwo\u0142ywano nas na apele, kt\u00f3re musia\u0142y przypomina\u0107 dawne wiece walki. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c p\u00f3\u017ane musztry. Serce kraja\u0142o si\u0119 na widok s\u0119dziwych mnich\u00f3w i mniszek, nierozumiej\u0105cych chi\u0144skich komend. Co chwila kto\u015b osuwa\u0142 si\u0119 na ziemi\u0119. Na w\u0142asne oczy widzia\u0142em te\u017c, jak stra\u017cnicy obmacywali nieprzytomne mniszki.<\/p>\n

Raz stra\u017cnicy godzinami pastwili nad starsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra ci\u0105gle myli\u0142a krok. Wszyscy mieli \u0142zy w oczach, ale nie mogli\u015bmy nic dla niej zrobi\u0107. Nawet kiedy p\u00f3\u017aniej bili mnie, nie cierpia\u0142em chyba tak bardzo. Nie buntowali\u015bmy si\u0119, bo ka\u017cdy liczy\u0142, \u017ce ten koszmar wkr\u00f3tce si\u0119 sko\u0144czy, i wiedzia\u0142, \u017ce za najmniejszy gest sprzeciwu i tak zap\u0142aci ca\u0142a grupa.<\/p>\n

Kiedy zas\u0142ab\u0142a m\u0142odsza mniszka, stra\u017cnicy \u015bcigali si\u0119, \u017ceby wynie\u015b\u0107 j\u0105 z sali. Ludzie szeptali, \u017ce zabieraj\u0105 je do swoich kwater. Osoby, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie narazi\u0142y si\u0119 aparatczykom, ra\u017cono pa\u0142kami elektrycznymi albo bito gumowymi pa\u0142kami. Nieprzytomnych cucono wod\u0105 i maltretowano dalej. Takie uderzenia zostawia\u0142y na ciele granatowoczarne si\u0144ce, ale z jakiego\u015b powodu nie narusza\u0142y ko\u015bci (aczkolwiek ju\u017c po zwolnieniu s\u0142ysza\u0142em opowie\u015bci o mnichach z po\u0142amanymi r\u0119kami).<\/p>\n

Je\u015bli noc\u0105 nie zerwali\u015bmy si\u0119 od razu na d\u017awi\u0119k gwizdka, byli\u015bmy brutalnie bici. Po sygnale nale\u017ca\u0142o zarzuci\u0107 na plecy po\u015bciel i tak biega\u0107. Szturchali przy tym elektrycznymi pa\u0142kami. Czasami budzili nas raz, innym razem dwukrotnie albo wcale. Wiele os\u00f3b k\u0142ad\u0142o si\u0119 w ubraniu, zdejmuj\u0105c tylko buty.<\/p>\n

Kiedy pozwalano nam pra\u0107, stra\u017cnicy przynosili te\u017c swoje ubrania. Musieli\u015bmy im gotowa\u0107 i po nich sprz\u0105ta\u0107. M\u00f3wili, \u017ce jeste\u015bmy zwierz\u0119tami, nie lud\u017ami. Jednak gdy w czasie \u201elekcji\u201d zadawali\u015bmy trudniejsze pytania, potrafili tylko kaza\u0107 si\u0119 zamkn\u0105\u0107. Bez w\u0105tpienia byli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c znacznie lepsi w czytaniu i pisaniu.<\/p>\n

Campa, kt\u00f3r\u0105 nas karmili, wywo\u0142ywa\u0142a rozstr\u00f3j \u017co\u0142\u0105dka. Bali\u015bmy si\u0119 j\u0105 je\u015b\u0107, bo w ubikacji wolno nam by\u0142o sp\u0119dzi\u0107 tylko chwil\u0119. Nim si\u0119 przyzwyczai\u0142em, bywa\u0142em tak g\u0142odny, \u017ce zjada\u0142em resztki po stra\u017cnikach.<\/p>\n

Za indywidualne przewinienie odbierano posi\u0142ek ca\u0142ej grupie. Robili\u015bmy wi\u0119c, co ka\u017c\u0105: czo\u0142gali\u015bmy si\u0119 jak w\u0119\u017ce, skakali\u015bmy jak \u017caby i truchtali\u015bmy jak konie.<\/p>\n

Po czterech miesi\u0105cach odes\u0142ali mnie \u201edo spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\n

