![\"\"](\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/IlhamTohti-Oser-AiWeiwei-19Maja2013-AmbasadaUSAPekin.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/p>\n
W przeddzie\u0144 pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych urodzin, 24 pa\u017adziernika Parlament Europejski nada\u0142 mu Nagrod\u0119 Sacharowa \u201eza wolno\u015b\u0107 my\u015bli\u201d; miesi\u0105c wcze\u015bniej otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Havla, kt\u00f3r\u0105 ustanowi\u0142o Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy.<\/p>\n
Ilham Tohti \u2013 profesor ekonomii i umiarkowany<\/a> dzia\u0142acz spo\u0142eczny, kt\u00f3rego jedyna zbrodnia polega\u0142a na krytykowaniu chi\u0144skich w\u0142adz za nieprzestrzeganie konstytucji i ustaw, gwarantuj\u0105cych przestrzeganie praw mniejszo\u015bci \u2013 zosta\u0142 aresztowany<\/a> w styczniu 2014 roku i osiem miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej skazany<\/a> na do\u017cywocie oraz przepadek mienia, co odebra\u0142o \u015brodki do \u017cycia jego \u017conie i synom. Postawione mu zarzuty by\u0142y zupe\u0142nie absurdalne<\/a> \u2013 zawsze opowiada\u0142 si\u0119 przeciwko separatyzmowi i krytykowa\u0142 \u201efanatyzm religijny\u201d, wini\u0105c za nie opresyjn\u0105 i kr\u00f3tkowzroczn\u0105 polityk\u0119 chi\u0144skich w\u0142adz. Przestrzega\u0142, \u017ce jej zaostrzanie doprowadzi do eskalacji protest\u00f3w \u2013 i prze\u015bladowa\u0144.<\/p>\n Trzy lata p\u00f3\u017aniej stanowisko sekretarza partii (czyli najwy\u017cszego namiestnika Pekinu) w Xinjiangu powierzono Chenowi Quanguo, kt\u00f3ry wcze\u015bniej pracowa\u0142 w Lhasie i natychmiast zaprowadzi\u0142 testowane na Tybeta\u0144czykach agresywne metody inwigilacji, kontroli i \u201ereedukacji politycznej\u201d oraz zacz\u0105\u0142 rozbudowywa\u0107 aparat bezpiecze\u0144stwa. W kwietniu 2017 roku Ujgurom zakazano pi\u0119tnastu \u201eprzejaw\u00f3w ekstremizmu\u201d (mi\u0119dzy innymi \u015blub\u00f3w w obrz\u0105dku religijnym, noszenia d\u0142ugich br\u00f3d czy nadawania dzieciom \u201eislamskich imion\u201d) oraz u\u017cywania ojczystego j\u0119zyka we wszystkich szko\u0142ach. \u201eZbyt religijnych\u201d i \u201epolitycznie niepewnych\u201d internowano \u2013 bez wyroku s\u0105du i \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci odwo\u0142ania. Wed\u0142ug oficjalnych danych w tym samym czasie liczba zatrzyma\u0144 w Xinjiangu wzros\u0142a o 731 procent (do ponad jednej pi\u0105tej w skali kraju).<\/p>\n Wed\u0142ug niezale\u017cnych szacunk\u00f3w w \u201eobozach reedukacyjnych\u201d \u2013 kt\u00f3rych istnieniu w\u0142adze chi\u0144skie zaprzecza\u0142y oficjalnie a\u017c do pa\u017adziernika 2018 roku \u2013 osadzono ju\u017c (miedzy innymi za \u201enieogl\u0105danie telewizji\u201d czy \u201enag\u0142e rzucenie palenia lub picia\u201d) co najmniej milion z 11 milion\u00f3w chi\u0144skich Ujgur\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ilham Tohti, ujgurski akademik odbywaj\u0105cy kar\u0119 do\u017cywotniego wi\u0119zienia za \u201eseparatystyczne pod\u017ceganie\u201d, zosta\u0142 uhonorowany najwa\u017cniejszymi europejskimi nagrodami dla obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,17],"tags":[26,58,59,22],"class_list":["post-9178","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-hfpc","tag-polityka","tag-swiat","tag-ujgurzy","tag-wyroki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9178"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10302,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9178\/revisions\/10302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}