Amerykanie nie pojmuj\u0105, dlaczego tylu studiuj\u0105cych na Zachodzie chi\u0144skich student\u00f3w manifestuje poparcie dla rz\u0105du Chin w zwi\u0105zku z protestami w Hongkongu i pr\u00f3buje zakrzycze\u0107 prodemokratyczne, solidarno\u015bciowe wiece w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii czy Wielkiej Brytanii.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie podzielam propeki\u0144skich nastroj\u00f3w tych m\u0142odych ludzi, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce potrafi\u0119 ich zrozumie\u0107. Przypominaj\u0105 mi mnie z roku 2009, w kt\u00f3rym przyjecha\u0142am na studia do Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n
Zaraz po przyje\u017adzie zobaczy\u0142am protest tybeta\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w przed ambasad\u0105 ChRL w Waszyngtonie. Nie mia\u0142am poj\u0119cia, o co im chodzi. Czy\u017c Tybeta\u0144czycy nie ciesz\u0105 si\u0119 z szybkiej kolei i wznoszonych przez Chi\u0144czyk\u00f3w nowoczesnych budynk\u00f3w? Czy\u017c nie zarabiaj\u0105, handluj\u0105c z nimi? Zadawa\u0142am te pytania m\u0142odym Tybeta\u0144czykom, kt\u00f3rzy wyci\u0105gali do mnie r\u0119k\u0119 \u2013 urodzonym w Indiach potomkom ludzi, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec z Tybetu pod gradem kul chi\u0144skich \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce tybeta\u0144scy przyjaciele byli wobec mnie wyrozumiali, a nie protekcjonalni. Mimo to potrzebowa\u0142am lat, \u017ceby zrozumie\u0107 emocje i cierpienia, jakich doznaje w Chinach wielu Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Moje my\u015blenie o Tybecie kszta\u0142towa\u0142a wy\u0142\u0105cznie chi\u0144ska propaganda, wedle kt\u00f3rej Pekin wyzwoli\u0142 tybeta\u0144skich niewolnik\u00f3w, przynosz\u0105c im dostatek i szcz\u0119\u015bcie. Pa\u0144stwowa cenzura uniemo\u017cliwia\u0142a mi dost\u0119p do niezale\u017cnych informacji, jak wi\u0119c mia\u0142am sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ludzie mog\u0105 si\u0119 podpala\u0107, \u017ceby zaprotestowa\u0107 przeciwko niszczeniu w\u0142asnej kultury, to\u017csamo\u015bci i ojczystego j\u0119zyka.<\/p>\n
Z bada\u0144 wynika, \u017ce studiuj\u0105cy za granic\u0105 Chi\u0144czycy \u2013 p\u00f3\u0142tora miliona, w tym ponad trzysta tysi\u0119cy w samych Stanach Zjednoczonych \u2013 wci\u0105\u017c czerpi\u0105 informacje przede wszystkim z cenzurowanego chi\u0144skiego internetu i medi\u00f3w. Ju\u017c to pozwala zrozumie\u0107 zapami\u0119tanie cz\u0119\u015bci demonstruj\u0105cych przeciwko protestom w Hongkongu, ale sprawa jest o wiele g\u0142\u0119bsza.<\/p>\n
Ludziom ukszta\u0142towanym przez system ca\u0142kowicie kontroluj\u0105cy obieg informacji bardzo trudno przyswoi\u0107 idee, kt\u00f3re k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 z tym, co wpajano im przez ca\u0142e \u017cycie i co zawsze uznawali za prawd\u0119. Wymaga to wrodzonej ciekawo\u015bci, systematycznego si\u0119gania po niecenzurowane informacje oraz krytycznego my\u015blenia \u2013 a do tego nikogo si\u0119 w Chinach nie zach\u0119ca.<\/p>\n
Oduczanie si\u0119 fa\u0142szywej wiedzy i wiary mo\u017ce zabra\u0107 ca\u0142e \u017cycie. Wyjecha\u0142am z Chin dziesi\u0119\u0107 lat temu, a wci\u0105\u017c czuj\u0119 si\u0119 zmuszona do sprawdzania posiadanych informacji, poniewa\u017c zdoby\u0142am je w chi\u0144skiej szkole.<\/p>\n
Wyje\u017cd\u017caj\u0105c z kraju na studia, m\u0142odzi Chi\u0144czycy, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 dostosowa\u0107 si\u0119 do nowego systemu edukacji, cz\u0119sto s\u0142ysz\u0105 \u2013 w klasie, na ulicy, w internetowych dyskusjach \u2013 \u017ce \u201eprzeszli pranie m\u00f3zgu\u201d. Boli ich to i cz\u0119sto utwierdza we wpajanym przez Pekin przekonaniu, \u017ce Zach\u00f3d jest wobec nich uprzedzony i wrogi.<\/p>\n
