Tybet 2019

styczeń 2019

Niezależne źródła informują o nowej kampanii chińskich władz, które każą Tybetańczykom zastępować religijne wizerunki na domowych ołtarzach portretami przywódców partii komunistycznej i „oddawać im cześć”, strasząc utratą świadczeń.

Władze Czamdo (chiń. Changdu) w Tybetańskim Regionie Autonomicznym – nie zostawiając wyboru i każąc za to płacić – przenoszą do miast rolników i koczowników, których wcześniej przymusowo osiedlono.

Policja zatrzymuje i poddaje kilkudniowym przesłuchaniom – pytając głównie o „zagraniczne kontakty” – tybetańskich ekologów, którzy walczą z kłusownikami nielegalnie łowiącymi ryby w jeziorze Kuku-nor (tyb. Co Ngyn, chiń. Qinghai).

1 stycznia 2019

Najstarsza tybetańska uczelnia w Chinach – Tybetański Uniwersytet Minzu (we wcześniejszych oficjalnych przekładach „Mniejszości Etnicznych” albo „Narodowości”) w Xianyangu, w prowincji Shaanxi – przestaje prowadzić zajęcia w języku tybetańskim, nauczając po chińsku nawet tybetańskiej medycyny i zostawiając tylko jeden lektorat tybetańskiego (jako drugiego języka).

Władze Lhoki (chiń. Shannan) w Tybetańskim Regionie Autonomicznym zakazują uczniom udziału w „zajęciach pozalekcyjnych” (i, tradycyjnie już, „czynnościach religijnych”) podczas zimowych ferii.

3 stycznia 2019

„Pani przyjaźń, pomoc i solidarność w najtrudniejszym okresie długiej historii Tybetu były dla nas źródłem nadziei, inspiracji oraz siły w mozolnej, trudnej walce o sprawiedliwość i wolność”, Dalajlama gratuluje Nancy Pelosi ponownego objęcia fotela przewodniczącej Izby Reprezentantów.

Chińska sonda – jako pierwsza – ląduje na niewidocznej z Ziemi półkuli Księżyca. 

4 stycznia 2019

Tybetański fotograf Taszi Topgjal zdobywa najważniejszą indyjską nagrodę dziennikarską za fotoreportaż o zamiataczach ulic i czyścicielach kanałów.

7 stycznia 2019

Władze lokalne ogłaszają „zlikwidowanie problemu ubóstwa” w mieście Lhasa.

10 stycznia 2019

Władze lokalne podają, że Tybetański Region Autonomiczny przyjął w 2018 roku ponad 30 milionów turystów (wzrost o 31 procent).

12 stycznia 2019

Władze w Lhasie publikują doroczny „raport roboczy”, w którym – choć Chiny ostro krytykują Stany Zjednoczone za przyjęcie ustawy o „wzajemności w dostępie” – zapowiadają skrócenie czasu oczekiwania i zwiększenie liczby zezwoleń na wjazd do Tybetu.

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrzymuje Polaka i Chińczyka podejrzanych o współpracę z chińskimi służbami specjalnymi. Według polskich mediów „Weijing W. jest jednym z dyrektorów polskiego oddziału chińskiego koncernu telekomunikacyjnego Huawei, a Piotr D. to były wysoki rangą oficer ABW”. Anglojęzyczna przybudówka „Dziennika Ludowego” – oficjalnego organu Komunistycznej Partii Chin – oskarża Polskę o „wspieranie USA w walce z Huawei” i zapowiadają: „W tym momencie Chiny nie mogą być miękkie. Pekin nie będzie gnębił Warszawy – nie jest tego warta – ale musi zapłacić za zniewagę”.

13 stycznia 2019

Chińskie media informują, że w 2018 roku w Tybetańskim Regionie Autonomicznym „skazano” dwadzieścia pięć osób za „separatyzm lub finansowanie przestępstw, które stanowiły zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa”.

15 stycznia 2019

Komendantura więzienia Dongchuan w Silingu (chiń. Xining), w prowincji Qinghai uniemożliwia adwokatowi widzenie z Taszim Łangczukiem – społecznikiem skazanym na pięć lat pozbawienia wolności za upominanie się o poszanowanie konstytucyjnych praw Tybetańczyków i próbującym złożyć w terminie odwołanie od wyroku.

17 stycznia 2019

Indyjskie media, powołując się na dane agend tybetańskiej diaspory, informują o gwałtownym spadku liczby Tybetańczyków, którym udaje się dotrzeć do Indii. Władze chińskie przypisują zasługę sobie. Rządowe media podają dane straży granicznej Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, która twierdzi, że dzięki uruchomionemu w lipcu programowi „uszczelniania”, w drugim półroczu liczba prób nielegalnego przekroczenia granicy spadła o 79 procent. Władze miały też        „zmotywować 16 tysięcy funkcjonariuszy policji do złożenia wizyt w 21 tysiącach gospodarstw w pasie przygranicznym oraz spisania 48 tysięcy przybyszów z innych regionów”.

18 stycznia 2019

Schorowany i okaleczony Czokji – mnich z Sertharu (chiń. Seda) w Sichuanie, skazany w czerwcu 2015 roku na cztery lata pozbawienia wolności za chodzenie w koszulce z napisem „Osiemdziesiąte urodziny”, co sąd uznał za podżeganie do separatyzmu – zostaje warunkowo zwolniony z więzienia.

20 stycznia 2019

W Szigace (chiń. Rigaze / Xigaze) otwarty zostaje nowy „ośrodek edukacji politycznej” dla tysięcy partyjnych aparatczyków, delegowanych – w celu „strzeżenia stabilizacji oraz zwalczania separatyzmu i wpływów Dalaja” – do tybetańskich osad, klasztorów i szkół. Według oficjalnych zapowiedzi po „paramilitarnym szkoleniu i całkowitym przeobrażeniu ideologicznym”, ludzie ci będą „rwać korzenie, więzi i relacje” w społeczeństwie tybetańskim.

23 stycznia 2019

„Dzinpa” Pemy Cetena otrzymuje sześć nominacji – między innymi dla najlepszego filmu i reżysera – do Azjatyckiej Nagrody Filmowej.

28 stycznia 2019

Ministerstwo spraw zagranicznych Kanady wystosowuje oświadczenie, w którym wyraża „głębokie zaniepokojenie naruszaniem praw człowieka w Tybecie”.

