{"id":8994,"date":"2019-09-16T06:21:10","date_gmt":"2019-09-16T04:21:10","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8994"},"modified":"2019-09-12T08:03:41","modified_gmt":"2019-09-12T06:03:41","slug":"xu-zhiyong-tybet-plonie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8994","title":{"rendered":"Xu Zhiyong: Tybet p\u0142onie"},"content":{"rendered":"\n

W po\u0142udnie dziewi\u0119tnastego lutego 2012 roku przed klasztorem Dzamthang w miasteczku Barma, w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim Tybecie podpali\u0142 si\u0119<\/a> osiemnastoletni Nangdrol. Zostawi\u0142 list, w kt\u00f3rym napisa\u0142: \u201eStan\u0119 w ogniu dla dobra wszystkich Tybeta\u0144czyk\u00f3w\u201d. Nazywaj\u0105c Han\u00f3w, etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Chinach, \u201ediab\u0142ami\u201d, doda\u0142 jeszcze: \u201eNie da si\u0119 \u017cy\u0107 w tym ich diabelskim systemie i znosi\u0107 tortur, kt\u00f3re nie zostawiaj\u0105 \u015blad\u00f3w\u201d.<\/p>\n

<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich trzech lat podpali\u0142o si\u0119 ju\u017c niemal stu tybeta\u0144skich mnich\u00f3w i \u015bwieckich; trzydzie\u015bci os\u00f3b mi\u0119dzy czwartym listopada a trzecim grudnia. Rz\u0105d Chin pr\u00f3buje zatrzyma\u0107 t\u0119 fal\u0119, aresztuj\u0105c ludzi, kt\u00f3rych oskar\u017ca o pod\u017ceganie. I trwaj\u0105 tortury, co nie zostawiaj\u0105 blizn.<\/p>\n

Po raz pierwszy by\u0142em na dalekim zachodzie Chin ze szkolnymi kolegami dwadzie\u015bcia jeden lat temu. Wtedy przynajmniej wygl\u0105da\u0142o to na spokojne miejsce, teraz z\u0142e wiadomo\u015bci przychodz\u0105 stamt\u0105d dzie\u0144 w dzie\u0144. Kiedy wr\u00f3ci\u0142em tam w pa\u017adzierniku, m\u0142ody mnich zaprosi\u0142 mnie do swojego klasztoru. Mijaj\u0105c posterunek z czerwonym transparentem z napisem \u201eUtrzymywanie stabilno\u015bci wymaga natychmiastowej reakcji w chwili pr\u00f3by\u201d, szepn\u0105\u0142, \u017ce nienawidzi widoku uzbrojonych \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Droga by\u0142a zamkni\u0119ta z powodu przebudowy i na podw\u00f3zk\u0119 do Barmy, w kt\u00f3rej mieszka\u0142 Nangdrol, musieli\u015bmy czeka\u0107 do wieczora. Przypad\u0142o mi trzecie miejsce, dwa inne zaj\u0119li Tybeta\u0144czycy.<\/p>\n

\u201eJeste\u015bcie buddystami?\u201d, zapyta\u0142em. Jeden si\u0119gn\u0105\u0142 pod sweter i pokaza\u0142 mi medalik z Dalajlam\u0105. \u201eNasza prawdziwa \u015awi\u0119to\u015b\u0107\u201d, powiedzia\u0142.<\/p>\n

\u201eS\u0142yszeli\u015bcie o samospaleniach? \u2013 zacz\u0105\u0142em sondowa\u0107 interesuj\u0105cy mnie temat. \u2013 O podpalaniu si\u0119?\u201d. S\u0142yszeli. \u201ePrzepraszam, \u017ce o to pytam, ale czy wy nienawidzicie Han\u00f3w?\u201d, wzi\u0119\u0142o mi si\u0119 to z tych \u201ediab\u0142\u00f3w\u201d, o kt\u00f3rych napisa\u0142 Nangdrol w po\u017cegnalnym li\u015bcie. Wiedzieli i o nim. Kiedy wyja\u015bni\u0142em, \u017ce chc\u0119 odwiedzi\u0107 jego dom, \u017ceby z\u0142o\u017cy\u0107 kondolencje, powiedzieli mi wi\u0119cej.<\/p>\n

