Raz, pusty tron Dharmy: Szukti Lingka<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
M\u00f3wi wam co\u015b nazwa \u201eSzukti Lingka\u201d?<\/p>\n
Szukti<\/em> \u2013 to \u201etron Dharmy\u201d, a lingka<\/em> \u2013 \u201epark\u201d.<\/p>\n <\/p>\n W dawnych czasach Szukti Lingka<\/p>\n \u015bcieli\u0142a si\u0119 przed Potal\u0105. Soczy\u015bcie zielona,<\/p>\n pe\u0142na starych drzew z ga\u0142\u0119ziami<\/p>\n skr\u0119conymi niczym smoki,<\/p>\n kt\u00f3re przegl\u0105da\u0142y si\u0119 w stawach<\/p>\n poprzecinanych ma\u0142ymi mostkami.<\/p>\n Nieopodal wznosi\u0142 si\u0119 filar z Szolu,<\/p>\n wysoki, masywny, d\u017awigaj\u0105cy<\/p>\n tysi\u0105cletni\u0105 pami\u0119\u0107 wielko\u015bci imperium.<\/p>\n Tamten tron Dharmy uk\u0142adano<\/p>\n z nieskazitelnie p\u0142askich kamieni.<\/p>\n Ze szczelin musia\u0142y wyrasta\u0107<\/p>\n \u017ad\u017ab\u0142a trawy i \u0142ody\u017cki kwiat\u00f3w.<\/p>\n Nar\u0119cza innych znosi\u0142y w s\u0142odkiej mgle<\/p>\n t\u0142umy wiernych z bliska i daleka.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wizja z mojej wyobra\u017ani<\/p>\n rymuje si\u0119 z pami\u0119ci\u0105 starc\u00f3w.<\/p>\n Przed kilku laty przyprowadzi\u0142 mnie tu<\/p>\n potomek kr\u00f3lewskiego rodu,<\/p>\n przystojny m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3remu najwyra\u017aniej<\/p>\n nie starczy\u0142o karmy na wi\u0119cej.<\/p>\n Nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 tego widoku.<\/p>\n Zas\u0142ania\u0142 oczy dr\u017c\u0105cymi palcami<\/p>\n i ocieraj\u0105c \u0142zy, pokazywa\u0142, gdzie sta\u0142 tron.<\/p>\n Po parku nie zosta\u0142 nawet \u015blad.<\/p>\n Teraz by\u0142 betonowym placem,<\/p>\n upstrzonym czerwonymi lampionami,<\/p>\n masztami i ichnimi pomnikami.<\/p>\n Z wielkich i ma\u0142ych g\u0142o\u015bnik\u00f3w dudni\u0142a propaganda,<\/p>\n nowe s\u0142owa dopisane do starych melodii.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Jak znik\u0142 czcigodny tron,<\/p>\n majestatycznie wyczekuj\u0105cy po\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w i drzew<\/p>\n jeszcze w marcu pi\u0119\u0107dziesi\u0105tego dziewi\u0105tego?<\/p>\n Pyta\u0142am wszystkich: co si\u0119 sta\u0142o z tronem?<\/p>\n Emerytowany aparatczyk z lokalnej telewizji<\/p>\n wybuchn\u0105\u0142 p\u0142aczem. \u201eCzy wiesz, co to znaczy<\/p>\n t\u0119skni\u0107 za pami\u0119ci\u0105? Umiesz sobie wyobrazi\u0107<\/p>\n z\u0142amane serce?\u201d A potem powiedzia\u0142:<\/p>\n \u201eJego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 by\u0142 jeszcze dzieciakiem.<\/p>\n Ludzie kornie stali w kolejce do b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa,<\/p>\n ale ciekawo\u015b\u0107 by\u0142a silniejsza i podchodz\u0105c do tronu<\/p>\n podnosili g\u0142owy, \u017ceby na\u0144 spojrze\u0107,<\/p>\n a Gjal\u0142a Rinpocze, Drogocenny Zwyci\u0119zca<\/p>\n \u015bmia\u0142 si\u0119 do nich\u201d tak, \u017ce tej chwili<\/p>\n nie da si\u0119 zapomnie\u0107 i zostaje w cz\u0142owieku na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n A ja chodzi\u0142am i pyta\u0142am szeptem: s\u0142yszeli\u015bcie o tronie?<\/p>\n Pozna\u0142am m\u0142odego m\u0119\u017cczyzn\u0119,<\/p>\n kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Czonji Dziamphel<\/p>\n i przyszed\u0142 na \u015bwiat w ch\u0142opskiej chacie<\/p>\n nieopodal miejsca narodzin Songcena Gampo.<\/p>\n Mia\u0142 wielki talent, nikt inny<\/p>\n nie malowa\u0142 tak naszego raju utraconego.