Wang Quanzhang – ostatni z ponad stu zatrzymanych w „czarny piątek” (2015) działaczy społecznych i „adwokatów praw” – po ponadtrzyletnim „śledztwie” i procesie, podczas którego „zwolnił” obrońcę z urzędu, zostaje skazany na cztery i pół roku więzienia za działalność „wywrotową”.

Telewizja w Lhasie emituje film propagandowy, opowiadający o karaniu tybetańskich aparatczyków za naruszanie partyjnej dyscypliny – między innymi „czczenie ukrytych w jaskini przedmiotów związanych z Dalajlamą”.

7 lutego 2019

Tybet – tuż przed Syrią, z jednym punktem na sto możliwych – zamyka „światowy ranking wolności” organizacji Freedom House.

8 lutego 2019

Akademia Nauk Społecznych w Pekinie publikuje raport i ranking chińskich miast, w którym Lhasa zajmuje pierwsze miejsce w kategorii „bezpieczeństwa publicznego”.

12 lutego 2019

Nancy Pelosi, przewodnicząca Izby Reprezentantów, przyjmuje na Kapitolu prezydenta Centralnej Administracji Tybetańskiej i inauguruje obchody sześćdziesięciolecia diaspory.

15 lutego 2019

W związku z newralgicznymi marcowymi rocznicami władze chińskie tradycyjnie już (ale po raz pierwszy z amerykańską ustawą o „wzajemności” w tle) zamykają Tybetański Region Autonomiczny (TRA) przed cudzoziemcami. Według pracowników biur podróży zakaz ma obowiązywać do 1 kwietnia.

28 lutego 2019

Władze Tybetańskiego Regionu Autonomicznego oferują nagrody w wysokości do 300 tysięcy yuanów (167 tys. PLN) za „zgłaszanie nielegalnych treści w internecie”.

marzec 2019

Władze w Markhamie (chiń. Mangkang) uzależniają przyznawanie świadczeń od „postawy” politycznej. Tybetańczycy, którzy ubiegają się o dotacje i zapomogi, „muszą ślubować posłuszeństwo Komunistycznej Partii Chin oraz recytować z pamięci nazwiska najważniejszych chińskich przywódców i hymn państwowy”.

1 marca 2019

Kanadyjska policja wszczyna dochodzenie w sprawie tysięcy listów z pogróżkami („obyś zdechła młodo”, „na twojej kulce jest napis Made in China”, „zlikwidujemy ciebie i twoją rodzinę” itd.) wysyłanych do Czimi Lhamo – Tybetanki, której wybór na przewodniczącą studenckiego zrzeszenia w Scarborough wywołał lawinę „spontanicznych” protestów Chińczyków.

Wprowadzanie „nadzwyczajnych środków bezpieczeństwa”, czyli restrykcji i szykan we wszystkich regionach Tybetu przed „newralgicznymi” marcowymi rocznicami.

3–15 marca 2019

Doroczne posiedzenia XIII Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK) oraz Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL), zdominowane kwestią budowania „średniozamożnego społeczeństwa” (chiń. xiaokang) oraz ochroną danych osobowych i „sztuczną inteligencją”.

5 marca 2019

Władze chińskie ogłaszają nową kampanię „edukacji politycznej” w Lhoce (chiń. Shannan). Mają ją prowadzić „głównie” mnisi i mniszki, którzy od zeszłego roku przechodzili kolejno kampanie „zaszczepiania ducha XIX Zjazdu Komunistycznej Partii Chin”, „edukacji konstytucyjnej i wzmacniania przekonań politycznych”, „edukacji prawnej i nowych obowiązków” i wreszcie inauguracji pięcioletniego programu „socjalistycznego kształcenia i sinizacji duchownych”, który sprawia wrażenie „ostatecznego rozwiązania” problemu religii w Chińskiej Republice Ludowej.

6 marca 2019

Wu Yingjie, chiński sekretarz partii w Lhasie, informuje zagranicznych dziennikarzy, że Dalajlama „nigdy nie zrobił nic dobrego” dla Tybetańczyków, którzy „kochają nie jego, a zapewniającą dostatek partię komunistyczną”. Go Khok, szef administracji w Lhasie, dodaje, że dzięki „stanowczemu zwalczaniu wpływów kliki Dalaja” liczbę wiernych i obrzędów religijnych w stolicy Tybetu udało się „ograniczyć do niespełna dziesięciu procent”.

7 marca 2019

Ngałang Gjalcen – mnich wydalony z klasztoru Rongpo w Nagczu (chiń. Naqu), w Tybetańskim Regionie Autonomicznym i uprowadzony przez policję w lutym 2015 roku – zostaje zwolniony z więzienia Drapczi po odbyciu pełnej kary trzech lat pozbawienia wolności.

10 marca 2019

W sześćdziesiątą rocznicę wybuchu powstania w Lhasie władze chińskie organizują w mieście wielką paradę sił policyjnych, bojowych wozów piechoty i czołgów. „Przerazimy i zastraszymy wrogie siły oraz separatystów – mówi szef Sztabu Strzeżenia Stabilności, generał Ding Yexen. – Wykurzymy z ostatniej kryjówki”.

13 marca 2019

Władze ogłaszają nową kampanię w lhaskim klasztorze Sera: mnisi mają „praktykować religię poprzez zwalczanie separatyzmu” oraz „odpłacać za szczodrość Pekinu dla Tybetu wiernością i miłością do najwyższych przywódców Komunistycznej Partii Chin”.

15 marca 2019

Tybetańskie źródła podają, że pięćdziesięciosiedmioletni Lodo Gjaco – który bity i torturowany, spędził już w chińskich więzieniach 21 lat – został skazany przez sąd ludowy w Sogu (chiń. Suo) na karę 18 lat pozbawienia wolności za nagranie i opublikowanie w internecie apelu o pokój na świecie „inspirowanego naukami Jego Świątobliwości Dalajlamy”. Jego żonę skazano na dwa lata za włączenie kamery.

17 marca 2019

Odpierając zarzuty o internowanie ponad miliona Ujgurów, Pekin ogłasza, że zatrzymał w Xinjiangu „13 tysięcy terrorystów”.

18 marca 2019

Rządowe media informują o rozpoczęciu trzymiesięcznej kampanii, której celem jest sprawdzenie, czy aparatczycy z Qinghai bogacili się na „bardzo drogich i rzadkich zasobach naturalnych”: jarca gumbu, osiągających astronomiczne ceny tybetańskich maczużnikach, oraz jadeicie kunluńskim.

19 marca 2019

Media podają, że Tybetański Region Autonomiczny przyjął „rekordową liczbę turystów w sezonie zimowym”: 2,46 mln osób, o ponad 84 procent więcej niż rok wcześniej.

