Dopiero dzi\u015b mia\u0142em chwil\u0119, \u017ceby spokojnie pomy\u015ble\u0107 i u\u0142o\u017cy\u0107 sobie to wszystko w g\u0142owie. Grzeje s\u0142o\u0144ce, \u0107wierkaj\u0105 wr\u00f3ble \u2013 wiosna.<\/p>\n
<\/p>\n
Wczoraj w restauracji, w kt\u00f3rej mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 co\u015b na wynos, wy\u017cali\u0142 si\u0119 mi starsza pani. \u201e\u0141atwo nie jest i wam, klientom\u201d, westchn\u0119\u0142a na koniec. Je\u015bli por\u00f3wna\u0107 t\u0119 epidemi\u0119 do burzy, na pewno nie jeste\u015bmy w epicentrum, ale i tu mocno wieje w oczy.<\/p>\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to historyczna chwila, kt\u00f3ra zapisze si\u0119 w dziejach ludzko\u015bci. Kryzys, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku roku w Wuhanie, rozla\u0142 si\u0119 na \u015bwiat, przybieraj\u0105c posta\u0107 globalnej pandemii. Wsz\u0119dzie radz\u0105 z ni\u0105 sobie inaczej z uwagi na kulturow\u0105 i narodow\u0105 specyfik\u0119. Wszystkim jednak brakuje masek i \u015brodk\u00f3w odka\u017caj\u0105cych.<\/p>\n
Jako jednostki te\u017c uczestniczymy w pandemii na sw\u00f3j spos\u00f3b. Ja wzi\u0105\u0142em urlop przed Nowym Rokiem, \u017ceby sp\u0119dzi\u0107 \u015bwi\u0119ta w domu. Wyje\u017cd\u017ca\u0142em z Lhasy rankiem 22 stycznia, na dzie\u0144 przed zamkni\u0119ciem Wuhanu i wywo\u0142anym przez to powszechnym napi\u0119ciem. Biegn\u0105c na poci\u0105g do Szigace, widzia\u0142em t\u0142um ziomk\u00f3w z po\u0142udniowego Tybetu, objuczonych walizami i torbami, prowadz\u0105cych dzieci i podtrzymuj\u0105cych senior\u00f3w. Wielu nie dosta\u0142o si\u0119 do obwieszonego lampionami poci\u0105gu, w kt\u00f3rym panowa\u0142a zabawowa atmosfera. Naprzeciw mnie siedzia\u0142a para z Amdo, ojciec i c\u00f3rka. On, ubrany po tybeta\u0144sku, nie wygl\u0105da\u0142 na pasterza, tylko emerytowanego robotnika. Ona, z przekrwionymi oczami i such\u0105 sk\u00f3r\u0105, sprawia\u0142a wra\u017cenie zm\u0119czonej \u017cyciem i przepracowanej, zaj\u0119tej robot\u0105 (z pewno\u015bci\u0105 nie w biurze) i rodzin\u0105 dzie\u0144 i noc.<\/p>\n
Na tym etapie nosi\u0142em ju\u017c ca\u0142y rynsztunek: mask\u0119, okulary, czapk\u0119. Maski mia\u0142o na sobie wielu pasa\u017cer\u00f3w, ale z pewno\u015bci\u0105 nie ka\u017cdy. Wszyscy wci\u0105\u017c byli jednak mili, odnosili si\u0119 do siebie z szacunkiem i typowo tybeta\u0144sk\u0105 uprzejmo\u015bci\u0105. W t\u0142umie wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 dwie kobiety z podw\u00f3jnymi maseczkami, kt\u00f3rych nie zdj\u0119\u0142y nawet na chwil\u0119. Fotel obok mnie d\u0142ugo by\u0142 wolny. W ko\u0144cu przysiad\u0142 na nim m\u0142ody cz\u0142owiek z wisz\u0105c\u0105 pod brod\u0105 mask\u0105, ewidentnie zb\u0119dnym dodatkiem.<\/p>\n