Po zwolnieniu niekt\u00f3rzy musieli stawia\u0107 si\u0119 na komisariacie codziennie, inni co trzy dni albo raz w tygodniu. Po spisaniu musieli\u015bmy sprz\u0105ta\u0107, zmywa\u0107 i pra\u0107. Nie wolno nam przebywa\u0107 w klasztorach ani odwiedza\u0107 wiernych w ich domach. Nie mo\u017cemy opu\u015bci\u0107 granic okr\u0119gu. Nasze dowody osobiste s\u0105 pod kluczem w biurze bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Nic si\u0119 nie zmienia od niemal p\u00f3\u0142tora roku. Nie mog\u0119 si\u0119 przemieszcza\u0107, uczy\u0107 ani pracowa\u0107. Bez wzgl\u0119du na to, co obiecuj\u0105 ich slogany, dla nas maj\u0105 tylko kij. W takich okoliczno\u015bciach trudno nawet oddycha\u0107.<\/p>\n

Polityka dyskryminacji rasowej nie rozwi\u0105\u017ce problem\u00f3w Tybeta\u0144czyk\u00f3w i Chi\u0144czyk\u00f3w. Mo\u017ce tylko podsyca\u0107 konflikty. Je\u015bli rzeczywi\u015bcie zale\u017cy im na jedno\u015bci, musz\u0105 sko\u0144czy\u0107 z tym barbarzy\u0144stwem i zaufa\u0107 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamie, przyst\u0119puj\u0105c do powa\u017cnych rozm\u00f3w. Jego Droga \u015arodka jest jedynym rozwi\u0105zaniem. Je\u015bli b\u0119d\u0105 nas dalej szykanowa\u0107, pr\u00f3bowa\u0107 niszczy\u0107 religi\u0119, j\u0119zyk i kultur\u0119, dolej\u0105 tylko oliwy do ognia, kt\u00f3ry dodatkowo podsycaj\u0105 obieraniem pastwisk koczownikom, masowym przesiedlaniem Chi\u0144czyk\u00f3w na nasze ziemie, rabowaniem bogactw naturalnych i zatruwaniem \u015brodowiska.<\/p>\n

Tybeta\u0144czycy s\u0105 lud\u017ami, musz\u0105 wi\u0119c m\u00f3c swobodnie praktykowa\u0107 religi\u0119, podr\u00f3\u017cowa\u0107, pracowa\u0107, kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 i tak dalej. Bez tego Pekin nie kupi naszej lojalno\u015bci za \u017cadne pieni\u0105dze. Szczeg\u00f3lnie barbarzy\u0144skie i szkodliwe jest odbieranie nam mo\u017cliwo\u015bci uczenia si\u0119 i studiowania.<\/p>\n

Zabieraj\u0105 nas ze szk\u00f3\u0142 i oskar\u017caj\u0105 o \u201eprzest\u0119pstwa\u201d \u2013 ale to nie my \u0142amiemy prawo, tylko oni. Je\u015bli jest inaczej, niech wska\u017c\u0105 cho\u0107by jeden paragraf.<\/p>\n

\u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce to chaotyczny i pobie\u017cny opis, a nie szczeg\u00f3\u0142owa relacja, ale musz\u0119 my\u015ble\u0107 o bezpiecze\u0144stwie \u2013 nie tylko zreszt\u0105 w\u0142asnym. Inna rzecz, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 nie robi\u0119 nic nielegalnego: w ko\u0144cu opisuj\u0119 tylko zachowanie przedstawicieli chi\u0144skiego pa\u0144stwa, a ci z pewno\u015bci\u0105 za nic nie z\u0142amaliby \u017cadnego przepisu.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

stycze\u0144 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Postanowi\u0142em kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w przyklasztornej szkole w prowincji Qinghai, ale 1 lipca 2017 roku dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jest to nielegalne i musz\u0119 wraca\u0107 do domu. Moich rodzic\u00f3w powiadomiono, \u017ce je\u015bli nie zrobi\u0119 tego z w\u0142asnej woli, to oni trafi\u0105 za kratki, nie b\u0119d\u0105 mogli pos\u0142a\u0107 dzieci do szko\u0142y ani zbiera\u0107 jarca gumbu (grzyb\u00f3w g\u0105sienicowych, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8828,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[35,48,42,21],"class_list":["post-8826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-reedukacja","tag-tortury","tag-wydalenia","tag-zatrzymania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8826"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8845,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8826\/revisions\/8845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}