22 marca 2019

Władze w Pekinie – zaniepokojone starzeniem się wsi i rosnącą przepaścią między bogatymi miastami a ubożejącą prowincją – zapowiadają wysłanie w teren „ponad dziesięciu milionów ochotników” (czyli studentów) w ciągu trzech lat.

Przywódcy Unii Europejskiej apelują o wyzbycie się „naiwności” w relacjach z Chinami.

23 marca 2019

Włochy – jako pierwszy kraj zachodnioeuropejski i członek G7 – przystępują formalnie do chińskiego projektu „pasa i szlaku”, który UE i USA określają mianami „pułapki długów” i „nowego kolonializmu”.

25 marca 2019

Ponad 30 tysięcy mnichów i mniszek z Tybetańskiego Regionu Autonomicznego zdaje „egzamin ze znajomości przepisów i prawa”.

Zgodnie z wymogami obowiązującej od grudnia ustawy o „wzajemności” Departament Stanu przedstawia raport, w którym oskarża Chiny o „systematyczne ograniczanie dostępu” do Tybetu amerykańskim dyplomatom, dziennikarzom i zwykłym turystom.

30 marca 2019

Demonstracja nepalskich buddystów przeciwko wypowiedzi posła partii komunistycznej (i byłego ministra), który twierdzi, że khataki (ofiarne – i jakoby tybetańskie – szarfy) „obrażają uczucia Chińczyków”.

31 marca 2019

Władze chińskie kończą program przymusowych przesiedleń w Gondzio (chiń. Gongjue), eksmitując ostatnie, opierające się od niemal roku rodziny do sąsiedniej prefektury Kongpo (chiń. Lingzhi).

kwiecień 2019

Władze chińskie zamykają dla turystów tonący w śmieciach obóz bazowy pod Everestem.

Ogłoszenie zakazu przyjmowania nowych adeptów do obozowiska klasztornego Larung Gar w Sertharze (chiń. Seda), którym po wydaleniu tysięcy „nadliczbowych” duchownych i wyburzeniu ich domów od ponad roku kierują bezpośrednio partyjni aparatczycy.

2 kwietnia 2019

Sonam – magistrant z Lanzhou – zostaje zatrzymany na terenie Uniwersytetu Minzu z powodu opublikowanej i szeroko komentowanej w internecie pracy egzaminacyjnej o zmniejszaniu się liczby etatów dostępnych dla Tybetańczyków.

4 kwietnia 2019

Aparatczyk z Pośredniego Sądu Ludowego prefektury Nagczu zasłania się „tajemnicą państwową”, odmawiając zagranicznemu dziennikarzowi odpowiedzi na pytanie, jakie przestępstwo popełnił Lodo Gjaco, którego skazano na 18 lat więzienia za nagranie i opublikowanie w internecie „apelu o pokój na świecie”.

5 kwietnia 2019

Jego Świątobliwość Dalajlama (wspólnie z Emory University jako głównym partnerem) inauguruje w Delhi globalny program SEE – kształcenia Społecznego, Emocjonalnego i Etycznego, czyli, to często ujmuje, „higieny psychicznej”.

9 kwietnia 2019

Tybet otwiera „pierwsze międzykontynentalne połączenie”: Lhasa–Helsinki.

15 kwietnia 2019

Sąd ludowy w Rebgongu (chiń. Tongren) w prowincji Qinghai skazuje na kary od trzech do siedmiu lat więzienia dziewięciu Tybetańczyków, których uznaje winnymi założenia „złej organizacji” i „zakłócania porządku poprzez mobilizowanie mas”, czyli próby uzyskania odszkodowania za pastwiska przejęte przez władze lokalne.

18 kwietnia 2019

Parlament Europejski przyjmuje rezolucję, w której potępia naruszanie praw mniejszości – w tym Tybetańczyków – w Chinach.

22 kwietnia 2019

Chińskie media informują o ukaraniu 1035 aparatczyków – w tym 83 z Tybetańskiego Regionu Autonomicznego – za spowodowanie „szkód w środowisku naturalnym”.

26 kwietnia 2019

Pema Łangczen z Kardze (chiń. Ganzi) w Sichuanie, zatrzymany przez policję za publiczne odśpiewanie tybetańskiego hymnu w 2016 roku, umiera w szpitalu, „nie odzyskawszy zdrowia po torturach”.

29 kwietnia 2019

Policja zatrzymuje czterech mężczyzn, z których jeden – dwudziestoletni Łangczen – woła publicznie o „uwolnienie Panczenlamy” w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan.

maj 2019

Władze prefektury Golog (chiń. Guoluo) w prowincji Qinghai zakazują nauczania po tybetańsku wszystkich przedmiotów poza lekcjami języka tybetańskiego w klasach pierwszych. W tym samym czasie ogłoszona zostaje kampania „zwalczania czarnych sił” – głównie nielegalnego hazardu i „wyłudzeń” – której pierwszymi ofiarami padają byli więźniowie polityczni i działacze społeczni.

Władze chińskie po raz kolejny wydalają duchownych z wielkiego obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan. Nowa kampania wymierzona jest w mnichów i mniszki, którzy przybyli do kompleksu spoza Sichuanu.

Władze chińskie ogłaszają kolejną kampanię „zwalczania zdjęć Dalajlamy” w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan, „strasząc nie tylko grzywnami dla winnych, ale i odbieraniem ziemi sołtysom”.

Władze lokalne w Nangczenie (chiń. Nangqian), w prowincji Qinghai informują o skazaniu 21 Tybetańczyków – za „uzurpowanie lokalnej kontroli politycznej”, czyli przede wszystkim walkę ze skorumpowanymi urzędnikami – w ramach ogólnokrajowej kampanii tępienia „czarnych i złych sił”.

1 maja 2019

Rząd Nepalu nakazuje kierownictwu RSS – największej i najstarszej agencji informacyjnej w kraju – wszczęcie „dochodzenia” w sprawie opublikowania notki o powrocie Jego Świątobliwości Dalajlamy do Dharamsali (gdyż „drażliwy temat” mógł zakłócić przebieg wizyty prezydenta Bhandari w Chinach).

Międzynarodowy zespół uczonych stwierdza, że żuchwa odnaleziona przez buddyjskich mnichów w jaskini, w Labrangu (chiń. Xiahe), w prowincji Gansu jest najlepiej zachowaną skamieliną denisowian – i dowodem na to, że ten gatunek człowieka zamieszkiwał ziemie tybetańskie ponad 160 tysięcy lat temu.