<\/p>\n Na jednym z ostatnich obraz\u00f3w,<\/p>\n kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142 przed tragiczn\u0105 \u015bmierci\u0105,<\/p>\n po\u015br\u00f3d szmaragdowych wzg\u00f3rz, bia\u0142ych chmur<\/p>\n i kilku nieistniej\u0105cych dom\u00f3w<\/p>\n na samym \u015brodku stoi pusty tron Dharmy.<\/p>\n Ozdobny, brzemienny wyczekiwaniem<\/p>\n niczym bujaj\u0105ce w pragnieniu balony.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Dwa, pusta komnata: Simczung<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pi\u0119\u0107 lilii rozkwita p\u00f3\u017an\u0105 noc\u0105.<\/p>\n Sk\u0142adam swoj\u0105 ofiar\u0119,<\/p>\n kiedy wszyscy \u015bpi\u0105 i nikt nie widzi pi\u0119kna tej chwili.<\/p>\n Wazon z kwiatami stawiam przed fotografi\u0105.<\/p>\n W wi\u0119kszo\u015bci pomieszcze\u0144 zakazane jest nawet to zdj\u0119cie.<\/p>\n W g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci.<\/p>\n Ci\u0105gle s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 fotografii. Sk\u0105d to si\u0119 bierze?<\/p>\n Pono\u0107 materiali\u015bci nie l\u0119kaj\u0105 si\u0119 niczego.<\/p>\n Otwarte lilie przynosz\u0105 ukojenie.<\/p>\n Spowita ich zapachem,<\/p>\n sk\u0142adam pok\u0142on, szepc\u0105c s\u0142owa modlitwy.<\/p>\n Przynajmniej ten pok\u00f3j nie jest ju\u017c pusty.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Widzia\u0142am wiele pustych komnat<\/p>\n w D\u017cokhangu, w Norbulingce, w Potali.<\/p>\n Jedna z nich nosi miano \u201eSimczung\u201d, szacownej \u201eSypialni\u201d.<\/p>\n Raz mnich, kt\u00f3rego zna\u0142am od lat, pokaza\u0142 mi klucz,<\/p>\n bez s\u0142owa wysun\u0105wszy go z wielkiego p\u0119ku.<\/p>\n Upewniwszy si\u0119, \u017ce nikt nie widzi,<\/p>\n otworzyli\u015bmy drzwi ukryte za \u017c\u00f3\u0142t\u0105 kotar\u0105.<\/p>\n Ci\u0119\u017cka wo\u0144 kadzid\u0142a zdawa\u0142a si\u0119 ukrywa\u0107 inny zapach.<\/p>\n Wyt\u0119\u017cy\u0142am pami\u0119\u0107, jakbym szuka\u0142a w niej<\/p>\n konturu postaci zmagaj\u0105cej si\u0119 z niewyobra\u017calnym brzemieniem.<\/p>\n Milcz\u0105cy mnich przywr\u00f3ci\u0142 mnie do rzeczywisto\u015bci<\/p>\n i wskaza\u0142 wzrokiem fresk z bodhisattwami<\/p>\n podziurawionymi w\u015bciek\u0142ymi pchni\u0119ciami bagnetu.<\/p>\n Przed pustym tronem Dharmy<\/p>\n le\u017ca\u0142 bia\u0142y khatak i kilka banknot\u00f3w z minionej epoki.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kilka dni temu kto\u015b przys\u0142a\u0142 mi piosenk\u0119<\/p>\n \u015bpiewan\u0105 przez dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w z Amdo.<\/p>\n \u201eTen, co wczoraj by\u0142 dzieckiem,<\/p>\n zdejmuje z nieba planety i uciera z nich barwnik,<\/p>\n kt\u00f3rym maluje jutro.<\/p>\n Ciska w niebo wszystkie przeszkody,<\/p>\n a niemy i g\u0142uchy \u015bwiat przygl\u0105da si\u0119 temu bez s\u0142owa\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n W p\u00f3\u0142nocnym Kangu jest \u015bwi\u0105tynia,<\/p>\n o kt\u00f3rej ma\u0142o kto wie. A w niej ukryte drzwi,<\/p>\n otwieraj\u0105ce si\u0119 przed nielicznymi.<\/p>\n Wszystko tu wyciska z oczu \u0142zy:<\/p>\n przepi\u0119knie rze\u017abiony stolik, pieczo\u0142owicie ustawione ofiary,<\/p>\n ciep\u0142e \u015bwiat\u0142o kryszta\u0142owej lampki<\/p>\n i para z\u0142otych pantofli przed \u015bnie\u017cnobia\u0142\u0105 wann\u0105.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Trzy, puste miasto: Lhasa<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Sta\u0144 tutaj.