Wszystko to pomaga zrozumie\u0107 systematyczne zrywanie prohongko\u0144skich plakat\u00f3w na australijskiej uczelni. Wi\u0119kszo\u015bciowa grupa chi\u0144skich student\u00f3w opublikowa\u0142a tam o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym protestuje przeciwko \u201ezniewa\u017caniu Chin\u201d oraz \u201estanowczo broni jedno\u015bci\u201d ojczyzny i sprzeciwia si\u0119 jej \u201edzieleniu\u201d. To frazy zaczerpni\u0119te wprost z leksykonu peki\u0144skiej propagandy. Dla tych m\u0142odych ludzi wyuczone formu\u0142y pozostaj\u0105 jedyn\u0105 metod\u0105 nie tylko dyskutowania, ale i my\u015blenia o sprawach dra\u017cliwych politycznie.<\/p>\n
Dok\u0142adnie tego chc\u0105 w\u0142adze chi\u0144skie. W naturze ludzkiej le\u017cy pragnienie wyra\u017cania siebie, niemniej lata tresury i surowego karania za niezale\u017cno\u015b\u0107 sprawiaj\u0105, \u017ce wielu woli si\u0119 nie wychyla\u0107, a nawet samodzielnie nie my\u015ble\u0107.<\/p>\n
Kiedy w szkole zmaga\u0142am si\u0119 z niepoj\u0119tymi tworami pokroju \u201enaukowego systemu my\u015bli Mao Zedonga\u201d albo \u201eustroju socjalistycznego o specyfice chi\u0144skiej\u201d, powtarza\u0142am sobie, \u017ceby nie zastanawia\u0107 si\u0119 nad ich znaczeniem, tylko wyku\u0107 na pami\u0119\u0107 i wydali\u0107 na egzaminie. Pod rz\u0105dami partii komunistycznej niemy\u015blenie jest form\u0105 samoobrony.<\/p>\n
Pa\u0144stwo decyduje nawet o nat\u0119\u017ceniu emocji. Ka\u017ce si\u0119 nam z czego\u015b cieszy\u0107 i czym\u015b innym smuci\u0107 bez cho\u0107by chwili zastanowienia nad przyczynami. Wkr\u00f3tce po wyemigrowaniu do Hongkongu z Chin w\u0142a\u015bciwych w 1997 roku, moja kole\u017canka, wtedy uczennica szko\u0142y \u015bredniej, uda\u0142a si\u0119 do lokalnego przedstawicielstwa Pekinu odda\u0107 ho\u0142d zmar\u0142emu w\u0142a\u015bnie Deng Xiaopingowi. Pod drzwiami czekali lokalni dziennikarze, kt\u00f3rzy zapytali, dlaczego p\u0142acze. \u201eZupe\u0142nie mnie zatka\u0142o \u2013 opowiada\u0142a potem. \u2013 Czemu p\u0142acz\u0119? Nie mia\u0142am najmniejszego poj\u0119cia\u201d.<\/p>\n
Cho\u0107 bardzo trudno rozmawia\u0107 z chi\u0144skimi studentami o obcych dla nich ideach, trzeba to robi\u0107. Nauczyciele i wychowawcy powinni niestrudzenie \u2013 taktownie i bez oceniania \u2013 szuka\u0107 z nimi kontaktu, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 zmuszeni do bronienia chi\u0144skich w\u0142adz, kt\u00f3re od dawien dawna prze\u015bwietlaj\u0105 i inwigiluj\u0105 swoich obywateli na zagranicznych uczelniach.<\/p>\n
Mimo \u017ce ostatnio zdarza\u0142o si\u0119 im agresywnie zakrzykiwa\u0107 opinie, z kt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadzali, chi\u0144scy studenci \u2013 jak stwierdzaj\u0105 ich zagraniczni wyk\u0142adowcy \u2013 chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107 i cz\u0119sto s\u0105 otwarci na sugestie, o ile tylko uwzgl\u0119dnia si\u0119 ich skomplikowane uwarunkowania.<\/p>\n
Informacje o naruszaniu praw cz\u0142owieka przez w\u0142adze chi\u0144skie doprowadzi\u0142y mnie do pracy w organizacji Human Rights Watch. Studenci, kt\u00f3rzy ucz\u0105 si\u0119 za granic\u0105, mog\u0105 kiedy\u015b okaza\u0107 si\u0119 najbardziej predysponowani do wprowadzenia Chin na nowy kurs.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Yagiu Wang jest analityczk\u0105 Human Rights Watch.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Amerykanie nie pojmuj\u0105, dlaczego tylu studiuj\u0105cych na Zachodzie chi\u0144skich student\u00f3w manifestuje poparcie dla rz\u0105du Chin w zwi\u0105zku z protestami w Hongkongu i pr\u00f3buje zakrzycze\u0107 prodemokratyczne, solidarno\u015bciowe wiece w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii czy Wielkiej Brytanii.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8958,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[51,26,19,58],"class_list":["post-8957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-chiny","tag-polityka","tag-protesty-polityczne","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8957"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8957\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10273,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8957\/revisions\/10273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}