Władze prowincji Qinghai – „wzorem Xinjiangu”, w którym w ciągu ostatnich dwóch lat bezterminowo internowano (w trybie administracyjnym, bez orzeczenia sądu i żadnej możliwości odwołania) ponad milion Ujgurów w obozach reedukacji politycznej – ogłaszają „robocze zasady promowania jedności etnicznej i postępu”, wspierające między innymi „mieszane małżeństwa” i pracowników napływowych. Nowe przepisy penalizują też  „wygłaszanie komentarzy oraz rozpowszechnianie i zbieranie informacji, które nie służą jedności etnicznej”.

2 maja 2019

Konsultant kanadyjskiego wywiadu stwierdza, że rozsyłanie gróźb („obyś zdechła młodo”, „na twojej kulce jest napis Made in China”, „zlikwidujemy ciebie i twoją rodzinę” itd.) do Czimi Lhamo – Tybetanki wybranej przewodniczącą stowarzyszenia studenckiego w Toronto – „zainicjowali chińscy dyplomaci”.

6 maja 2019

Chińska marynarka wojenna nadaje nazwę „Lhasa” jednemu z nowych niszczycieli typu 055.

7 maja 2019

ChRL – która w ciągu ostatnich dwóch lat internowała ponad milion Ujgurów w obozach reedukacji politycznej – zostaje „wybrana przez aklamację” (jako jedynym kandydat z Azji) do oenzetowskiego Stałego Forum do spraw Ludności Rdzennej.

8 maja 2019

Dwudziestoletni Łangczen, zatrzymany za publiczne wołanie o uwolnienie Panczenlamy, zostaje skazany na cztery i pół roku więzienia za „ostentacyjne łamanie prawa” przez sąd ludowy w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan. Jego ciotka Acza Dolkar spędzi w więzieniu rok i trzy miesiące za „rozpowszechnienie informacji” o tym, co zrobił.

„Chiny próbują wydrzeć serce tybetańskiej tożsamości, zastępując naszą religię i kulturę zaaprobowanym i kontrolowanym przez reżim erzacem”, mówi na konferencji w niemieckim Bundestagu Kelsang Gjalcen, były Specjalny Wysłannik Dalajlamy.

13 maja 2019

Władze lokalne w prowincji Guangxi nakazują – pod groźbą rozbiórki – przywrócić „chiński charakter” świątyni buddyjskiej Anfu, w której wzniesiono tybetański czorten i młyn modlitewny. Tydzień później podobne polecenia otrzymują świątynie buddyjskie w okręgu Weibin prowincji Shaanxi. Z miejsc kultu mają zniknąć „tybetańskie motywy”, takie jak „wadżry, młyny z mantrami i flagi modlitewne”.

14 maja 2019

Władze okręgu Gepasumdo (chiń. Tongde) w Qinghai ogłaszają program „parowania” pasterzy i chłopów z członkami partii, którzy mają wprowadzać się do tybetańskich domów, by „pomagać w walce z ubóstwem”.

15 maja 2019

Znana indyjska dziennikarka Sonia Singh pisze, że Dalajlama powiedział jej, iż w 2014 roku „poprosił o spotkanie” ze składającym wizytę w Delhi prezydentem Xi Jinpingiem, który „zgodził się”, ale nie dopuściły do tego „Indie”.

Nepalski dziennik informuje o dochodzeniu w sprawie dwóch posłów, którzy mieli naruszyć zasadę „jednych Chin”, „potajemnie” uczestnicząc w poświęconej Tybetowi międzynarodowej konferencji parlamentarzystów w Rydze (7–10 maja).

16 maja 2019

Prezydent Putin mówi dziennikarzom, że „Dalajlama nie ma zakazu wstępu do Rosji (niemniej nie żyje w niej wielu buddystów)”.

17 maja 2019

Tajwan jako pierwszy kraj w Azji legalizuje małżeństwa osób tej samej płci.

19 maja 2019

Pięciu Specjalnych sprawozdawców ONZ domaga się od Chin wyjaśnień w sprawie dziewięciorga Tybetańczyków, skazanych w 2016 roku na kary od 5 do 14 lat więzienia w związku z obchodami osiemdziesiątych urodzin Dalajlamy.

25 maja 2019

Wang Yang – przewodniczący Ogólnochińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (OLPKK), numer cztery w strukturach Komunistycznej Partii Chin – składa wizytę w Kardze (chiń. Ganzi), w Sichuanie i wzywa Tybetańczyków do „metodycznego sinizowania buddyzmu” oraz „zwalczania separatyzmu, utrzymywania normalnych praktyk religijnych i ulżenia najuboższym”.

26 maja 2019

Chiny zamykają nagle granicę dla mieszkańców nepalskiej Humli, w której wiele osób utrzymywało się z handlu, korzystając z rocznych zezwoleń. Według lokalnych mediów „pretekstem” ma być zabicie Chinki przez Nepalczyka.

29 maja 2019

Otwarcie (zamkniętego po tragicznym trzęsieniu ziemi w Nepalu w 2015 roku) przejścia granicznego Kodari–Zhangmu dla przewozów towarowych.

30 maja 2019

Premier Modi, który w 2014 roku sygnalizował „nowe otwarcie” w relacjach z Pekinem, zapraszając na ceremonię zaprzysiężenia politycznych przywódców tybetańskiej diaspory, nie powtarza tego gestu po drugim zwycięstwie wyborczym.

1 czerwca 2019

Ministerstwo rolnictwa Nepalu informuje, że Chiny – zmieniając bieg rzek – zagarnęły co najmniej 36 hektarów nepalskiego terytorium przy granicy z Tybetem.

6 czerwca 2019

Pekin informuje, że Gjalcen Norbu, „chiński Panczen”, w połowie maja złożył „pierwszą zagraniczną wizytę” w Tajlandii.

7 czerwca 2019

Bhutan nowelizuje kodeks karny i dekryminalizuje stosunki homoseksualne.

9 czerwca 2019

Największe demonstracje od przyłączenia w 1997 roku: milion osób wychodzi na ulice Hongkongu w proteście przeciwko projektowi ustawy, zezwalającej na ekstradycję podejrzanych i sądzenie ich w Chinach właściwych.

11 czerwca 2019

Tybetańskie źródła podają, że w ciągu kilku tygodni władze chińskie wydaliły trzy i pół tysiąca duchownych z obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan.

12 czerwca 2019

Ponad sześć tysięcy osób „ofiarowuje muzykę” przed głównym klasztorem Kałmucji w intencji długiego życia i dobrego zdrowia Jego Świątobliwości Dalajlamy.