W Szigace natychmiast zacz\u0105\u0142em si\u0119 trz\u0105\u015b\u0107. Przez deszcz, kurz i piach wszystko jest tu zimne i szare. Jak przysta\u0142o na t\u0119 por\u0119 roku, miasto t\u0119tni\u0142o \u017cyciem i przed\u015bwi\u0105teczn\u0105 krz\u0105tanin\u0105. Wieczorem mia\u0142em spotkanie klasowe (pierwsze od uko\u0144czenia podstaw\u00f3wki), wi\u0119c czym pr\u0119dzej pobieg\u0142em na zakupy. Wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce b\u0119d\u0119 ch\u0142on\u0105\u0142 swojsk\u0105 atmosfer\u0119, lecz zaraz okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niczym si\u0119 to nie r\u00f3\u017cni od Lhasy. Gospodarka rynkowa ewidentnie sprowadza wszystko do wsp\u00f3lnego mianownika. Szybko po\u017cegnawszy si\u0119 z targiem, poszed\u0142em do apteki po maski. Nie mieli ju\u017c \u017cadnej, jednak uda\u0142o si\u0119 kupi\u0107 dziesi\u0119\u0107 w drogerii. P\u0142yn odka\u017caj\u0105cy znalaz\u0142em dopiero nast\u0119pnego dnia w innej aptece. Wzi\u0105\u0142em dziesi\u0119\u0107 butelek. Wieczorem zacz\u0119li\u015bmy oczywi\u015bcie od tego, niemniej w ko\u0144cu wszyscy doszli do wniosku, \u017ce nie dzieje si\u0119 nic strasznego. Potem by\u0142a ju\u017c tylko zabawa, picie i plotki. Mi\u0142o \u2013 ale w sumie te\u017c dziwnie.<\/p>\n
Pierwszego dnia Nowego Roku tybeta\u0144skie rodziny zasiadaj\u0105 za sto\u0142em, racz\u0105c si\u0119 owczym \u0142bem i p\u0142uckami oraz czangiem<\/em>, j\u0119czmiennym piwem. Raczej nie tak wyobra\u017cacie sobie szalon\u0105 zabaw\u0119!<\/p>\n Drugiego dnia Nowego Roku tybeta\u0144scy ch\u0142opi zbieraj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 klasztornego dziedzi\u0144ca i ogl\u0105daj\u0105 operowe perypetie Nangsy Obum. Ka\u017cda rodzina zna swoje miejsce, jakby by\u0142o ono szczeblem w drabinie spo\u0142ecznej. Graj\u0105 ci\u0105gle to samo przedstawienie, ale starych aktor\u00f3w zast\u0119puj\u0105 m\u0142odzi, wi\u0119c nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie dzieje.<\/p>\n Trzeciego dnia Nowego Roku og\u0142aszaj\u0105 przez uliczne g\u0142o\u015bniki, \u017ce wszystkie imprezy s\u0105 odwo\u0142ane i nie nale\u017cy si\u0119 nigdzie schodzi\u0107. To pierwszy skutek uderzenia skrzyde\u0142 wuha\u0144skiego motyla odczuwalny w naszej wiosce. Ch\u0142opi s\u0105 na to zupe\u0142nie nieprzygotowani \u2013 wstrz\u0105\u015bni\u0119ci i rozgoryczeni. Wyniesienie sto\u0142\u00f3w i krzese\u0142 z klasztornego dziedzi\u0144ca wcale nie jest proste, jednak klamka zapad\u0142a i wszystkie imprezy zostaj\u0105 odwo\u0142ane. Nast\u0119pnego dnia zamykaj\u0105 herbaciarnie, restauracje i gor\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a. Stanowczo, sprawnie.<\/p>\n Czwartego dnia Nowego Roku \u017cegnam si\u0119 z rodzinn\u0105 wiosk\u0105 i wracam do Lhasy. W poci\u0105gu wszyscy nosz\u0105 maski i maj\u0105 smutne miny. Ewidentnie nie po\u015bwi\u0119towali i martwi\u0105 si\u0119 tym, co ich czeka. Siedz\u0105ca naprzeciw starsza pani ci\u0105gle mnie pyta, czy wirus dotrze do Lhasy, i zaraz odpowiada sobie, \u017ce dzi\u0119ki b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwom tylu mnich\u00f3w i inkarnowanych lam\u00f3w na pewno nie wydarzy si\u0119 nic z\u0142ego. Uspakajam, \u017ce b\u0119dzie dobrze, ale na wszelki wypadek szybko dodaj\u0119, \u017ce Lhasa nie r\u00f3\u017cni si\u0119 niczym od reszty kraju, wi\u0119c ka\u017cdy musi si\u0119 pilnowa\u0107. Na stacji sprawdzaj\u0105 nas bardzo szczeg\u00f3\u0142owo, opuszczamy dworzec dopiero po godzinie. Wszystkim mierz\u0105 temperatur\u0119, przepytuj\u0105, spisuj\u0105 niezliczone dane.<\/p>\n