M\u00f3wili, \u017ce byli tam, podobnie jak setki Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Ludzie rozbili bia\u0142e namioty przy skrzy\u017cowaniu, na kt\u00f3rym zgin\u0105\u0142. \u201eTo nasz bohater\u201d, rzuci\u0142 jeden.<\/p>\n

Kiedy dojechali\u015bmy do Barmy, by\u0142o ju\u017c ciemno. M\u00f3j wsp\u00f3\u0142pasa\u017cer zapyta\u0142 o drog\u0119 pod latarni\u0105, ale odprawiono go machni\u0119ciem r\u0119ki. Na skrzy\u017cowaniu zagadn\u0105\u0142 dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn na motorach i zacz\u0119li si\u0119 sprzecza\u0107. Do samochodu podszed\u0142 mnich i obejrza\u0142 mnie przez szyb\u0119.<\/p>\n

\u201ePrzykro mi \u2013 powiedzia\u0142 wsp\u00f3\u0142pasa\u017cer. \u2013 Opieprzyli mnie, \u017ce ci\u0119 tu przywioz\u0142em\u201d. Podjecha\u0142a furgonetka, z kt\u00f3rej wyskoczy\u0142o dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn. Zbesztali go wyra\u017anie wzburzeni.<\/p>\n

\u201eMy, Tybeta\u0144czycy \u2013 westchn\u0105\u0142 nagle, kiedy wyje\u017cd\u017cali\u015bmy z Barmy bez s\u0142owa, \u017ceby poszuka\u0107 noclegu w s\u0105siednim miasteczku \u2013 jeste\u015bmy buddystami, jednak nie mo\u017cemy odwiedzi\u0107 Lhasy bez zezwolenia\u201d. Przed laty w\u0119drowa\u0142o tam wielu pielgrzym\u00f3w, ale nie teraz.<\/p>\n

Nast\u0119pnego dnia wr\u00f3ci\u0142em do Barmy. Zapyta\u0142em o Nangdrola m\u0142odego mnicha, kt\u00f3ry szed\u0142 po wod\u0119. Zabra\u0142 mnie do jakiego\u015b budynku. W rogu siedzia\u0142 ze skrzy\u017cowanymi nogami duchowny w \u015brednim wieku. Nie mia\u0142em przy sobie zdj\u0119cia Nangdrola; powiedzia\u0142, \u017ce nie mo\u017ce mi pom\u00f3c.<\/p>\n

M\u0142odszy zagadn\u0105\u0142 jeszcze kilku r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, ale wr\u00f3ci\u0142 z niczym. Wszyscy kr\u0119cili tylko g\u0142owami. Na budowie te\u017c nikt o nim nie s\u0142ysza\u0142. Uda\u0142em si\u0119 do szko\u0142y podstawowej i zapyta\u0142em uzbrojonego stra\u017cnika przy bramie (przeczyta\u0142em, \u017ce Nangdrol si\u0119 uczy\u0142). \u017bo\u0142nierz poradzi\u0142, \u017cebym spyta\u0142 w pobliskim budynku z chi\u0144sk\u0105 flag\u0105, ale tam powiedzieli mi, \u017ce w mie\u015bcie nie ma szko\u0142y \u015bredniej.<\/p>\n

Drog\u0119 wyjazdow\u0105 otwierali tylko mi\u0119dzy dwunast\u0105 a trzynast\u0105, musia\u0142em wraca\u0107. Na brzegu strumienia, pod wygrzewaj\u0105cymi si\u0119 w z\u0142otych promieniach s\u0142o\u0144ca topolami przycupn\u0119\u0142a grupa m\u0142odych mnich\u00f3w w bordowych szatach. Wsiada\u0142em do taks\u00f3wki z bardzo ci\u0119\u017ckim sercem. By\u0142em w \u017cyciu w wielu miejscach, ale nigdy wcze\u015bniej nie czu\u0142em si\u0119 tak zgubiony.<\/p>\n