16 czerwca 2019

Kolejne wielotysięczne demonstracje w Hongkongu z żądaniem całkowitego wycofania („przełożonego” po wcześniejszych protestach) projektu ustawy ekstradycyjnej do Chin.

22 czerwca 2019

Nepalskie służby imigracyjne – „na prośbę ambasady Chin” – zatrzymują na lotnisku i odsyłają do Stanów Zjednoczonych imiennika Penpy Ceringa, który (jako wpływowy polityk tybetańskiej diaspory i były przewodniczący emigracyjnego parlamentu) figuruje na „czarnej liście” Pekinu.

24 czerwca 2019

Gjalcen Norbu, „chiński” Panczen, zostaje mianowany przewodniczącym lokalnego oddziału Ogólnochińskiego Stowarzyszenia Buddyjskiego w Tybetańskim Regionie Autonomicznym.

25 czerwca 2019

Ponad czterdziestu pieśniarzy z całego Tybetu bierze udział w „nieoficjalnym” koncercie zorganizowanym z okazji urodzin Karmapy w Chengdu.

Nepalski poseł, który miał w maju naruszyć zasadę „jednych Chin”, „potajemnie” uczestnicząc w poświęconej Tybetowi międzynarodowej konferencji parlamentarzystów w Rydze, zostaje zamieszony przez swoją partię.

3 lipca 2019

Międzynarodowe media ujawniają, że chińska straż graniczna potajemnie instaluje szpiegujące aplikacje w telefonach zagranicznych turystów w Xinjiangu.

6 lipca 2019

W Dzoge (chiń. Ruoergai), w Sichuanie policja zatrzymuje na dziesięć dni pięćdziesięcioletniego Rinso, który udostępnił w internecie zdjęcie Dalajlamy.

9 lipca 2019

Kiedy tzw. „wolny świat” dbał choćby o pozory zainteresowania losem prześladowanych w Chinach, przed spotkaniami na szczycie (zwłaszcza z prezydentami Stanów Zjednoczonych) Pekin był zmuszony do wykonywania gestów „dobrej woli”, dzięki którym wolność odzyskało kilkoro najbardziej znanych więźniów politycznych, między innymi Wei Jingsheng, Ngałang Czophel, Harry Wu, Xu Wenli czy Ngałang Sangdrol. Po latach zwyczaj ten udało się przywrócić dyplomacji polskiej, ostatnimi czasy często krytykowanej za lansowanie relatywizmu standardów praw człowieka. Jak informują media, w dniu przyjazdu do Warszawy ministra spraw zagranicznych ChRL wyszedł na wolność „Piotr D., były wysoki rangą funkcjonariusz ABW podejrzany o szpiegostwo na rzecz Chin”. Po spotkaniu Wanga Yi z ministrem Czaputowiczem chińskie media pisały, że Warszawa „nie wykluczy koncernu Huawei z budowy 5G”, choć temat ten w ogóle nie pojawiał się w komunikatach publikowanych przed wizytą. Na koniec pan Wang wyraził nadzieję, że Polska „doceni zaufanie Chin”, które jest rzeczą niezwykle „cenną”.

14 lipca 2019

Wang Sheng, dyrektor gabinetu Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, ostrzega Indie przed „mieszaniem się w proces selekcji następnego Dalajlamy”.

18 lipca 2019

Tybetańskie źródła informują, że „w ostatnich dniach” władze chińskie wywiozły 3600 mnichów i mniszek z wielkiego obozowiska klasztornego Jaczen Gar w okręgu Paljul (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan. Wraz z wydalonymi w maju – których część internowano i poddano „reedukacji politycznej” – liczba duchownych, zmuszonych tego lata do opuszczenia jednego z najważniejszych ośrodków studiów i praktyk buddyjskich w Tybecie, przekroczyła siedem tysięcy.

19 lipca 2019

Nima Lhamo – siostrzenica Tulku Tenzina Delka, słynnego lamy, który zmarł w chińskim więzieniu, skazany w pokazowym procesie za niepopełnione zbrodnie – składa wizytę w Białym Domu w towarzystwie przedstawicieli innych prześladowanych grup religijnych i prosi prezydenta Trumpa o pomoc dla Tybetańczyków.

Władze chińskie, które w ciągu dwóch miesięcy wydaliły (internowały i poddały reedukacji) ponad siedem tysięcy duchownych z wielkiego obozowiska klasztornego Jaczen Gar w prowincji Sichuan, rozpoczynają wyburzanie ich domów.

21 lipca 2019

Tybetańskie źródła informują o rewizjach, „licznych” pobiciach i zatrzymaniach za posiadanie zdjęć Dalajlamy i udział w modłach o jego długie życie w dwóch „subsydiowanych osiedlach” w Paljulu (chiń. Baiyu), w prowincji Sichuan.

24 lipca 2019

Jego Świątobliwość – który przy okazji nazywa siebie „najbardziej potrzebnym, lecz i najsmutniejszym” Dalajlamą – zapowiada, że odrodzi się Indiach, „nie w chińskich rękach”, bo tak każe logika kontynuacji dzieła poprzednika.

25 lipca 2019

Dalajlama przyjmuje w Dharamsali liderów (rządzącej) Demokratycznej Partii Postępowej z Tajwanu.

26 lipca 2019

Jonten Rabgje z Czigdrilu (chiń. Jiuzhi) w prowincji Qinghai – skazany w 2015 roku na sześć lat pozbawienia wolności za „słuchanie zakazanych informacji zagranicznych rozgłośni radiowych” – zostaje przedterminowo zwolniony z więzienia za „dobre sprawowanie i ciężką pracę”.

29 lipca 2019

Huang Qi, aresztowany przed trzema laty twórca portalu publikującego informacje o naruszeniach praw człowieka w Chinach, zostaje skazany na 12 lat więzienia.

30 lipca 2019

Lobsang Thabke, zatrzymany w zeszłym roku trzydziestosiedmioletni mnich i wychowanek przyklasztornej szkoły, zostaje skazany na cztery lata więzienia. Nie wiadomo, o co go oskarżano i gdzie odbywa karę. Tybetańskie źródła informują o uprowadzeniu dwóch innych duchownych klasztoru Kirti w Ngabie (chiń. Aba), w prowincji Sichuan.

sierpień 2019

Niezależne źródła informują, że w ramach ogłoszonej w zeszłym roku kampanii „sinizacji religii” władze lokalne usuwają „wolno stojące” posągi buddyjskie w różnych prowincjach Chin właściwych.

