Ladakh jest położoną wysoko pustynią, która była niegdyś dnem morza. Po zamknięciu Tetydy pięćdziesiąt milionów lat temu na skutek kolizji płyt tektonicznych ze zdeponowanych w niej osadów powstały Himalaje, które wciąż rosną o jakiś centymetr rocznie. Plątanina dolin lodowcowych, wydm i skał kryje miedź, uran, lit i minerały ziem rzadkich, źródła geotermalne oraz złoto rodzime w osadach aluwialnych.
Kiedy topnieje śnieg i lodowce, woda z Ladakhu zasila Indus, Brahmaputrę i Ganges, które niosą ją niemal dwóm miliardom ludzi. Jednemu z największych zbiorników wody coraz bardziej zagrażają jednak susze. Latem znikają stałe źródła, za to gdy przychodzi monsun, leje na potęgę. W sierpniu 2025 roku opady przekroczyły średnią o 930 procent. Gwałtowne powodzie porywały zwierzęta, mosty i domy. Nadmiar wody w jednym sezonie prowadzi do suszy w następnym.
W 2019 roku rząd Indyjskiej Partii Ludowej (BJP) odebrał Ladakhowi – razem z całym Kaszmirem – specjalne gwarancje konstytucyjne. Pod eufemistycznymi hasłami „rozwoju i postępu” przyspieszono prywatyzację gruntów, industrializację i napływ turystów, wydawano koncesje górnicze, zawierano umowy na energię geotermalną i słoneczną. Roboty budowlane prowadzone są w czasie mrozów. Indyjska korporacja przejęła 48 tysięcy akrów pastwisk, planując przekazywanie energii słonecznej 713-kilometrowym korytarzem do Haryany.
Poszerzono albo wybudowano 1600 kilometrów dróg. Czternastokilometrowy tunel pod przełączą Zoji-la ma połączyć Leh, Kargil i Srinagar. W 2022 roku Pakistańczycy informowali, że do rzeki Dźhelam trafiło ponad 17 milionów ton skruszonych skał, ziemi i szlamu. Tunel ma znaczenie strategiczne, zapewniając zaopatrzenie indyjskiego garnizonu na lodowcu Siachen przy granicy z Chinami. W 2023 roku zawalił się podobny – wydrążony w uskoku – tunel, grzebiąc 41 osób w stanie Uttarakhand.
Sonam Łangczuk, działacz społeczny i ekolog, 10 września 2025 roku rozpoczął strajk głodowy na znak protestu przeciwko załamaniu rozmów ze stolicą. Dołączyło do niego czternaście osób. Kiedy ich stan zaczął się pogarszać, dwa tygodnie później ludzie wyszli na ulice. Grupa demonstrantów wtargnęła do siedziby BJP w Lehu i podpaliła budynek. Rząd centralny odciął region od internetu, wprowadził godzinę policyjną i zakazał zgromadzeń. Czterech demonstrantów zastrzelono. Łangczuk, który apelował o spokój, został aresztowany 26 września i wywieziony do oddalonego o 1300 kilometrów więzienia w Dźodhpurze.
W 2015 roku Łangczuk wymyślił „lodową stupę”, przekierowując wodę z topniejących lodowców i tworząc gigantyczne zamrożone czorteny, które mogą zawierać ponad 12 milionów litrów wody. Zainspirowała go stara legenda o lodowych rodzicach, którzy spłodzili w jaskini lodowe dziecko. Często o tym opowiada, żeby podkreślić, że dawna mądrość zawiera rozwiązania dla przyszłości. Podobne struktury tworzono w Chile, Pakistanie i Nepalu.
Od 2019 roku Łangczuk współpracował z koalicją organizacji politycznych, społecznych i religijnych Leh Apex Body, żeby przekonać buddystów i muzułmanów z Ladakhu do wspólnego zabiegania o samorząd na podstawie Szóstego Załącznika do konstytucji Indii, przyznającego lokalnym legislatywom i egzekutywom prawo do zarządzania – za pośrednictwem rad autonomicznych dystryktów – gruntami, zasobami naturalnymi i inwestycjami w sposób pozwalający zachować tożsamość plemienną.
Ladakh łączy subkontynent (przez Afganistan) z Azją Centralną. Petroglify z wielbłądami i wojownikami na koniach wskazują, że tutejsze szlaki handlowe mają tysiące lat. Sadownicy z Baltijulu (w dzisiejszym Pakistanie), wytwórcy paszminy z Czangtangu i pasterze jaków z Demczoku (Tybet) „od wieków wędrowali przez te tereny – jak pisze Vaijayanti Kharé – zupełnie swobodnie”. Dziś (na skutek podziału w 1947 roku i zamknięcia granicy z Tybetem) są one dostępne tylko od strony Indii, które wzmacniają swoje oddziały po starciach granicznych z Chinami w 2020 roku. Państwowe przedsiębiorstwo energetyki cieplnej wspólnie z armią zapewnia wysuniętym posterunkom „całodobową” zieloną energię. W 2022 roku z dnia na dzień przerwano prace w dolinie Pugi, gdy wody geotermalne przedostały się do dopływu Indusu dwa kilometry od wioski.
Rząd Modiego próbuje uzyskać przyzwolenie na szybką militaryzację regionów przygranicznych – zwłaszcza pasa Himalajów: Kaszmiru, Manipuru, Mizoramu, Nagalandu i Assamu – przedstawiając je jako niestabilne politycznie. Wojsko ściśle współpracuje z przemysłem. Schemat jest prosty: rozmontować system specjalnych gwarancji, odebrać wiarygodność lokalnym przywódcom, opór nazwać terroryzmem i zdławić siłą. Ludy tubylcze protestują w całym kraju. Lepczowie bronią w Sikkimie swojej świętej rzeki, a plemiona Dongria Kondh wzgórz Niyamgiri (skutecznie blokując wydobywanie boksytów). Choć sądy odmawiają im prawa do ziemi, Adiwasi walczą z kopalniami węgla w lasach stanu Chhattisgarh, a ruch Pathalgadi, powołując się na konstytucję, z wywłaszczeniami w Jharkhandzie. Ludzie, którzy przeszli 350 kilometrów w marszu protestu przeciwko więzieniu Łangczuka, kilka dni temu dotarli do Dźodhpuru.
28 stycznia 2026
Sześćdziesięcioletni Sonam Łangczuk (ang. Wangchuk) jest szanowanym działaczem społecznym, edukatorem i ekologiem z Ladakhu. Jego uwięzieniem – pod absurdalnym zarzutem „powiązań z Pakistanem” – „nie interesują się zagraniczne media, politycy ani organizacje praw człowieka”. 1 lutego lokalne media poinformowały, że Sonam Łangczuk został przewieziony z więzienia do szpitala.