Ludzie pragn\u0105 \u017cy\u0107 ze sob\u0105 w zgodzie. Czuj\u0105 si\u0119 spe\u0142nieni tylko w relacjach pe\u0142nych mi\u0142o\u015bci. Wie o tym ka\u017cdy, wierz\u0105cy czy niewierz\u0105cy, i chyba nikt tego nie ukrywa.<\/p>\n
<\/p>\n
Mimo to ludzie bezustannie walcz\u0105. W wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw na szcz\u0119\u015bcie nie tocz\u0105 si\u0119 wojny, jeste\u015bmy jednak bardzo podzieleni. Nader cz\u0119sto wypowiadamy si\u0119 z pogard\u0105, filozoficzne spory zmieniaj\u0105 si\u0119 w walk\u0119, a osoby o najzwyczajniej odmiennych pogl\u0105dach postrzega si\u0119 jako \u201ewrog\u00f3w\u201d. Internet, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 platform\u0105 jedno\u015bci, zmieni\u0142 si\u0119 w aren\u0119 anonimowych atak\u00f3w.<\/p>\n
Stan ci\u0105g\u0142ego konfliktu przysparza stres\u00f3w i przykro\u015bci milionom ludzi. Czy jest jakie\u015b wyj\u015bcie?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie. I jak w przypadku wielu problem\u00f3w, kryzys jest jednocze\u015bnie sposobno\u015bci\u0105. W polaryzacji kie\u0142kuj\u0105 ziarna doskonalenia si\u0119 i duchowego rozwoju.<\/p>\n
Zacznijmy od tego, \u017ce rozwi\u0105zanie nie polega na zaprowadzeniu zgody powszechnej i ca\u0142kowitej jednomy\u015blno\u015bci. W posiadaniu odmiennych pogl\u0105d\u00f3w nie ma nic immanentnie z\u0142ego ani destrukcyjnego. Przeciwnie, w pluralistycznym spo\u0142ecze\u0144stwie r\u00f3\u017cnice zda\u0144 s\u0105 niezb\u0119dne i s\u0142u\u017c\u0105 do szukania najlepszych rozwi\u0105za\u0144. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego niezgadzania si\u0119 z innymi stanowi jedno z najwi\u0119kszych b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw nowoczesnej demokracji.<\/p>\n
Rozwi\u0105zanie (i sposobno\u015b\u0107 dla ka\u017cdego z nas) nie le\u017cy wi\u0119c w potakiwaniu, tylko w rozumieniu, jak si\u0119 nie zgadza\u0107 \u2013 i to nawet gdy spotykamy si\u0119 z nienawi\u015bci\u0105. Cenn\u0105 rad\u0119 znajdziemy w Przewodniku bodhisattwy<\/em> \u015aantidewy, indyjskiego mistrza buddyjskiego z VIII wieku: \u201eUci\u0105\u017cliwych istot nie da si\u0119 zliczy\u0107 ani tym bardziej pokona\u0107. Za to okie\u0142znawszy w\u0142asny gniew, w jednej chwili gromimy wszystkich wrog\u00f3w\u201d.<\/p>\n Jak w retorycznym pytaniu Lincolna: \u201eczy eliminuj\u0119 wrog\u00f3w, zmieniaj\u0105c ich w przyjaci\u00f3\u0142?\u201d, mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 w tej sentencji przewrotnej recepty na wygrywanie spor\u00f3w, ale to nieporozumienie. Pokonanie adwersarza nie wi\u0105\u017ce si\u0119 tu z wyrz\u0105dzaniem jakiejkolwiek krzywdy ani nawet z potocznie rozumianym zwyci\u0119stwem. Nie chcemy pozby\u0107 si\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego uwa\u017camy za wroga, tylko z\u0142udzenia<\/em>, \u017ce nim jest. A klucz do tego stanowi poskromienie w\u0142asnych negatywnych emocji.<\/p>\n Podej\u015bcie takie mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 wam nierealistyczne, niczym samodyscyplina przyswajana przez mnich\u00f3w latami rygorystycznej medytacji. Ale to nieprawda. Sta\u0107 na to ka\u017cdego bez wzgl\u0119du na wyznanie. Ca\u0142a tajemnica tkwi w okazywaniu dobrego serca, uprzejmo\u015bci i szczodro\u015bci \u2013 zw\u0142aszcza gdy traktuj\u0105 nas z lekcewa\u017ceniem albo nienawi\u015bci\u0105.