1 sierpnia 2019

Adwokaci informują, że komendantura więzienia Dongchuan w Xiningu (tyb. Siling) po raz kolejny uniemożliwiła im widzenie (a co za tym idzie, także złożenie apelacji) z Taszim Łangczukiem – społecznikiem, skazanym na pięć lat pozbawienia wolności za upominanie się o konstytucyjne prawa Tybetańczyków.

Władze chińskie informują o zakończeniu programu – przymusowych – przesiedleń w okręgu Pasze (chiń. Basu), w Czamdo (chiń. Changdu). Tybetańczycy od lat skarżyli się tam na brak informacji, konsultacji i możliwości odwołania oraz zaniżone odszkodowania i korupcję wśród urzędników, układających się z deweloperami i przemysłem wydobywczym.

2 sierpnia 2019

Komitet KPCh w Lhasie wydaje rozporządzenie, zakazujące – po raz pierwszy na piśmie – praktyk religijnych wszystkim emerytowanym pracownikom sektora państwowego, jednocześnie każąc sporządzić listę osób, które odwiedzają świątynie, oraz zaproponować, jak je ukarać.

7 sierpnia 2019

Prof. Min Qingwen, dyrektor Ośrodka Dziedzictwa Naturalnego i Kulturalnego w Chińskiej Akademii Nauk, wzywa władze w Pekinie do niewysiedlania tybetańskich koczowników – jako odwiecznych strażników ekosystemu – z parków narodowych.

8 sierpnia 2019

„Jeden człowiek, jedna karta”: władze TRA formalnie inaugurują (wprowadzaną od początku roku) „kartę ubezpieczenia społecznego”, która „pełni wiele funkcji”, pomagając między innymi w „prowadzeniu rachunków bankowych, konsumpcji, płatnościach, przejazdach i korzystaniu z opieki zdrowotnej”, i wraz z policyjnym aparatem inwigilacji oraz testowanym systemem „kredytu społecznego” umożliwia totalną inwigilację i kontrolę całej populacji.

20 sierpnia 2019

„Przygotowując się do ewentualnych działań wojennych na Płaskowyżu, Chiny po raz pierwszy użyły najpotężniejszego uzbrojenia, między innymi czołgów Typ 99A oraz robotów bojowych, podczas ćwiczeń w krainie śniegu”, informuje rządowa telewizja CCTV.

23 sierpnia 2019

Chińska policja zatrzymuje w bazie pod Czomolungmą i poddaje dwudniowym przesłuchaniom dziesięcioro hongkońskich studentów, ponieważ jeden z nich sfotografował się z kartką z napisem „Uwolnić Hongkong” i opublikował zdjęcie w mediach społecznościowych.

Władze chińskie inaugurują dziesięciodniowe „szkolenie z reinkarnacji żywych Buddów” dla duchownych z Tybetańskiego Regionu Autonomicznego. „System reinkarnacji nie jest sprawą czysto religijną ani indywidualnym prawem żywego Buddy, tylko ważnym elementem strategii i polityki Komunistycznej Partii Chin w tym regionie”. Szkolenie ma pomóc we „wdrożeniu” tej strategii oraz „osiągnięciu religijnej harmonii” w Tybecie.

26 sierpnia 2019

Władze prowincji Qinghai wydają rozporządzenie, w którym wzywają do „nieprzerwanego ścisłego monitorowania i kontrolowania wszystkich internetowych dyskusji”. Według nowych przepisów upowszechnianie „nielegalnych” informacji, które „godzą w państwo lub Komunistyczną Partię Chin”, zagrożone jest karą od roku do ośmiu lat pozbawienia wolności.

wrzesień 2019

Władze Dzamthangu (chiń. Rangtang) w Sichuanie zarządzają wyrywkowe rewizje w tybetańskich domach w poszukiwaniu „zakazanych” zdjęć Dalajlamy.

1 września 2019

Litewskie ministerstwo spraw zagranicznych informuje o wezwaniu ambasadora ChRL i przekazaniu mu noty w sprawie „naruszania konstytucyjnych praw” oraz „zakłócania porządku publicznego” przez chińskich dyplomatów podczas demonstracji poparcia dla mieszkańców Hongkongu w Wilnie.

3 września 2019

Lobsang Dordże – mnich uprowadzony przed rokiem z klasztoru Kirti w Ngabie (chiń. Aba) – zostaje skazany na trzy lata więzienia. Nie wiadomo, o co był oskarżony.

4 września 2019

Carrie Lam, szefowa administracji Hongkongu, po trzech miesiącach „wycofuje” projekt „ustawy ekstradycyjnej”, który w czerwcu uruchomił falę coraz brutalniej tłumionych protestów.

5 września 2019

Niezależne źródła informują, że nepalska policja wydała Chinom sześciu uciekinierów z Tybetu, którym udało się przekroczyć granicę w okręgu Purang (chiń. Pulan), w prefekturze Ngari (chiń. Ali). Raport RFA zostaje zakwestionowany przez nepalską organizację praw człowieka, która wytyka nieścisłości i kwestionuje osąd cytowanych świadków – ale jak podkreśla, nie jest też w stanie wykluczyć deportacji.

11 września 2019

„Zatwierdzając Genduna Czokji Nimę jako Panczenlamę, Dalajlama okazał całkowite lekceważenie rytuałom religijnym i historycznej konwencji. Było to nielegalne i nieskuteczne. Czokji Nima nie jest reinkarnacją Panczena, tylko zwykłym człowiekiem, który prowadzi obecnie normalne życie i nie ma nic wspólnego z tak zwanymi »wymuszonymi zaginięciami«. Wcielenia żywych buddów muszą przestrzegać rytuału, konwencji oraz ustaw i przepisów Chin”, delegat ChRL odpowiada na wystąpienie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Radzie Praw Człowieka ONZ w Genewie.

12 września 2019

Władze chińskie informują, że przesiedliły 200 tysięcy Tybetańczyków w prowincji Qinghai na ponad rok przed zakończeniem 13. planu pięcioletniego.

13 września 2019

Do Kongresu wpływa projekt zmian w Ustawie o polityce wobec Tybetu (będącej elementem pakietu polityki zagranicznej USA), który stanowi, że kwestia sukcesji Dalajlamy i innych przywódców buddyjskich ma charakter czysto religijny, i przewiduje sankcje wobec chińskich aparatczyków, którzy spróbują mieszać się do tego procesu.

