Obok stała grupka ludzi wpatrzonych w młodego Tybetańczyka, którego uważali za swojego przywódcę. Azjata nosił imię Nākiɳtchanamoŭrti, co po sanskrytyńsku oznacza „Inkarnację Najzupełniej Niczego”. Przyjrzałem mu się. Nie sprawiał wrażenia chorego, wydawał się może zbyt miły. Podejrzewam, że był tam przetrzymywany wbrew swojej woli za sprawą machinacji tak zwanych uczniów, którzy widzieli w nim krynicę wszelkiej mądrości, a on odpowiadał im:

– Zostawcie mnie w spokoju. Idźcie stąd. Każdy musi szukać za siebie – i dalej, całkiem rozsądnie, w tym stylu.

Ale uczniowie, zwłaszcza kobiety, przewracali oczami, robili uwznioślone miny i natychmiast odkrywali – jak mówili – ezoteryczny sens słów Mistrza.

– Słuchajcie! – wykrzyknęła starsza kobieta. – Pierwsze zdanie brzmiało „zostawcie mnie w spokoju”. To kabalistyczny tetragram, święty kwadron Buddhaguru, co Grecy wymawiali jako Pythaguras. Gramatyka była kiedyś świętą dyscypliną, wiedzą tajemną. „Zostawcie” to druga osoba, „mnie” pierwsza, a „w” sugeruje trzecią. Czyli Trójca. Mistrz zaczął od osoby drugiej, co wskazuje, że punkt wyjścia drogi człowieka stanowi dualizm i zmaganie. Następująca potem pierwsza symbolizuje przekroczenie owej dwoistości. Przyimek „w”, jedna litera i jednocześnie sylaba, oznacza pokonanie iluzji i stopienie z bezosobową rzeczywistością. Czwarte słowo „spokój”, wyzwolenie z oków trygramu, opisuje stan, który osiąga się po przejściu poprzednich trzech etapów. W tych słowach kryje się znacznie więcej o wiele głębszych znaczeń, ale są one przeznaczone wyłącznie dla inicjowanych. Jedno zdanie zawiera wszystko. Tak mówią tylko bogowie.

Potem zaczęła rozbierać na części pierwsze następne zdanie Mistrza, budząc jeszcze większy zachwyt wyznawców, od których nie mógł się opędzić nieszczęsny Tybetańczyk.

 

 

 

René Daumal (1908 – 1944) był francuskim surrealistą, poetą i krytykiem literackim. „Alegoryczną powieść” Noc ciężkiego picia – opis pijackiej wędrówki z niebios do piekieł – opublikował w 1938 roku. Książkę przełożono na angielski czterdzieści lat później; wydanie z 2003 roku opatrzono indeksem i uczoną przedmową.