<\/p>\n Ilekro\u0107 tak stoj\u0119<\/p>\n \u201epo\u015brodku znikaj\u0105cego krajobrazu\u201d,<\/p>\n serce rozdziera mi krzyk sprzeciwu i buntu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Je\u015bli mamy to kiedy\u015b odczyni\u0107,<\/p>\n trzeba si\u0119 bardzo spieszy\u0107,<\/p>\n bo zaraz naprawd\u0119 b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pami\u0119tam tamt\u0105 jesie\u0144.<\/p>\n Stop, to musia\u0142a by\u0107 wczesna zima.<\/p>\n Zabrali\u015bmy klika sznur\u00f3w flag modlitewnych,<\/p>\n worki ja\u0142owcowego kadzid\u0142a i \u015bwie\u017co zmielonej<\/p>\n j\u0119czmiennej m\u0105ki, butelk\u0119 zbo\u017cowego wina.<\/p>\n Na wysoko\u015bci czterech tysi\u0119cy metr\u00f3w serce bije szybciej.<\/p>\n Nim nas zostawi\u0142, Rinpocze powiedzia\u0142:<\/p>\n \u201eNie ha\u0142asujcie i nie rozmawiajcie.<\/p>\n Usi\u0105d\u017acie i m\u00f3dlcie si\u0119 o wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Nas\u0142onecznione zbocze jest gor\u0105ce,<\/p>\n na ocienionym le\u017cy \u015bnieg.<\/p>\n Jezioro Lhamo Laco, klejnot w koronie Buddy,<\/p>\n kryszta\u0142owe zwierciad\u0142o w g\u0142\u0119bi doliny,<\/p>\n emanuje moc\u0105 tak namacaln\u0105, \u017ce zdaje si\u0119 nierzeczywiste.<\/p>\n Wok\u00f3\u0142 nie ma \u017cywej duszy, tylko ja i m\u00f3j m\u0119\u017cczyzna.<\/p>\n Ofiarowuj\u0119 wonny dym i trunek Palden Lhamo.<\/p>\n Potem przywi\u0105zujemy flagi do ska\u0142, \u017ceby wiatr<\/p>\n poni\u00f3s\u0142 w dal nasze \u017cyczenia i modlitwy.<\/p>\n Siadamy daleko od siebie, osobni. Skupiona,<\/p>\n wpatruj\u0119 si\u0119 jezioro. \u201eProsz\u0119, poka\u017c mi, co b\u0119dzie\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Nagle znik\u0105d pojawiaj\u0105 si\u0119 dwa kruki. Maj\u0105<\/p>\n czarne pi\u00f3ra, czarne szpony i czerwone dzioby.<\/p>\n Jeden siada z lewej, drugi z prawej strony.<\/p>\n Zn\u00f3w patrz\u0119 do \u015brodka, a g\u0142os z g\u0142\u0119bi wizji m\u00f3wi:<\/p>\n \u201eTo nie z\u0142y znak. Kruk jest wys\u0142annikiem Opiekunki\u201d.<\/p>\n Ptaki przechadzaj\u0105 si\u0119 powoli i spokojnie pokrakuj\u0105.<\/p>\n Nie spuszczam wzroku z jeziora. Z tafli<\/p>\n wy\u0142ania si\u0119 powoli posta\u0107 Czenrezika<\/p>\n z u\u015bmiechem pe\u0142nym wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n Cud, kt\u00f3rego nie oddadz\u0105 \u017cadne s\u0142owa.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kiedy zaczyna si\u0119 \u015bciemnia\u0107,<\/p>\n wracamy rami\u0119 w rami\u0119 do pustego od dekad miasta.<\/p>\n W oddali przemykaj\u0105 dwa jelenie,<\/p>\n jakby\u015bmy byli w mandali Kalaczakry.<\/p>\n Zreszt\u0105, kto wie?<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Moje serce \u2013 co \u0142\u0105czy<\/p>\n wielu powracaj\u0105cych \u2013 nie jest puste,<\/p>\n tylko przepe\u0142nione mi\u0142o\u015bci\u0105 i wsp\u00f3\u0142czuciem.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pekin, 4\u20135 lipca 2017, w osiemdziesi\u0105te drugie urodziny Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Raz, pusty tron Dharmy: Szukti Lingka \u00a0 M\u00f3wi wam co\u015b nazwa \u201eSzukti Lingka\u201d? Szukti \u2013 to \u201etron Dharmy\u201d, a lingka \u2013 \u201epark\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9202,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49,27,29,46],"class_list":["post-9200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama","tag-historia","tag-oser","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9200"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9211,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9200\/revisions\/9211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}