19 września 2019

Zatrzymanie – prawdopodobnie za internetowe posty, krytykujące władze chińskie za „podkopywanie języka tybetańskiego” – Sonama Paldena, dwudziestodwuletniego mnicha klasztoru Kirti w Ngabie (chiń. Aba), w prowincji Sichuan.

Media ujawniają, że wszyscy dziennikarze w ChRL będą musieli zdać test z lojalności wobec Xi Jinpinga. Stosowną aplikację musi zainstalować – po imiennej rejestracji – także każdy członek partii, zezwalając na bieżące monitorowanie postępów w studiowaniu myśli przewodniczącego.

20 września 2019

Policja zatrzymuje sześciu Tybetańczyków, którzy „odmówili śpiewania czerwonych pieśni, skandowania sloganów i machania chorągiewkami” podczas obchodów 70-lecia ChRL w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie.

30 września 2019

Rada Europy przyznaje nagrodę Havla ujgurskiemu ekonomiście Ilhamowi Tohti, który od 2014 roku odbywa karę dożywotniego więzienia za „separatystyczne podżeganie”.

1 października 2019

W 70. rocznicę proklamowania ChRL policja strzela ostrą amunicją do demonstrantów w Hongkongu, a całym Tybecie odbywają się wiece, akademie, wystawy i konkursy pod hasłem „Ja i Macierz”, podczas których Tybetańczycy – obowiązkowo – recytują slogany, „piętnują Dalaja” oraz „dziękują partii za wyzwolenie, rozwój i dobrobyt”.

Chiny zgłaszają swego kandydata na stanowisko dyrektora Światowej Organizacji Własności Intelektualnej.

2 października 2019

Trzydziestosześcioletni Lhadar, wcześniej objęty policyjnym dozorem za protestowanie przeciwko kampanii reedukacji politycznej, zostaje zatrzymany w Nagczu (chiń. Naqu).

4 października 2019

Nepalskie media informują, że Pekin nakłania Katmandu do zawarcia umowy ekstradycyjnej, która pozwoli na wzajemne odsyłanie „przestępców i podejrzanych”. Zdaniem dziennikarzy jest ona wymierzona przede wszystkim w społeczność tybetańską i jej „antychińskie wystąpienia”, czyli wszelkie protesty przeciwko okupacji Tybetu i naruszaniu praw człowieka w Chinach.

7 października 2019

Stany Zjednoczone nakładają sankcje na 28 chińskich firm, mających udział w łamaniu praw człowieka w ujgurskim Xinjiangu.

8 października 2019

Władze chińskie publikują wymagania, wedle których tybetańscy absolwenci wyższych uczelni muszą „demaskować i krytykować Dalaja” oraz „bezwzględnie wspierać linię, zasady i politykę Komunistycznej Partii Chin”, jeśli chcą liczyć na zatrudnienie w sektorze państwowym w TRA.

Indyjska policja zatrzymuje kilkudziesięciu Tybetańczyków przed szczytem Modi-Xi (w tym, tradycyjnie, Tenzina Cunde – poetę i działacza, którego protest „zepsuł” wizytę premiera Zhu Rongji w 2002 roku).

Czeska Praga „wypowiada” Pekinowi „siostrzane” porozumienie.

11 października 2019

Ciąg dalszy zatrzymań Tybetańczyków, protestujących w Chennai w związku z wizytą Xi Jinpinga.

13 października 2019

Przewodniczący Xi Jinping wyjeżdża z Nepalu bez kontrowersyjnej umowy ekstradycyjnej, podpisując w jej miejsce „wstępny” traktat o wzajemnej pomocy prawnej i obiecując solennie, że „każda próba podzielenia Chin zakończy się miażdżeniem ciał i gruchotaniem kości”. Lokalna policja zatrzymuje prewencyjnie kilkadziesiąt (często przypadkowych) osób.

14 października 2019

Finał „najważniejszej rozprawy sądowej w dziejach diaspory”: Najwyższa Komisja Sprawiedliwości w tysiącstronicowym orzeczeniu przyznaje rację powodowi, Penpie Ceringowi – byłemu przewodniczącemu parlamentu na wychodźstwie i przedstawicielstwa Dharamsali w Waszyngtonie – który domagał się przeprosin za „oszczerstwa i bezprawne odwołanie” od sikjonga (i kontrkandydata w ostatnich wyborach „prezydenckich”) Lobsanga Senge.

15 października 2019

Amerykańska Izba Reprezentantów przyjmuje ustawę „wspierającą demokrację” w Hongkongu (i uzależniającą „preferencyjny” status regionu od poszanowania praw człowieka i praworządności).

„Chiński Panczen” ofiarowuje Komitetowi Centralnemu partii „thangkę” (malowidło sakralne, które nie przedstawia buddyjskich bóstw, tylko jego samego u boku przewodniczącego Xi Jinpinga) z okazji 70. rocznicy ChRL.

16 października 2019

Waszyngton ogłasza, że chińscy dyplomaci będą musieli informować amerykańskie władze o planowanych „oficjalnych spotkaniach”, i odpowiada na protesty Pekinu, że podobne zasady obowiązują w Chinach.

18 października 2019

Media informują, że tempo wzrostu chińskiej gospodarki spadło po poziomu z początku lat dziewięćdziesiątych.

23 października 2019

Władze Hongkongu formalnie wycofują projekt ustawy ekstradycyjnej, który w czerwcu uruchomił lawinę prodemokratycznych protestów.

24 października 2019

Ilham Tohti – ujgurski ekonomista odbywający karę dożywotniego więzienia za „separatystyczne podżeganie” – otrzymuje przyznawaną przez Parlament Europejski nagrodę Sacharowa.

28 października 2019

„Tybetańczycy mają prawo do wybierania własnych przywódców religijnych. Nie może tego robić żadna obca władza ani instytucja” – mówi w Dharamsali, siedzibie Dalajlamy i tybetańskiego rządu na wychodźstwie, Samuel Brownback, ambasador USA do spraw wolności religijnej na świecie.

29 października 2019

Tybetańskie źródła informują, że krewni nie są w stanie ustalić, co stało się z nastoletnim Thuptenem Lhundrubem, którego zatrzymano 14 maja w Kangcy (chiń. Gangca), w Qinghai za „modlenie się do Dalajlamy” w intencji zmarłego kolegi.

7 listopada 2019

Tybetańskie źródła informują, że czterdziestopięcioletni Łangczuk został 8 marca zatrzymany w Szigace (chiń. Rigaze, Xigaze) i „uwięziony” (bez poinformowania bliskich o formalnym aresztowaniu ani procesie) za udostępnienie w mediach społecznościowych książek z wykładami Dalajlamy.