<\/p>\n A co je\u015bli wcale nie czujecie si\u0119 dobrzy, mili i hojni? Mamy dla was dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107: nie szkodzi. Mi\u0119dzy bod\u017acem a reakcj\u0105 zawsze jest przestrze\u0144. Panowanie nad sob\u0105 sprowadza si\u0119 do zdolno\u015bci wybrania odpowiedzi. Nie musimy odwzajemnia\u0107 pogardy. Jako ludzie mo\u017cemy dokonywa\u0107 \u015bwiadomych wybor\u00f3w \u2013 i postanowi\u0107 post\u0119powa\u0107 etycznie.<\/p>\n Takie wybory przeobra\u017caj\u0105 nasze emocje. Mamy dzi\u015b naukowe dowody na to, co rozumiemy instynktownie: u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119, czujemy si\u0119 szcz\u0119\u015bliwsi, okazuj\u0105c wdzi\u0119czno\u015b\u0107 \u2013 lepsi, kochaj\u0105c \u2013 pe\u0142ni mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n Ka\u017cdy z nas mo\u017ce wyrwa\u0107 si\u0119 z kr\u0119gu nienawi\u015bci ju\u017c dzisiaj. Czujecie si\u0119 atakowani w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych? Odpowiadajcie \u017cyczliwie, rozbrajajcie cierpliwo\u015bci\u0105. Kto\u015b szydzi z bliskich wam os\u00f3b? B\u0105d\u017acie uprzejmi. Chcecie zrewan\u017cowa\u0107 si\u0119 za obelg\u0119? We\u017acie g\u0142\u0119boki oddech i zdob\u0105d\u017acie na wielkoduszno\u015b\u0107.<\/p>\n Jezus uczy\u0142: \u201emi\u0142ujcie waszych nieprzyjaci\u00f3\u0142\u201d. Sta\u0107 was na to, poniewa\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 jest postaw\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cecie wybra\u0107. A uczyniwszy to, z regu\u0142y przekonujecie si\u0119, \u017ce wcale nie mieli\u015bcie do czynienia z wrogiem.<\/p>\n Czy w ten spos\u00f3b mo\u017cna osuszy\u0107 rozlany ocean pogardy? Dobro\u0107 jest zara\u017aliwa. Podobnie jak szkodliwe, ludzie na\u015bladuj\u0105 te\u017c zachowania po\u017cyteczne. Wszyscy chcemy by\u0107 szcz\u0119\u015bliwsi i lepsi. Najlepiej przys\u0142u\u017cymy si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu propaguj\u0105c dobre wzorce. Zach\u0119cimy innych. Spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 powoli \u2013 i z pewno\u015bci\u0105 nie szybciej, ni\u017c nasze post\u0119powanie.<\/p>\n Pierwsz\u0105 okazj\u0105 do kulturowego leczenia ran \u2013 i zmieniania na lepsze w\u0142asnego \u017cycia \u2013 b\u0119dzie nast\u0119pna konfrontacja. Skorzystacie?<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Arthur C. Brooks jest prezesem American Enterprise Institute<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ludzie pragn\u0105 \u017cy\u0107 ze sob\u0105 w zgodzie. Czuj\u0105 si\u0119 spe\u0142nieni tylko w relacjach pe\u0142nych mi\u0142o\u015bci. Wie o tym ka\u017cdy, wierz\u0105cy czy niewierz\u0105cy, i chyba nikt tego nie ukrywa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49],"class_list":["post-9580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9582,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9580\/revisions\/9582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}