Niespe\u0142na dwa kilometry dalej zauwa\u017cy\u0142em na stoku wiosk\u0119 i poprosi\u0142em kierowc\u0119, \u017ceby si\u0119 zatrzyma\u0142. Uda\u0142o mi si\u0119 jako\u015b uprosi\u0107 w\u0142a\u015bciciela niewielkiego sklepu o pokazanie drogi do domu Nangdrola.<\/p>\n

Ma\u0142y budynek z pi\u0119cioma wysokimi masztami flag modlitewnych sta\u0142 za murem z glinianych cegie\u0142, kt\u00f3ry wskaza\u0142a palcem para staruszk\u00f3w. Metalowa brama by\u0142a zamkni\u0119ta.<\/p>\n

Kobieta w \u015brednim wieku, kt\u00f3ra przechodzi\u0142a obok z ch\u0142opczykiem, powiedzia\u0142a, \u017ce zna\u0142a Nangdrola. Jego rodzice s\u0105 teraz ze zwierz\u0119tami na odleg\u0142ym pastwisku. W dniu \u015bmierci, wspomnia\u0142a, wyk\u0105pa\u0142 si\u0119, na\u0142o\u017cy\u0142 nowe ubranie i poszed\u0142 do fryzjera. Pyta\u0142 ludzi, czy dobrze wygl\u0105da.<\/p>\n

Nie wiedzia\u0142em, jak powinienem okaza\u0107 sw\u00f3j smutek. Poprosi\u0142em j\u0105, \u017ceby przekaza\u0142a rodzicom Nangdrola pi\u0119\u0107set yuan\u00f3w i wiadomo\u015b\u0107, \u017ce by\u0142 u nich Han z kondolencjami.<\/p>\n

Jest mi przykro, \u017ce my, Hanowie, milczymy, gdy Nangdrol i jego rodacy umieraj\u0105 za wolno\u015b\u0107. Jeste\u015bmy ofiarami siebie samych, wyobcowania, wzajemnej wrogo\u015bci, nienawi\u015bci i zag\u0142ady. Dzielimy t\u0119 ziemi\u0119. To nasz wsp\u00f3lny dom, odpowiedzialno\u015b\u0107, marzenie \u2013 i nasze przysz\u0142e wsp\u00f3lne wybawienie.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

13 grudnia 2012<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Xu Zhiyong jest prawnikiem, \u201eadwokatem praw\u201d, jednym z za\u0142o\u017cycieli niezale\u017cnego o\u015brodka badawczego Gongmeng<\/a> (\u201e<\/span>Otwarta Inicjatywa Konstytucyjna\u201d)<\/span><\/em>, kt\u00f3ry w\u0142adze kaza\u0142y zamkn\u0105\u0107 w 2009 roku za opublikowanie raportu krytykuj\u0105cego polityk\u0119 Chin w Tybecie<\/em>. <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W po\u0142udnie dziewi\u0119tnastego lutego 2012 roku przed klasztorem Dzamthang w miasteczku Barma, w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim Tybecie podpali\u0142 si\u0119 osiemnastoletni Nangdrol. Zostawi\u0142 list, w kt\u00f3rym napisa\u0142: \u201eStan\u0119 w ogniu dla dobra wszystkich Tybeta\u0144czyk\u00f3w\u201d. Nazywaj\u0105c Han\u00f3w, etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Chinach, \u201ediab\u0142ami\u201d, doda\u0142 jeszcze: \u201eNie da si\u0119 \u017cy\u0107 w tym ich diabelskim systemie i znosi\u0107 tortur, kt\u00f3re nie zostawiaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[26,33],"class_list":["post-8994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-polityka","tag-samospalenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8997,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8994\/revisions\/8997"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}