Policja zatrzymuje czterech mnichów, którzy rozrzucają setki niepodległościowych ulotek przed siedzibą władz lokalnych w Serszulu (chiń. Shiqu), w prefekturze Kardze (chiń. Ganzi) prowincji Sichuan. Do aresztu trafia także ich nauczyciel (zwolniony po jedenastu dniach przesłuchań) oraz autor „solidarnościowego” wpisu w mediach społecznościowych.

12 listopada 2019

Tybetańskie źródła informują, że 9 marca zatrzymano w Lhasie – z powodu „politycznych postów” – dwudziestosześcioletniego Pemę Samdupa.

Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin ogłasza wytyczne „zaszczepiania patriotyzmu” w szkołach, uczelniach i „wszystkich grupach społecznych” na terenie całego kraju. Ideologiczna indoktrynacja ma zaczynać się „w kołysce” i „wykorzystywać sale lekcyjne do kształtowania uczuć patriotycznych, aby nauczyć następne pokolenie przyswajania i budowania socjalizmu”.

16 listopada 2019

Światowe media ujawniają poufne chińskie dokumenty, z których wynika, że rozkaz do „absolutnie bezlitosnej” rozprawy z Ujgurami – przy pomocy „organów dyktatury” – wydał osobiście przewodniczący Xi Jinping.

18 listopada 2019

Z inicjatywy Moniki Wielichowskiej, dotychczasowej przewodniczącej, w Sejmie IX kadencji konstytuuje się Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu, w którego inauguracji uczestniczy Richard Gere, prezes International Campaign for Tibet.

21 listopada 2019

Policja zatrzymuje dwóch młodych mężczyzn – Jontena i Czogjala – którzy podejmują protest aresztowanych dwa tygodnie wcześniej mnichów i w biały dzień rozrzucają niepodległościowe ulotki przed komisariatem w miasteczku Dza Łonpo, w Serszulu (chiń. Shiqu), w prowincji Sichuan.

22 listopada 2019

Grupa robocza ONZ ds. wymuszonych zaginięć informuje, że Pekin znów nie udzielił przekonującej odpowiedzi na pytanie o los Genduna Czoki Nimy – uprowadzonego przez władze chińskie w wieku sześciu lat, gdy zgodnie z tybetańską tradycją uznano go za nowe wcielenie Panczenlamy – podając jednak, że trzydziestoletni już mężczyzna „skończył niedawno studia i znalazł pracę”.

24 listopada 2019

Po policyjnym oblężeniu dwóch hongkońskich uniwersytetów, brutalnym biciu i masowych aresztowaniach demonstrantów opozycja odnosi miażdżące zwycięstwo w wyborach lokalnych, przejmując kontrolę nad 17 z 18 rad.

27 listopada 2019

Dwudziestoczteroletni Jonten podpala się w Ngabie (chiń. Aba), w Sichuanie „w proteście przeciwko chińskim rządom”. Ginie na miejscu.

29 listopada 2019

„Wszyscy Tybetańczycy z serca pragną zachowania instytucji i linii inkarnacji Jego Świątobliwości” – obradujący w Dharamsali przywódcy wszystkich szkół buddyzmu tybetańskiego formalnie wykluczają udział chińskich władz w procesie wyznaczania następcy Dalajlamy.

4 grudnia 2019

Na szczycie w Londynie przywódcy państw NATO po praz pierwszy formalnie dostrzegają „wyzwanie”, jakie dla Sojuszu stanowią Chiny.

6 grudnia 2019

Anja Sengdra – zatrzymany we wrześniu 2018 roku działacz społeczny, który naraził się lokalnym aparatczykom walką z korupcją i nadużyciami – zostaje skazany na siedem lat więzienia za „wzywanie do zakłócania porządku publicznego, wszczynanie burd i wywoływanie problemów”. Razem z nim wyroki otrzymuje ośmiu Tybetańczyków z Gade (chiń. Gande) w prowincji Qinghai. Dzimtri – brat Anji zatrzymany trzy miesiące po nim – umiera w areszcie „w niewyjaśnionych okolicznościach”.

7 grudnia 2019

Zatrzymanie trzech osób w Sangczu (chiń. Xiahe), w prowincji Gansu za poruszanie „drażliwych kwestii” w mediach społecznościowych.

11 grudnia 2019

Międzynarodowe „Forum różnorodności cywilizacji i rozwoju praw człowieka” w Pekinie wzywa Chiny stworzenia „alternatywnego modelu praw człowieka” i budowania „społeczności wspólnej przyszłości” (z projektem „nowego jedwabnego szlaku” jako gwarancji „poprawienia praw człowieka w innych krajach”).

23 grudnia 2019

Tybetańskie źródła informują, że zatrzymany w lutym Cering Dordże z okręgu Dingri w prefekturze Szigace (chiń. Xigaze) spędził ponad miesiąc w obozie „reedukacyjnym” za rozmawianie z bratem przez telefon o konieczności uczenia dzieci ojczystego języka.

Przesiedlenie trzech tysiące koczowników z Conji (chiń. Shuanghu) w prefekturze Nagczu (chiń. Naqu) Tybetańskiego Regionu Autonomicznego do okręgu Gongkar (chiń. Gongga) w Lhoce (chiń. Shannan).

Władze chińskie ogłaszają wykreślenie ostatnich okręgów i prefektur Tybetańskiego Regionu Autonomicznego z listy rejonów dotkniętych „skrajnym ubóstwem”.

24 grudnia 2019

„Sinizacji religii” ciąg dalszy: Chiny usuwają z lektur szkolnych wszystkie wzmianki o chrześcijaństwie, zastępując słowa Bóg i Pismo Święto „neutralnymi” określeniami „dobre niebo” i „kilka książek”. Media informują, że w listopadzie Pekin podjął decyzję o „kompleksowym przeglądzie tradycyjnych pism religijnych w celu dostosowania treści, które kłócą się z duchem czasu”.

27 grudnia 2019

Cering Łangmo – urodzona w Indiach absolwentka Uniwersytetu Nowojorskiego – zdobywa trzy nagrody Międzynarodowego Festiwalu Filmowego My Hero (MHIFF) za eksperymentalny dokument „Rozmowy z matką”.

28 grudnia 2019

Chińscy uczeni wnioskują z wykopalisk w Njingtri, że Tybetańczycy uprawiali ziemię już w neolicie, prawdopodobnie nawet 2000 lat p.n.e.